«Κανείς ασφαλισμένος δεν πρέπει να ανησυχεί για τη σύνταξή του», δηλώνει στο «Π» ο υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, Γιάννης Βρούτσης, ενώ μιλάει για πρώτη φορά για τα φοιτητικά του χρόνια, για την οικογένειά του αλλά και για τις χαρές και τις πίκρες που συνάντησε στη μακρόχρονη πολιτική του διαδρομή. Αποκαλύπτει ποια είναι η «πυξίδα» του στην πολιτική και μας μιλάει για τα κυκλαδίτικα γλέντια με τα βιολιά που διαρκούν μέχρι το πρωί.
Βρίσκεστε για δεύτερη φορά στην καρέκλα του υπουργού Εργασίας. Αυτή την φορά, ποιες είναι οι προτεραιότητες που έχετε θέσει;
Η δεύτερη θητεία μου στο υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων είναι πλέον διαφορετική από την πρώτη. Τότε παλεύαμε να διασώσουμε το ασφαλιστικό σύστημα από τις διαχρονικές του παθογένειες, να νοικοκυρέψουμε τις δημόσιες δαπάνες του ασφαλιστικού συστήματος, να δημιουργήσουμε ένα ελκυστικό πλαίσιο για την αγορά εργασίας για να αποκλιμακωθεί η υψηλή ανεργία και να ψηφιοποιήσουμε τα συστήματα παρακολούθησης των κρίσιμων τομέων του υπουργείου. Τώρα, με την κυβέρνηση Μητσοτάκη, εκτός από τις έκτακτες συνθήκες που πρέπει να αντιμετωπίσουμε λόγω πανδημίας, επιχειρούμε με διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις να εκσυγχρονίσουμε την ελληνική αγορά εργασίας περαιτέρω απέναντι στις σύγχρονες παγκόσμιες συνθήκες και να ψηφιοποιήσουμε όλες τις υπηρεσίες του υπουργείου προς τον πολίτη, με πιο εμβληματικές αυτή της «Εργάνης» και της ψηφιακής σύνταξης «Άτλας».
Μετά από έναν χρόνο διακυβέρνησης, ποιον στόχο έχετε καταφέρει να πραγματοποιήσετε και σας κάνει υπερήφανο;
Είμαι περήφανος για όλες σχεδόν τις μεταρρυθμίσεις και τις θεσμικές αλλαγές που φέραμε μαζί με τους συνεργάτες μου σε πέρας στο υπουργείο Εργασίας. Μετά τη θέσπιση του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος, του Α-21, τη δημιουργία του ΚΕΑΟ (Κέντρο Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών), τη δημιουργία του ελεγκτικού συστήματος «Άρτεμις», μέσω του οποίου χτυπήσαμε στη ρίζα της την αδήλωτη εργασία, τη δημιουργία του καινοτόμου πληροφοριακού συστήματος «Εργάνη», με την οποία χαρτογραφήσαμε την αγορά εργασίας και η οποία λειτουργεί ως ασπίδα για τους εργαζομένους, τη δημιουργία του συστήματος «Ήλιος» με το οποίο «φωτίσαμε» για πρώτη φορά το ασφαλιστικό σύστημα στην Ελλάδα, την ασφαλιστική μας μεταρρύθμιση ν. 4670/2020, τη δημιουργία του Ηλεκτρονικού Εθνικού Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (e-ΕΦΚΑ) με τη διοικητική και οργανωτική ενοποίηση όλων των φορέων απονομής σύνταξης, υλοποιήσαμε τη μεγαλύτερη μεταρρύθμιση στο ασφαλιστικό σύστημα, την ψηφιακή σύνταξη «Άτλας». Μία πλήρως αυτοματοποιημένη διαδικασία σε όλα της τα στάδια, τόσο στο στάδιο της αίτησης, όσο και στο στάδιο της επεξεργασίας, της έκδοσης και ,τέλος, σε αυτό της κοινοποίησης της συνταξιοδοτικής απόφασης στον δικαιούχο. Στις 23 Ιουλίου 2020 εγκαινιάσαμε την ψηφιακή απονομή των συντάξεων κατά την πρώτη φάση της οποίας θα απονέμονται κατά μέσο όρο 4.000 συντάξεις τον μήνα και θα καλύπτεται το 40% των νέων συνταξιοδοτικών αιτημάτων. Σιγά σιγά θα εντάσσονται και νέες κατηγορίες συνταξιοδοτικών πράξεων μέσα στο σύστημα «Άτλας» και μέχρι το τέλος του 2021 το 80%-85% των συντάξεων θα δίνεται ψηφιακά και αυτόματα. Η τελευταία μεταρρύθμιση με κάνει πιο περήφανο διότι εξαλείφει μία τεράστια αδικία για τους απομάχους της ζωής και κλείνει τον κύκλο της μεγάλης ταλαιπωρίας και αναμονής για το αυτονόητο. Τη σύνταξη του πολίτη.
Τι μέτρα έχετε λάβει για την προστασία των εργαζομένων και των ανέργων που δοκιμάζονται σκληρά από την πανδημία;
Επεκτείνουμε το μέτρο των αναστολών συμβάσεων εργασίας στους κλάδους εστίασης, μεταφορών, τουρισμού, αθλητισμού, πολιτισμού και για τον επόμενο μήνα, δηλαδή μέχρι και τον Οκτώβριο. Επίσης, επεκτείνουμε τη χρονική διάρκεια ισχύος του μηχανισμού ενίσχυσης της απασχόλησης «Συν-Εργασία» μέχρι το τέλος του χρόνου και παρατείναμε το πλαίσιο της τηλεργασίας μέχρι το τέλος του χρόνου. Δώσαμε δίμηνη παράταση στα επιδόματα ανεργίας που έχουν λήξει. Διευκολύναμε τη χορήγηση των επιδομάτων ανεργίας στους εποχιακά εργαζομένους σε τουριστικά και επισιτιστικά επαγγέλματα, με τη μείωση στο ήμισυ του απαιτούμενου αριθμού ημερών ασφάλισης, δηλαδή από 100 σε 50. Θεσμοθετήσαμε την οικονομική στήριξη των καλλιτεχνών, δημιουργών και επαγγελματιών της τέχνης και του πολιτισμού, καθώς και των ξεναγών, με τη χορήγηση αποζημίωσης ειδικού σκοπού. Επίσης, θεσμοθετήσαμε τη νέα ειδική άδεια των γονέων λόγω νόσησης των παιδιών τους από τον κορονοϊό Covid-19. Τέλος, δημιουργήσαμε το απαραίτητο θεσμικό πλαίσιο για την αναπλήρωση του χρόνου απουσίας εργαζομένου από την εργασία λόγω καραντίνας.
Ποια ήταν η πιο δύσκολη στιγμή της μέχρι τώρα πορείας σας στην πολιτική;
Αναμφίβολα, η πιο δύσκολη στιγμή της πολιτικής διαδρομής ήταν η ανάθεση από τον πρώην πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά του χαρτοφυλακίου του Εργασίας το 2012. Η εποχή ήταν εξαιρετικά δύσκολη. Είχαμε υπογράψει μνημόνια, η τρόικα ζητούσε αυστηρά δημοσιονομικά μέτρα και εμείς έπρεπε να προωθήσουμε συγκεκριμένες μεταρρυθμίσεις στο ασφαλιστικό σύστημα, στην αγορά εργασίας και στην προνοιακή πολιτική. Και όλα αυτά συνέβαιναν σε ένα περιβάλλον πολιτικά δηλητηριασμένο, σε μία κοινωνία διχασμένη με καθημερινές πορείες, απεργίες και έντονες διαμαρτυρίες κάτω από το υπουργείο. Όμως αντέξαμε, δεν το βάλαμε κάτω και τελικά πετύχαμε προς όφελος της χώρας.
Πολύ συχνά οι νέοι διατυπώνουν την άποψη πως δεν θα καταφέρουν να πάρουν ποτέ σύνταξη. Τι απαντάτε σε αυτούς;
Οι μεταρρυθμίσεις που προωθήσαμε όλα τα τελευταία χρόνια, ειδικά η τελευταία ασφαλιστική μεταρρύθμιση του Φεβρουαρίου του 2020, εγγυώνται τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος αφού συνοδεύονται για πρώτη φορά από δύο μελέτες, την αναλογιστική μελέτη της Εθνικής Αναλογιστικής Αρχής και τη μελέτη του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών για την επάρκεια των συντάξεων. Ως εκ τούτου κανένας, είτε νέος είτε μεγαλύτερος ασφαλισμένος, δεν πρέπει να ανησυχεί να μην πάρει τη σύνταξή του.
Πότε καταλάβατε πως έχετε κολλήσει το μικρόβιο της πολιτικής;
Από πολύ νωρίς. Η σχέση μου με την πολιτική ξεκινάει από τα μαθητικά και τα φοιτητικά μου χρόνια. Όσο θυμάμαι τον εαυτό μου, πάντα βρισκόμουν σε μαθητικά και φοιτητικά συμβούλια. Η ενεργή πορεία μου συνεχίστηκε μέσα από την ΟΝΝΕΔ και τη ΔΑΠ και στη συνέχεια για πολλά χρόνια στον χώρο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και στον συνδικαλισμό με τη σημαία της ΔΑΚΕ. Το 2007 εκλέχτηκα για πρώτη φορά βουλευτής Κυκλάδων πρώτος σε ψήφους, μία πρωτιά που διατηρώ από τότε μέχρι σήμερα.
Πώς πετύχατε αυτή την πρωτιά;
Η πρωτιά αυτή διατηρείται από το 2007 μέχρι σήμερα. Είναι κάτι που μου δημιουργεί ευθύνη και σεβασμό απέναντι στους συμπολίτες Κυκλαδίτες που για 13 χρόνια αποτελώ την πρώτη τους επιλογή. Ειδικά την πρώτη φορά, σε ένα έντονα ανταγωνιστικό ψηφοδέλτιο καθώς δεν ήμουν βουλευτής και προσπαθούσα να γίνω, οι Κυκλαδίτες διέκριναν στο πρόσωπό μου αποφασιστικότητα, όραμα και ισχυρή θέληση να υπηρετήσω τα νησιά μας. Αυτό νομίζω ότι τους κέρδισε και επέλεξαν να με ψηφίσουν.
Τι σας έχει μείνει χαραγμένο στη μνήμη σας από τα φοιτητικά σας χρόνια;
Τα μαθητικά και φοιτητικά μου χρόνια ήταν έντονα πολιτικοποιημένα και ιδιαίτερα φορτισμένα. Θυμάμαι χαρακτηριστικά ως φοιτητής στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών τη μεγάλη μάχη που δίναμε για να αποκτήσουμε το δικαίωμα να μιλήσουμε, καθώς τότε η Αριστερά δεν το επέτρεπε.
Είστε ένας πολιτικός που έχετε επιλέξει να κρατάτε μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας την οικογένειά σας ή το ανθρώπινο προφίλ σας, προβάλλοντας μόνο την πολιτική σας δράση. Για ποιον λόγο το κάνετε αυτό;
Και όμως, στην οικογένειά μου οφείλω τα πάντα. Καταφύγιο ηρεμίας, αυτοσυγκέντρωσης και άντλησης δυνάμεων στα δύσκολα. Μπορεί να μένει μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας –γιατί δεν υπάρχει και λόγος– αλλά είναι στήριγμά μου και ο χώρος που μου δίνει δύναμη να αντιμετωπίσω μικρά και μεγάλα προβλήματα της ζωής και της πολιτικής. Δεν υπάρχει πιο σημαντικό από μία ήρεμη και δεμένη οικογένεια και δεν υπάρχει πιο όμορφη αίσθηση να βλέπεις τα παιδιά σου να μεγαλώνουν, να περνούν τα στάδια της ζωής και σήμερα να τα βλέπεις ολοκληρωμένες προσωπικότητες και επιστήμονες.
Πλέον είστε παλαιός κοινοβουλευτικός. Περιγράψτε μας μια ανθρώπινη δύσκολη στιγμή σας στη μακρά κοινοβουλευτική σας θητεία.
Δύσκολες στιγμές υπήρχαν πολλές. Ωστόσο, η πιο σημαντική ήταν όταν το 2015 επί προεδρίας Βαγγέλη Μεϊμαράκη έπρεπε, για να μη βρεθεί η πατρίδας μας εκτός Ευρώπης, να πάρουμε τη μεγάλη, γενναία και πατριωτική πολιτική απόφαση να ψηφίσουμε υπέρ του αχρείαστου και σκληρού 3ου μνημονίου του ΣΥΡΙΖΑ, ξεπερνώντας τις στενές κομματικές γραμμές προς όφελος της πατρίδας μας. Αυτήν τη σημαντική υπέρβαση θα την θυμάμαι για πάντα.
Ποιο ρητό ακολουθείτε πιστά στη μέχρι τώρα πολιτική σας διαδρομή;
Ο επιμένων νικά…
Μπορείτε να περιγράψετε με λίγες λέξεις τι σημαίνει για εσάς ο όρος «πολιτική»;
Τέσσερις λέξεις συνθέτουν, για μένα, την έννοια της πολιτικής και της ενασχόλησής μου με τα κοινά. Δημιουργία, ανιδιοτέλεια, προσφορά και θυσίες. Αυτές οι τέσσερις λέξεις αποτελούν την πυξίδα της πολιτικής μου διαδρομής.
Κατάγεστε από δύο νησιά, τη Νάξο και την Αμοργό. Τι αγαπάτε πιο πολύ σε αυτά τα δύο κυκλαδίτικα νησιά και τι αναμνήσεις έχετε από τα καλοκαίρια σας εκεί;
Πράγματι, η καταγωγή μου είναι από αυτά τα δύο ιδιαίτερα νησιά. Τη Νάξο και την Αμοργό. Από εκεί έχω αντλήσει σημαντικά βιώματα που επηρέασαν την υπόλοιπη ζωή μου. Η παράδοση, ο τρόπος σκέψης, η απλότητα και η λεβεντιά των ανθρώπων, το γαλάζιο του Αιγαίου, τα μουσικά ακούσματα έχουν χαράξει την ψυχή μου και την καρδιά μου από τα παιδικά μου χρόνια. Στα δύο αυτά νησιά βρίσκονται τα αγαπημένα συγγενικά πρόσωπα, παππούδες και γιαγιάδες, που αποτέλεσαν τη βασική αιτία της υποψηφιότητάς μου στις Κυκλάδες. Τα δύο αυτά νησιά είναι αρμονικά συνδεδεμένα μαζί με τα υπόλοιπα 22 νησιά των Κυκλάδων που με έχουν κερδίσει όλα το ίδιο και με έχουν κάνει να τα αγαπώ το καθένα ξεχωριστά. Αγαπώ το ίδιο και τους ανθρώπους τους. Έχω βρεθεί με βοσκούς, αγρότες και ψαράδες και σε δύσκολες και σε ευχάριστες στιγμές. Δίπλα στα προβλήματά τους αλλά και στα μοναδικά παραδοσιακά γλέντια με τα βιολιά μέχρι το πρωί. Έχω δει τον ήλιο του Αιγαίου να ανατέλλει και να δύει χιλιάδες φορές. Είναι στιγμές που δεν θα άλλαζα με τίποτα. Και κάτι ακόμα: Όλα αυτά τα βιώματα και τις εμπειρίες τις έχω μεταφέρει στα παιδιά μου, στη Νίκη και τον Βασίλη, που σήμερα με περηφάνια προβάλλουν την καταγωγή τους και έχουν γίνει πιο Κυκλαδίτες και από μένα.
Νομίζω πως εσείς φέτος δεν είχατε το άγχος των πανελλαδικών εξετάσεων, διότι η Νίκη και ο Βασίλης είναι τελειόφοιτοι σπουδαστές.
Σωστά, ο Βασίλης είναι 22 ετών και φέτος βρίσκεται στο τελευταίο έτος σπουδών του Πανεπιστήμιο του Πειραιά στο Χρηματοοικονομικό Τμήμα, ενώ παράλληλα ετοιμάζεται να ξεκινήσει το μεταπτυχιακό του στην ΑΣΣΟΕ στο finance. Αντίστοιχα, η Νικη, 23 ετών, είναι επίσης στο τελευταίο έτος στους Ηλεκτρολόγους Μηχανικούς στο Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Ως πατέρας είμαι πολύ περήφανος και για τα δύο παιδιά μου.
Συνέντευξη στην Άννα Καραβοκύρη
Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο
