Ήξερε ο ΣΥΡΙΖΑ την… τύχη του. Γνώριζε ότι ακολουθούσε τον δρόμο της κυβερνητικής αποδρομής και φρόντισε, με την απλή αναλογική, να σπείρει «νάρκες» παντού. Και στη Βουλή και στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Ουδόλως ένοιαξαν τον ΣΥΡΙΖΑ τα δύο βασικά κριτήρια τα οποία πρέπει να διέπουν ένα εκλογικό σύστημα. Το ένα, φυσικά, είναι η κυβερνησιμότητα και το άλλο η αντιπροσωπευτικότητα. Η δεύτερη, ιδίως, σχετίζεται ευθέως με την ίση συμβολή της ψήφου στο αποτέλεσμα, ενώ η κυβερνησιμότητα με τη δυνατότητα ομαλής άσκησης των καθηκόντων των αιρετών δημάρχων ή περιφερειαρχών μετά τις εκλογές.
Ο εφαρμοσθείς νόμος του Σκουρλέτη έχει εντελώς ανισοβαρή χαρακτηριστικά. Για να μεγιστοποιήσει το κριτήριο της αντιπροσωπευτικότητας, αγνοεί –και μάλιστα επιδεικτικά– το κριτήριο της κυβερνησιμότητας.
Το άκρον άωτον της υποκρισίας του ΣΥΡΙΖΑ είναι ότι υπεραμυνόταν της κουλτούρας της συναίνεσης, ενώ ο ίδιος ήταν αμετανόητος απέναντι στις θέσεις του και μονίμως ήθελε να σύρονται οι άλλοι πίσω από τον δικό του δεσποτισμό. Κουλτούρα, όμως, συνεργασίας και (μίνι ή μάξι) συμπλεύσεων αλά καρτ δεν υπάρχει. Ή έχεις αυτή την κουλτούρα σε όλα και την έχεις σε βάση ισοτιμίας ή αλλιώς λειτουργείς υποκριτικά –και στα λόγια– χρησιμοποιώντας τη δήθεν συναίνεση ως προκάλυμμα της αδιαλλαξίας σου.
Οι περισσότεροι περιφερειάρχες και εκατοντάδες δήμαρχοι βρίσκονται σήμερα μπροστά σε ανυπέρβλητα αδιέξοδα, όσον αφορά τις δράσεις που προγραμματικά δεσμεύτηκαν να αναπτύξουν, γιατί η παράταξή τους δεν έχει την απαιτούμενη πλειοψηφία στο Δημοτικό ή Περιφερειακό Συμβούλιο για να υποστηρίξει τις ιδέες, τις προτάσεις και τις δεσμεύσεις, για τις οποίες προτιμήθηκαν από την πλειοψηφία του εκλογικού σώματος.
Πολύ εύστοχα ο υπουργός Εσωτερικών Τάκης Θεοδωρικάκος είπε ότι η προηγούμενη κυβέρνηση άφησε μία «ωρολογιακή βόμβα» στα θεμέλια της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αφού η εφαρμογή της απλής αναλογικής πλήττει τα 2/3 των δημάρχων και τους μισούς περιφερειάρχες, δεδομένου ότι δεν έχουν την πλειοψηφία για να διοικήσουν και να λάβουν αποφάσεις στη βάση των εγκεκριμένων από τον λαό προγραμμάτων τους.
Η δέσμευση της κυβέρνησης για μερική τώρα και ολική αργότερα ανατροπή της απλής αναλογικής δεν νομίζουμε ότι θα έχει ρεβανσιστικά χαρακτηριστικά. Αντίθετα, ο υπέρτατος στόχος είναι να διασφαλιστεί η λειτουργικότητα των δήμων.
Το γεγονός ότι άμεσα θα έλθουν στη Βουλή οι θεραπείας της άφρονος πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ είναι μια επιβεβλημένη, άμεση στόχευση της κυβέρνησης, πριν αναλάβουν καθήκοντα οι νέοι δήμαρχοι και οι περιφερειάρχες την 1η Σεπτεμβρίου. Διότι μόνο έτσι –και έγκαιρα φυσικά– θ’ αποτραπεί το «χάος», αφού σε άλλη περίπτωση οδηγούμαστε σε αναπόφευκτα πολιτικά αλισβερίσια και σε συμφωνίες κάτω από το τραπέζι με αδιαφανείς διαδικασίες.
Φαντασθείτε εκείνους τους δημάρχους που στον πρώτο γύρο πήραν τη δεύτερη θέση, αλλά στον β΄ έκαναν την ανατροπή. Θα είναι όμηροι της αντιπολίτευσης, αφού έχουν λιγότερους συμβούλους. Και χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η περίπτωση του θριαμβευτή δημάρχου της Θεσσαλονίκης Κωνσταντίνου Ζέρβα, που διαθέτει μόλις 7 δημοτικούς συμβούλους. Τόσο ο κ Ζέρβας όσο και οι «ομοιοπαθείς» δήμαρχοι μόνο με παζάρια θα μπορούν να ορίσουν τα πρόσωπα που επιθυμούν σε θέσεις-κλειδιά στον δήμο, αλλά και να λαμβάνουν σημαντικές αποφάσεις για τη λειτουργία του.
Είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε ότι η νομοθετική παρέμβαση του κ. Θεοδωρικάκου θα ανακουφίσει τη μεγάλη πλειοψηφία των νεοεκλεγέντων δημάρχων. Και ο κοινός νους είναι εκείνος που υπαγορεύει την κατεύθυνση των κυβερνητικών παρεμβάσεων. Για παράδειγμα, πρέπει να διευκολύνονται μεν οι συνεργασίες και συμπράξεις δημοτικών παρατάξεων, αλλά υπό την προϋπόθεση ότι βασικά όργανα της διοίκησης θα περιέρχονται, κατά πλειοψηφία, στην παράταξη του δημάρχου και του περιφερειάρχη. Όρος απαράβατος, βέβαια, για να «περπατήσει» κάτι τέτοιο, είναι να εξουδετερωθεί η δαιδαλώδης πολυνομία και να διαμορφωθεί ένα πιο απλό και λειτουργικό τοπία για την Αυτοδιοίκηση.
Με άλλα λόγια, προκύπτει ως αδήριτη ανάγκη το «πάντρεμα» της κυβερνησιμότητας με την αντιπροσωπευτικότητα. Θα βάφτιζε κανείς ως σταθμισμένη αναλογική μία τέτοια απόπειρα.
Σαν προσπάθεια ισορροπημένης λύσης, που να αφομοιώνει τα πλεονεκτήματα της ενισχυμένης και της απλής αναλογικής και να περιορίζει ή, ακόμη καλύτερα, να εκμηδενίζει τα μειονεκτήματα.
Σ’ αυτή την αναμενόμενη εξέλιξη, περιμένουμε το ακριβές περιεχόμενο της νομοθετικής πρωτοβουλίας της κυβέρνησης. Μια ώριμη προσέγγιση που να βρίσκεται σε ευθέως ανάλογη θέση με τη συνταγματική αποστολή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αλλά και την αναγκαιότητα ουσιαστικής αποκέντρωσης, και συνεπώς διαμόρφωσης προϋποθέσεων για «κυβερνητική σταθερότητα» και αποτελεσματικότητα των Δημοτικών και Περιφερειαρχών Αρχών.
Κοντολογίς, η Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν είναι σωματείο συνδικαλιστικό ή πολιτιστικό, ώστε να αρκεί η δημοκρατική σύνθεση του συλλογικού οργάνου. Αντιθέτως, πρόκειται για ένα λειτουργικό σύστημα διαμόρφωσης πλειοψηφικής διακυβερνήσεως. Και μόνο με αυτήν τη φιλοσοφία οφείλει ο νομοθέτης να αντιμετωπίσει την «τρικλοποδιά» του ΣΥΡΙΖΑ, που αποσκοπεί σε μια απέλπιδα προσπάθειά του να βρει ρόλο, εξουδετερώνοντας την ανυπαρξία του, στον χώρο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο
