Η Ελλάδα βρίσκεται εδώ και οκτώ-εννιά χρόνια στο τούνελ των μνημονίων. Στις 19 Αυγούστου φτάνει στην «έξοδο». Θα δει και το «φως»; Και μόνο που κάποιοι θέτουν το ερώτημα, σημαίνει ότι η απάντηση δεν είναι αυτονόητη. Χρειάζονται επεξηγήσεις. Η «έξοδος» βέβαια θα γίνει. Είτε «καθαρή» είτε «επιτηρούμενη» είτε «βρόμικη», το δεδομένο αυτό δεν αλλάζει. Εξάλλου ούτε οι δανειστές θέλουν κάποια άλλη εξέλιξη, θέλουν να απαλλαγούν από το ελληνικό πρόβλημα.
Έπειτα, είτε με είτε χωρίς «προληπτική πιστωτική γραμμή», δεν φαίνεται να έχει ιδιαίτερη (οικονομική) σημασία. Ο «κουμπαράς», που (φαίνεται ότι) σχηματίζεται, την αντικαθιστά και μπορεί να αποτελέσει μια «εγγύηση» τουλάχιστον για το πρώτο μετά την έξοδο διάστημα. Να θυμίσουμε πως το 2014, όταν θα μπορούσε η χώρα να προετοιμάσει μια «προκαταρκτική» έξοδο, υπήρχαν ανυπέρβλητα εμπόδια. Οι Ευρωπαίοι ήταν δύσπιστοι απέναντι στην κυβέρνηση Σαμαρά, η αντιπολίτευση (ΣΥΡΙΖΑ) προκάλεσε πρόωρες εκλογές και όλα πήραν αναβολή. Ακολούθησε το «παρανοϊκό» πρώτο εξάμηνο του 2015 και τα υπόλοιπα είναι γνωστά.
Σήμερα δεν υπάρχει στον ορίζοντα τέτοιο εμπόδιο. Η ημερομηνία της εξόδου είναι καθορισμένη, πολιτικό εμπόδιο δεν υπάρχει. Ό,τι κι αν γίνει μετά, οι δανειστές γνωρίζουν ότι δεν θα υπάρξει αλλαγή πορείας. Ακόμα κι αν γίνουν πρόωρες εκλογές, η πιθανότερη νικήτρια, η ΝΔ του Κυριάκου Μητσοτάκη, δεν εμπνέει ανησυχία στους Ευρωπαίους, όπως ενέπνεε ο ΣΥΡΙΖΑ του Αλέξη Τσίπρα το 2015.
Παρ’ όλα αυτά, η έξοδος μπορεί να περιπλακεί, επειδή μοιραία θα συνδεθεί –συνδέεται ήδη– με τις εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις. Μάλιστα, αν οι εκλογές γίνουν αμέσως μετά, το φθινόπωρο του τρέχοντος έτους, η σύνδεση αυτή θα είναι αμεσότατη και πιθανότατα αρνητική, επειδή και οι δύο πλευρές θα την εντάξουν στους εκλογικούς συνδυασμούς τους. Η αντιπολίτευση αμφισβητεί ήδη ότι ή έξοδος (θα) είναι «καθαρή» και επικαλείται τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει η κυβέρνηση για τα επόμενα χρόνια.
Η κυβέρνηση, για να αποκρούσει αυτήν την επιχειρηματολογία, είναι πιθανό να καταφύγει σε «συμβολικές» κινήσεις ή και μέτρα προεκλογικού χαρακτήρα, που μπορεί να επισωρεύσουν πρόσθετες δυσκολίες για μετά τις εκλογές. Και οι δύο λογικές είναι λανθασμένες. Η αντιπολίτευση δεν έχει κανέναν λόγο να προκαλεί την κυβέρνηση σ’ αυτό το θέμα, σπρώχνοντάς την σε αποφάσεις και μέτρα που θα επιδεινώσουν τη μετά την έξοδο περίοδο. Διότι απλούστατα αυτήν την περίοδο είναι πιθανό να διαχειριστεί εκείνη (η αντιπολίτευση) ως κυβέρνηση.
Γι’ αυτό θα ήταν καλύτερα η «έξοδος» του Αυγούστου να αποσυνδεθεί από τέτοιες εξελίξεις, τουλάχιστον στο αμέσως επόμενο διάστημα. Η μετά τον Αύγουστο περίοδος πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο ομαλή πολιτικά και οικονομικά, ώστε η έξοδος να μη στραβώσει. Δεν πρέπει να επαναληφθεί αυτό που έγινε το 2014. Αυτό σημαίνει ότι δεν πρέπει να γίνουν εκλογές το προσεχές φθινόπωρο.
Παρότι θα ήταν για την κυβέρνηση μια καλή ευκαιρία οι εκλογές το φθινόπωρο, ενδεδυμένη με την –ψευδή– λάμψη της «καθαρής εξόδου», με διευθέτηση του χρέους (με όποιον τρόπο), και με το επίσης ψευδές επιχείρημα «οι άλλοι σας έβαλαν στα μνημόνια, εγώ σας βγάζω». Παρότι η αλήθεια είναι ότι το αχρείαστο μνημόνιο είναι εντελώς δικό του και οι φαιές επιπτώσεις του θα συνεχίζονται και μετά την έξοδο. Βεβαίως, αυτό δεν συμφέρει την κυβέρνηση, η οποία τώρα μπορεί να εκμεταλλευθεί καλύτερα προπαγανδιστικά το «εμείς σας βγάλαμε από τα μνημόνια».
Μη φτάσουμε όμως στο σημείο να βγούμε μεν από το τούνελ, αλλά φως να μη δούμε.
του Φώτη Σιούμπουρα
Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο
