Ανησυχία προκαλούν τα αποτελέσματα της πρόσφατης έρευνας για το Σύστημα Υγείας σχετικά με τα ιατρικά λάθη.
Οι ελλείψεις σε προσωπικό και σε υποδομές αλλά και το κενό στη διαχείριση των νοσοκομείων οδηγούν τους γιατρούς σε λάθος διαγνώσεις και πράξεις, με έναν στους δύο λειτουργούς του Ιπποκράτη στη χώρα μας να παραδέχεται ότι εμπλέκεται σε ιατρικό σφάλμα τον τελευταίο μήνα.
Αρκεί κανείς να αναλογιστεί ότι από ιατρικά λάθη χάνουν τη ζωή τους 98.000 ασθενείς ετησίως στον δυτικό κόσμο.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας Τα Νέα, φως στο σκοτεινό πεδίο των ιατρικών λαθών έρχεται να ρίξει το ευρωπαϊκό ερευνητικό πρόγραμμα με τίτλο Organisational Culture and Patient Safety, που ξεκίνησε το 2009, με τη συμμετοχή εννιά ευρωπαϊκών χωρών.
Στο τμήμα της έρευνας που αφορούσε τον ελληνικό χώρο, μελετήθηκαν συστηματικά οι παράγοντες πρόκλησης ιατρικών λαθών σε τρεις ειδικότητες: τη χειρουργική, την παιδιατρική και την παθολογικής.
Ειδικότερα, στην έρευνα συμμετείχαν 325 ειδικοί γιατροί, εργαζόμενοι στα νοσοκομεία της Ελλάδας. Στο μικροσκόπιο των ερευνητών μπήκαν μεταξύ άλλων ατομικοί παράγοντες (ηλικία, φύλο, προϋπηρεσία), συνθήκες εργασίας (ώρες εργασίας, αναλογία περιστατικών και προσωπικού, παρουσία συστήματος καταγραφής του λάθους) αλλά και οργανωσιακοί παράγοντες (πώς δηλαδή λειτουργεί μια κλινική στους τυπικούς αλλά κυρίως στους άτυπους κανόνες συνεργασίας).
Τα αποτελέσματα ήταν αποκαλυπτικά: σε σχέση με τη συχνότητα παρατήρησης ιατρικού λάθους, 47%-51% των ερωτηθέντων ανέφεραν ότι έκαναν τουλάχιστον ένα λάθος τον τελευταίο μήνα. Μάλιστα, σε ποσοστό 4%-5% ανέφεραν ότι τα λάθη ήταν περισσότερα από τέσσερα.
Επιπλέον και όπως φάνηκε από την ίδια έρευνα, και στις τρεις ειδικότητες τα ιατρικά λάθη είναι αποτέλεσμα πρωτίστως – και με μεγάλη διαφορά στη βαρύτητα – της κακής ή ελλιπούς ομαδικής συνεργασίας.
«Η έρευνα αυτή έγινε για την πρόληψη και την αποφυγή του ιατρικού λάθους. Κι όταν λέμε ιατρικό λάθος εννοούμε οποιοδήποτε λάθος μπορεί να προκαλέσει ή να μην προκαλέσει βλάβη στον ασθενή. Π.χ., η χορήγηση αναλγητικού σε ασθενή που δεν το χρειάζεται είναι λάθος, το οποίο όμως μπορεί να μην έχει επίπτωση στη ζωή του, ενώ η λάθος χορήγηση αναισθητικού μπορεί να προκαλέσει θάνατο. Και στις δύο περιπτώσεις όμως πρόκειται για λάθος» εξηγεί η συντονίστρια και επιστημονικά υπεύθυνη του ερευνητικού προγράμματος, επίκουρη καθηγήτρια του Τμήματος Ιατρικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), Εύχαρις Παναγοπούλου.
Η ίδια υπογραμμίζει ότι «τα ιατρικά λάθη στις ειδικότητες της χειρουργικής, της παιδιατρικής και της παθολογικής στη χώρα μας είναι αποτέλεσμα πολλών παραγόντων», σημειώνοντας ότι η έρευνα έδειξε ότι η σύγχρονη ιατρική γίνεται όλο και πιο πολυπαραγοντική. Υπό αυτό το πρίσμα είναι αντιεπιστημονικό να αναζητούνται ευθύνες, στην περίπτωση λάθους, μόνο από ένα άτομο.
«Ακόμη και στις περιπτώσεις που υπάρχει δόλος, υποχρέωση ενός συστήματος είναι να έχει μηχανισμούς καταγραφής και πρωτόκολλα πολλαπλών ελέγχων, κάτι που απουσιάζει από την ελληνική πραγματικότητα» καταλήγει η Εύχαρις Παναγοπούλου.
