Η δημόσια συζήτηση στη χώρα μας τα τελευταία τουλάχιστον τριάντα χρόνια,ιδιαίτερα στην αρχή του καλοκαιριού,αναλώνεται γύρω από το ερώτημα αν θα υπάρξει «θερμό» επεισόδιο με την Τουρκία. Η ανησυχία ασφαλώς είναι δεδομένη, αφού γειτνιάζουμε με έναν νταή, που μόλις προχθές εκτόξευσε και πάλι τις απειλές του, λέγοντας πως «είναι ξεκάθαρο το τι θα κάνει η Τουρκία εάν η Ελλάδα δεν μαζευτεί και δεν αντιληφθεί τα όριά της».
Βέβαια η κυβέρνηση βρίσκεται σε ετοιμότητα για το ενδεχόμενο ενός «καυτού» καλοκαιριού και το Πεντάγωνο επεξεργάζεται και καταστρώνει σχέδια επί χάρτου για την απόκρουση μιας ακραίας τουρκικής πρόκλησης . Ωστόσο, εστιάζοντας κάθε φορά την προσοχή μας στην προοπτική ενός «θερμού» επεισοδίου, χάνουμε την ουσία της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης.
Η Άγκυρα αυτήν τη στιγμή δεν φαίνεται να επιδιώκει απαραιτήτως (χωρίς αυτό να σημαίνει πως δεν αποκλείεται) μια κρίση αντίστοιχη των Ιμίων καταμεσής του θέρους.Στα σχεδόν 17 χρόνια κυριαρχίας του Ερντογάν, παρά τα αρκετά οριακά περιστατικά, δεν φθάσαμε,όπως σε προηγούμενες προκλήσεις, («Χόρα», «Σισμίκ», Ίμια), τόσο κοντά σε μια κρίση χωρίς επιστροφή.
Τώρα όμως υπάρχει ένα ιδιαίτερα σοβαρό πρόβλημα-ανησυχία: Η Τουρκία, στην προσπάθειά της να αξιοποιήσει κάθε ευκαιρία για να καταστεί επικυρίαρχη στην ευρύτερη περιοχή, απειλεί να προχωρήσει σε έρευνες για τον εντοπισμό υδρογοναθράκων στην ελληνική ΑΟΖ. Το μήνυμα που στέλνει είναι πως χωρίς την έγκρισή της ή τη διαβούλευση μαζί της οι όποιες αποφάσεις και ενέργειες είναι άκυρες. Μπορεί να μην επιδιώκει και να μην επιθυμεί μια ένοπλη σύρραξη με την Ελλάδα, διότι η τωρινή κατάσταση είναι πιο βολική και ασφαλής για την τουρκική ηγεσία, αλλά οι συνεχείς αμφισβητήσεις των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων διαμορφώνουν σταθερά μια νέα πραγματικότητα. Βάσει αυτής, και αξιοποιώντας το ασταθές διεθνές περιβάλλον, η Τουρκία προχωράει τον σχεδιασμό της, προκειμένου να δημιουργήσει τετελεσμένα, απειλώντας και με «θερμό» επεισόδιο.Το οποίο όμως, παρότι δεν αποκλείεται,περισσότερο εντάσσεται ως μόνιμη απειλή στη στρατηγική καταπόνησης της Αθήνας, ώστε να γινόμαστε δεκτικοί έναντι των τουρκικών επιδιώξεων.
Σε αυτό το περιβάλλον, η ελληνική κυβέρνηση καλείται να λύσει έναν γρίφο πολύ σύνθετο. Από τη μια πλευρά οφείλει να δράσει προληπτικά και από την άλλη να είναι πανέτοιμη να ενεργήσει αποτρεπτικά . Κυρίως όμως και στην παρούσα φάση,κατά την οποία οι γείτονές μας επιχειρούν να «ξαναδούν» τις διεθνείς σχέσεις υπό το πρίσμα της (πραγματικής ή νομιζόμενης) ισχύος τους και πάντως όχι μέσα σε δικαιικά πλαίσια,επιβάλλεται να διεθνοποιήσει το πρόβλημα και να προβάλλει διαρκώς τις αρχές και τους κανόνες του Διεθνούς Δικαίου. Πράγμα που και πράττει η κυβέρνηση.Μπορούν έτσι τα εθνικά δίκαια της Ελλάδας να γίνουν πρότυπο διεκδικήσεων για το οριστικό πέρασμα προς διεθνείς σχέσεις, οι οποίες θα διέπονται από κανόνες δικαίου και θα επιλύονται με ειρηνικά μέσα.
Μια εμβληματική έκφανση του περάσματος από την επίκληση στην εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου είναι η ιστορική συμφωνία, που έκανε η Ελλάδα με την Ιταλία για την ΑΟΖ. Μια συμφωνία που δίνει ένα ισχυρά αισιόδοξο στίγμα για την πορεία παρόμοιων συμφωνιών με γειτονικές χώρες.
του Φώτη Σιούμπουρα
Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο
