«Ηστάση των ΗΠΑ με τις κυρώσεις κατέρριψε τον μύθο ότι οι κυρώσεις δεν επιφέρουν τα επιθυμητά αποτελέσματα», υπογραμμίζει, μιλώντας στο «Π», ο καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και Εξωτερικής Πολιτικής στο Τμήμα Διεθνών Σχέσεων του Πάντειου Πανεπιστημίου και βουλευτής Α’ Αθηνών της ΝΔ, Άγγελος Συρίγος.
Υπογραμμίζει ότι για την επανέναρξη των διερευνητικών επαφών απαιτείται μόνιμη και σταθερή αποκλιμάκωση, ενώ εξηγεί τι εννοεί η Τουρκία, όταν μιλά για διάλογο «χωρίς όρους» με την Ελλάδα.
Στον Γιώργο Ευγενίδη
Τι σημαίνει η διπλωματία του Τwitter, που αρχίζει να εφαρμόζει ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου απευθύνοντας συμβουλές στον Νίκο Δένδια για το πώς πρέπει να γίνει διάλογος;
Αυτό το ύφος του διδακτισμού, που αποπνέει το συγκεκριμένο tweet, δεν είναι μόνο ίδιον του Τσαβούσογλου, καθώς όποιος διαβάσει τις ανακοινώσεις του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών θα διαπιστώσει ότι απευθύνουν διαρκώς συμβουλές και νουθεσίες και προσπαθούν να επαναφέρουν στην τάξη ένα σωρό κράτη ανά τον κόσμο. Όχι μόνο την Ελλάδα, την Κύπρο ή τη Γαλλία, αλλά τις ΗΠΑ, τη Ρωσία, τη Νορβηγία, τη Σουηδία, την Αυστρία κ.ο.κ. Τα 2/3 των ανακοινώσεων έχουν αυτό το στιλ του διδακτισμού. Αυτό οφείλεται νομίζω σε δύο τινά. Το πρώτο είναι η απομόνωση από τον υπόλοιπο κόσμο, κατά το παλαιό ανέκδοτο που ο άλλος πηγαίνει ανάποδα στον δρόμο, ακούει στο ραδιόφωνο για ένα αυτοκίνητο που πηγαίνει ανάποδα και αναρωτιέται «Τι ένα; Εκατοντάδες!». Έχουν την αίσθηση ότι είναι οι κάτοχοι της απόλυτης αλήθειας. Το άλλο στοιχείο σχετίζεται με την αίσθηση του Ισλάμ: Η Τουρκία προσπαθεί να δείξει ότι σε πολλά πράγματα είναι η χώρα που προστατεύει τον Προφήτη, τη θρησκεία, τους πιστούς.
Εσείς, σε αυτό το περιβάλλον, και με δεδομένο ότι, παρά τη ρητορική ένταση, το «Ορούτς Ρέις» έχει απομακρυνθεί από την ελληνική υφαλοκρηπίδα εδώ και αρκετές ημέρες, βλέπετε προοπτική επανέναρξης των διερευνητικών επαφών, ίσως εντός Ιανουαρίου;
Χρειάζεται να υπάρχει μόνιμη και σταθερή αποκλιμάκωση. Επομένως, τέτοιες δηλώσεις, όπως αυτή του κ. Τσαβούσογλου, δεν κάνουν καλό, αλλά δεν ενοχλούν, όπως η παρουσία ενός σεισμογραφικού σκάφους. Εφόσον το σεισμογραφικό σκάφος παραμείνει για ένα ικανό χρονικό διάστημα ελλιμενισμένο και η Τουρκία σταματήσει αυτού του είδους τις δηλώσεις, ότι δηλαδή θα επανέλθει σε σύντομο χρονικό διάστημα, όπως έλεγαν την προηγούμενη φορά, τότε μπορούμε να προχωρήσουμε στις διερευνητικές.
Μπορούμε να προχωρήσουμε και πριν από την ορκωμοσία Μπάιντεν ή αυτό το διάστημα είναι κρίσιμο για να φανεί η αποκλιμάκωση;
Δεν θα το συνέδεα άμεσα με την ορκωμοσία Μπάιντεν. Καλό θα είναι να το έχουμε υπ’ όψιν μας. Να καταλάβουμε τι θέλει η Τουρκία: Η Τουρκία λέει ότι πάμε σε διαπραγματεύσεις χωρίς όρους. Αυτό σημαίνει δύο πράγματα. Το ένα, ότι εμείς θα διαπραγματευόμαστε και το «Ορούτς Ρέις» θα κάνει βόλτες στην περιοχή. Το δεύτερο, ότι εμείς θα διαπραγματευόμαστε τα πάντα, δηλαδή και αποστρατιωτικοποίηση και «γκρίζες ζώνες», και όχι μόνο αυτά που θέλει η Ελλάδα, ήτοι τον καθορισμό της υφαλοκρηπίδας.
Το ερώτημα είναι: Η πιο αποφασιστική στάση των ΗΠΑ, με τις κυρώσεις, σημαίνει κάτι για την Τουρκία; Το αντιλαμβάνεται ο Ερντογάν ως έμπρακτη συνέπεια των πράξεών του;
Ο Ερντογάν αντιλαμβάνεται ότι υπάρχει σοβαρό πρόβλημα με τις ΗΠΑ. Και γι’ αυτόν τον λόγο αλλάζει τακτική. Ενώ μέχρι τώρα ήταν προκλητικός, τώρα αλλάζει τακτική και προσπαθεί να επιβεβαιώσει ότι αυτά τα οποία κέρδισε με την επιθετική του τακτική θα τα διατηρήσει και, παράλληλα, προσπαθεί να περάσει προς τη Δύση την εικόνα που θέλουν να έχουν. Η Δύση φοβάται τη Ρωσία και ο Ερντογάν τούς λέει ότι είναι απέναντι στη Ρωσία σε πολλά επίπεδα, στη Σύρια, στη Λιβύη, στον Καύκασο, επομένως πρέπει να στηριχθεί.
Μπορεί η αμερικανική στάση να λειτουργήσει ως οδηγός για την ΕΕ; Ή θα συνεχίσουμε να ρέπουμε μεταξύ της θωπείας του Ερντογάν και του φόβου της αποστασιοποίησης της Τουρκίας;
Η στάση των ΗΠΑ με τις κυρώσεις κατέρριψε έναν μύθο που διακινείτο, ότι οι κυρώσεις δεν επιφέρουν τα επιθυμητά αποτελέσματα. Οι κυρώσεις επί της Τουρκίας επέφεραν επιθυμητά αποτελέσματα, διότι τους χτύπησαν σε ένα σημείο που είναι καίριο, στην πολεμική τους βιομηχανία. Επομένως, αν η Ευρώπη πιστεύει σοβαρά ότι μπορεί να πάρει μέτρα, τα μέτρα της Αμερικής δείχνουν την κατεύθυνση: την Πολεμική Βιομηχανία. Αν τώρα θα αλλάξει γνώμη η Ευρώπη, αυτό είναι κάτι που θα το δούμε το επόμενο διάστημα.
Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο που κυκλοφόρησε στις 24/12
