«Αν έχω ανησυχίες; Φυσικά και έχω. Εκείνος και εγώ διαφέρουμε σε πάρα πολλά θέματα». Πρόκειται για την πλέον εύγλωττη δήλωση του απερχόμενου προέδρου των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα για τον διάδοχο του στον Λευκό Οίκο, Ντόναλντ Τραμπ.
Και εάν κάποιοι διέκριναν στο πρόσωπο του Αμερικάνου προέδρου –ειδικά στις επαφές του με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και τον πρωθυπουργό– κάποια κούραση, σε αντίθεση με τη λάμψη και τη σπιρτάδα που συνήθως εκπέμπει, η νίκη Τραμπ λίγες ημέρες πριν να πατήσει επί ελληνικού εδάφους φαίνεται να πέφτει βαριά στις πλάτες του Μπαράκ Ομπάμα.
Τόσο από τις δηλώσεις του για όλα τα θέματα της βαριάς ατζέντας που είχε κατά την επίσκεψη του στην Αθήνα όσο και από αυτά που κανείς διέκρινε πίσω από τις προσεκτικά διατυπωμένες λέξεις του, διαφάνηκε η αγωνία του να κλείσει μέτωπα αλλά και να υπάρξει μια μίνιμουμ συνέχεια της πολιτικής που είχαν χαράξει οι ΗΠΑ κατά την 8ετή θητεία του. Άλλωστε, εκείνο που με έμφαση τόνισε ήταν η υποχρέωσή του για ομαλή μετάβαση από τη δική του διοίκηση στα αχαρτογράφητα νερά του διαδόχου του.
Η βιασύνη για το χρέος
Αυτό ήταν και το μήνυμα προς την ελληνική κυβέρνηση: Πως εκείνος έκανε ό,τι μπορούσε και το ίδιο θα συνεχίσει να κάνει το επόμενο τρίμηνο, αλλά οι εκκρεμότητες που υπάρχουν, όχι μόνο, κατ’ ανάγκη, στο οικονομικό πεδίο, πρέπει να κλείσουν, γιατί η επόμενη κυβέρνηση δεν θα είναι ίδια. Ενδεικτική της «βιασύνης» να κλείσουν τα μέτωπα ήταν και η αλλαγή στάσης του στο θέμα του χρέους, την οποία είδε η Αθήνα κατά την 35λεπτη συνάντηση των δυο αντιπροσωπειών στο Μέγαρο Μαξίμου.
«Από το κάντε τα μαθήματά σας για να πάρετε το χρέος, περάσαμε στο έχετε κάνει τα μαθήματά σας και πρέπει τώρα να σας δοθεί το χρέος», όπως τονίζουν κυβερνητικές πηγές, κάτι που επεσήμανε και ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Τζακ Λιου στον Ευκλείδη Τσακαλώτο, ενώπιον των δύο ηγετών. Η Αθήνα δεν έχει διαύλους επικοινωνίας με το επιτελείο Τραμπ, ο οποίος στις ελάχιστες φορές που είχε αναφερθεί στην Ελλάδα μίλησε μόνο για κακό παράδειγμα προς αποφυγήν.
Ειδικά για το θέμα του χρέους, είχε πει πως οι ΗΠΑ δεν έχουν καμία δουλειά με την Ελλάδα. «Ας αφήσουμε τη Γερμανία να ασχοληθεί με το θέμα αυτό ή ακόμη και τον Πούτιν και τη Ρωσία», είχε πει, ενώ είχε ταχθεί υπέρ της εξόδου της χώρας από την Ευρωζώνη, σε αντίθεση με τις καταλυτικές προσπάθειες της κυβέρνησης Ομπάμα το καλοκαίρι του 2015.
Έτσι, αναπόφευκτα, παρά τις όποιες δηλώσεις γίνονται από το Βερολίνο, που ψαλιδίζουν τις προσδοκίες της Αθήνας, σύμφωνα με πληροφορίες από τις πρώτες κιόλας ώρες των αποτελεσμάτων των αμερικανικών εκλογών η κυβέρνηση είχε αποφασίσει να στρέψει και πάλι το χέρι της προς βοήθεια στη «μαντάμ Μέρκελ», τώρα που η αμερικανική βοήθεια, όπως όλα δείχνουν, θα αρχίσει… να εξατμίζεται – πόσω μάλλον όταν και ο απερχόμενος Αμερικανός πρόεδρος, όπως γράφουν και τα διεθνή Μέσα, παρέδωσε στην Άνγκελα Μέρκελ το «δακτυλίδι του ελεύθερου κόσμου».
Κυπριακό και Ελληνοτουρκικά
Δεν ήταν λίγοι εκείνοι που διατύπωσαν την άποψη ότι ο αμερικανικός παράγοντας ασκεί πιέσεις για γρήγορη επίλυση του Κυπριακού, συνδυάζοντας και τις κυβερνητικές διαρροές, ότι στις συζητήσεις που έγιναν μεταξύ της υφυπουργού Εξωτερικών Βικτόρια Νούλαντ με τον Έλληνα ΥΠ.ΕΞ. Νίκο Κοτζιά, «δεν υπήρξε καμία πίεση για το Κυπριακό». Μάλιστα, παράγοντες της πολιτικής ζωής κάνουν λόγο για τον κίνδυνο να έχουν ζητηθεί ανταλλάγματα για την ελάφρυνση του χρέους.
Όμως, σύμφωνα με πληροφορίες από τις επαφές που είχε ο Κύπριος Πρόεδρος Νίκος Αναστασιάδης στην Αθήνα λίγες ώρες μετά την αναχώρηση Ομπάμα, δεν έδωσε στους συνομιλητές του την εντύπωση ότι δέχεται οποιαδήποτε πίεση από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, ώστε να κλείσει όπως – όπως μια συμφωνία. Επιπλέον, δεν είπε κουβέντα ούτε για τις πληροφορίες που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, ότι οι ΗΠΑ προωθούν μια ενδιάμεση λύση, μια λύση-γέφυρα όπως λέγεται, έως την τελική συμφωνία. Όσο για το γεγονός ότι αρκετοί ήταν εκείνοι που έσπευσαν να συνδυάσουν τη συνάντηση του Κύπριου Προέδρου με την ελληνική πολιτική και πολιτειακή ηγεσία της χώρας λίγες ώρες μετά την απογείωση του Air Force Οne από το «Ελευθέριος Βενιζέλος», πρέπει να αναφέρουμε ότι η επίσκεψή του ήταν προγραμματισμένη, καθώς θα επέστρεφε το Σαββατοκύριακο στην Ελβετία για τη συνέχεια των συνομιλιών.
Αίσθηση, ωστόσο, προκάλεσε το γεγονός ότι στις δηλώσεις του Μπαράκ Ομπάμα δεν έγινε καμία αναφορά στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, ειδικά μετά και το μπαράζ δηλώσεων του Τούρκου προέδρου για τη Συνθήκη της Λωζάννης. Οι ΗΠΑ, παρά την όποια δυσαρέσκεια απέναντι στον Ταγίπ Ερντογάν, από τη στάση του μετά το πραξικόπημα του περασμένου καλοκαιριού, συνεχίζουν να θεωρούν την Τουρκία στρατηγικό τους εταίρο. Το αν θα υπάρξει συνέχεια σε αυτήν την πολιτική παραμένει ένα μεγάλο ερώτημα.
Της Ειρήνης Σαββοπούλου
Το άρθρο δημοσιεύθηκε με την έντυπη έκδοση της εφημερίδας Παρασκήνιο το Σάββατο 19/11
