Ο υπουργός Εργασίας Γιάννης Βρούτσης παρευρέθηκε σε συνέδριο στο συνέδριο του Economist, που πραγματοποιείται σε συνεργασία με την Hope Genesis και τελεί υπό την αιγίδα του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Προκόπη Παυλόπουλου.
Κατά την διάρκεια της ομιλίας του ο κ. Βρούτσης αναφέρθηκε στο δημογραφικό πρόβλημα λέγοντας πως «Το δημογραφικό ζήτημα αποτελεί μία βραδυφλεγή βόμβα στα θεμέλια της οικονομίας, του συστήματος κοινωνικής προστασίας και, προφανώς, της κοινωνικής συνοχής».
Όπως ανέφερε το πρόβλημα αυτό αποτελεί ένα σημαντικό, ίσως τον κρισιμότερο, προσδιοριστικό παράγοντα στη διαδικασία σχεδιασμού των πολιτικών για την οικονομική ανάπτυξη και την κοινωνική προστασία. Στη συνέχεια πρόσθεσε ότι «Πρόκειται για ένα συνδυαστικό φαινόμενο που οφείλεται τόσο στη μείωση της θνησιμότητας, απόρροια της βελτίωσης των όρων διαβίωσης στις ανεπτυγμένες κοινωνίες, όσο και στη μείωση του δείκτη γονιμότητας. Σύμφωνα, μάλιστα, με πρόσφατη έκθεση του ΟΟΣΑ, ο λόγος της ηλικιακής ομάδας άνω των 65 ετών προς την ηλικιακή ομάδα 20-64 ετών έχει αυξηθεί τα τελευταία 40 χρόνια από το 20% στο 31%, ενώ το 2060 θα έχει σχεδόν διπλασιαστεί στο 58%».
Ακόμα υπογράμμισε πως «Εξάλλου, είναι γνωστό ότι από την ουσιαστική στασιμότητα στη φυσική κίνηση του πληθυσμού, δηλαδή διαφορά γεννήσεων-θανάτων, στα τέλη της δεκαετίας του ’90, έχουμε περάσει από την αρχή της τρέχουσας δεκαετίας σε αρνητικό πρόσημο. Από το 2011, ο πληθυσμός της Ελλάδας μειώνεται». Την ίδια στιγμή διαπίστωσε ότι «Καταρχήν, μειώνεται το συνολικό εργατικό δυναμικό και δημιουργούνται συνθήκες ανισορροπίας στην πλευρά της προσφοράς εργασίας, ενώ η αύξηση του μέσου όρου ηλικίας των εργαζομένων θέτει ιδιαίτερες απαιτήσεις προσαρμογής των συνθηκών εργασίας και των συστημάτων επανεκπαίδευσης προσωπικού. Ακόμη πιο φανερές είναι οι επιπτώσεις στο σύστημα κοινωνικής προστασίας και, ιδιαίτερα, το ασφαλιστικό. Οι συνταξιοδοτικές και οι δαπάνες ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης αυξάνονται, ενώ η μείωση του εργατικού δυναμικού δημιουργεί προβλήματα χρηματοδότησης».
Ο κ. Βρούτσης τόνισε πως λαμβάνονται μέτρα ανάσχεσης της δημογραφικής επιδείνωσης και σημείωσε τα εξής:
«Πρώτα και κύρια στο ασφαλιστικό σύστημα. Σήμερα, πιάνουμε το “νήμα” από το 2014, όταν, με μία σειρά οργανωτικών και θεσμικών παρεμβάσεων, ενισχύσαμε σημαντικά τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος, όπως πιστοποιούσαν και οι αναλογιστικές μελέτες, που είχαν τότε καταρτιστεί. Μεσολάβησε η θέσπιση του ν. 4387/2016 – του νόμου “Κατρούγκαλου” – οι ρυθμίσεις του οποίου, σε αντίθεση με τις απαιτήσεις που θέτει η δημογραφική πρόκληση, μειώνουν το βαθμό ανταποδοτικότητας του συστήματος, ενισχύουν την εισφοροδιαφυγή και επιβάλλουν ισχυρά αντικίνητρα παραμονής στην αγορά εργασίας και την ασφάλιση. Γι’ αυτόν το λόγο, θα προχωρήσουμε σε μία συνεκτική δέσμη μεταρρυθμίσεων στο ασφαλιστικό:
Για τους αυτοαπασχολούμενους, τους ελεύθερους επαγγελματίες και τους αγρότες, δημιουργούμε ένα νέο, καινοτόμο και ανταποδοτικό σύστημα ελεύθερης και ευέλικτης επιλογής ασφαλιστικών εισφορών. Κάθε ασφαλισμένος μπορεί να επιλέγει μεταξύ επτά διαφορετικών ασφαλιστικών κατηγοριών και να αλλάζει ελεύθερα την επιλογή του. Στο νέο σύστημα θα υπάρχει πρόνοια για ευνοϊκή μεταχείριση όλων των νεοεισερχόμενων στην ασφάλιση.
Για τους μισθωτούς, θα προχωρήσουμε σε μία σταδιακή μείωση των ασφαλιστικών εισφορών έως πέντε ποσοστιαίες μονάδες, αρχής γενομένης από τον επόμενο χρόνο κατά μία μονάδα.
Ταυτόχρονα, ενισχύουμε το βαθμό ανταποδοτικότητας, προσαρμόζοντας αναλόγως τα ποσοστά αναπλήρωσης. Στόχος είναι η αποτροπή της διαρροής του εργατικού δυναμικού στην αφανή οικονομία και η σημαντική ενίσχυση της πλήρους και ασφαλισμένης απασχόλησης, δηλαδή του επίσημου εργατικού δυναμικού, που συμβάλλει στη χρηματοδότηση του ασφαλιστικού συστήματος.
Για την επικουρική ασφάλιση, σε συμμόρφωση και με την πρόσφατη απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), αυξάνουμε το ύψος των επικουρικών συντάξεων, ενώ ολοκληρώνουμε την εξυγίανση του συστήματος επικουρικής ασφάλισης με την πλήρη εφαρμογή του συστήματος νοητής κεφαλαιοποίησης, που πρώτοι καθιερώσαμε ήδη από το 2014.
Σε οργανωτικό επίπεδο, προχωράμε στη διοικητική οργανωτική ενοποίηση όλων τον φορέων απονομής σύνταξης κάτω από τον νέο ψηφιακό εθνικό φορέα κοινωνικής ασφάλισης e-ΕΦΚΑ.
Με τις αλλαγές αυτές, απεγκλωβίζουμε ένα μεγάλο τμήμα της οικονομίας από τις ναρκοθετημένες περιοχές των αδιέξοδων ρυθμίσεων του παλιού συστήματος και διαμορφώνουμε ένα νέο, αξιόπιστο, απλό και, κυρίως, αποτελεσματικό σύστημα κοινωνικής ασφάλισης, δημόσιο και καθολικό, που θα ενισχύει την απασχόληση και την παραγωγικότητα και, κυρίως, θα καλλιεργεί την ασφαλιστική συνείδηση. Ένα νέο δημόσιο κοινωνικό ασφαλιστικό σύστημα που θα εμπιστεύονται και θα “αγκαλιάζουν” όλοι. Επιδίωξή μας είναι όλοι οι Έλληνες να εμπιστευθούν ξανά την κοινωνική ασφάλιση, να ενταχθούν σε αυτήν, να της εμπιστευθούν τους κόπους τους και στο τέλος του ασφαλιστικού τους βίου να γνωρίζουν ότι θα λάβουν μία αξιοπρεπή σύνταξη. Είναι σαφές ότι, σε ένα περιβάλλον δημογραφικής επιδείνωσης, δίπλα σε ένα βιώσιμο, γενικό και καθολικό δημόσιο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης, το οποίο ενισχύουμε συνεχώς και διασφαλίζουμε, υπάρχει χώρος για την περαιτέρω ανάπτυξη ιδιωτικών σχημάτων ασφάλισης, ανάλογα με την εθελοντική και ελεύθερη επιλογή του κάθε πολίτη».
