Γνωρίζει τα δημοσιονομικά όσο λίγοι. Και παραδέχεται ότι ο στόχος για πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ το 2018 συνιστά μία «δύσκολη προσπάθεια».
Ο πρώην αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών και άλλοτε αρμόδιος για θέματα του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, Δημήτρης Μάρδας, δεν αποκλείει –εμμέσως πλην σαφώς– την πρόωρη προσφυγή στις κάλπες, ως μία απρόβλεπτη κατάσταση.
Ο καθηγητής Οικονομικών του ΑΠΘ και βουλευτής Β΄ Θεσσαλονίκης του ΣΥΡΙΖΑ τονίζει ότι το νέο παραγωγικό μοντέλο που επικαλείται η κυβέρνηση θα γίνει αφομοιώσιμο μόνο εάν συνοδευτεί από την ελάφρυνση των φορολογικών βαρών. Παράλληλα, ο κ. Μάρδας εκτιμά ότι και φέτος θα δοθεί μέρισμα από τα υπερπλεονάσματα, ενώ αναγνωρίζει πως η βελτίωση των αριθμών «δεν γίνεται αντιληπτή στους απλούς πολίτες».
Η υποχρέωση της επίτευξης πρωτογενούς πλεονάσματος 3,5% του ΑΕΠ για το 2018, βάσει του Μεσοπρόθεσμου, δεν «ακυρώνει», ουσιαστικά, κάθε προσπάθεια για σταθεροποίηση της κατάστασης; Κύριε Μάρδα, θα το πιάσουμε αυτό το πλεόνασμα;
Η ελληνική κυβέρνηση πάντοτε θεωρούσε ότι το 3,5% είναι ένα υψηλό πρωτογενές πλεόνασμα (που δίνεται ως το αποτέλεσμα των εσόδων μείον των δαπανών του κρατικού προϋπολογισμού, αφαιρουμένων των τόκων που οφείλει η χώρα από τα δάνεια που έλαβε). Αναγκαστήκαμε όμως να το αποδεχθούμε κατά την υπογραφή της συμφωνίας του Αυγούστου του 2015. Και όλοι γνωρίζετε υπό ποιες προϋποθέσεις υπογράφηκε η συγκεκριμένη συμφωνία.
Ωστόσο, αυτό που πρέπει να υπενθυμίζουμε, κάθε φορά, είναι ότι το πρωτογενές πλεόνασμα του 3,5% για το 2018 είναι χαμηλότερο του πλεονάσματος το οποίο είχε συμφωνήσει η προηγούμενη κυβέρνηση, το οποίο –να σας θυμίσω– προέβλεπε στόχους πρωτογενών πλεονασμάτων 4,5% για το 2016, ενώ στη δική μας περίπτωση ο στόχος ήταν 0,5% τότε. Παρόμοιες δυσμενείς δεσμεύσεις προβλέπονταν και τα μεταγενέστερα χρόνια στο πρόγραμμα των ΝΔ – ΠΑΣΟΚ.
Δύσκολη προσπάθεια το 3,5%, αλλά δεν θα διαρκέσει για πολύ, καθώς μετά το 2019 το ποσοστό αυτό θα κυμαίνεται γύρω στο 2%.
Πόσο αντικειμενικό είναι ότι οι εκλογές θα γίνουν στο τέλος της τετραετίας; Δεν υπάρχουν αστάθμητοι παράγοντες που μπορούν να εξωθήσουν την κυβέρνηση σε πρόωρη προσφυγή στις κάλπες;
Αστάθμητοι παράγοντες πάντοτε υπάρχουν, αλλά επειδή ακριβώς είναι αστάθμητοι, δεν μπορούν και να προβλεφθούν. Με τα σημερινά δεδομένα και τους περιορισμούς πάντως, που καθορίζουν την πορεία της ελληνικής οικονομίας, κρίνεται ότι δεν υπάρχει λόγος για πρόωρες εκλογές.
Επίσης, ένα από τα ζητούμενα για την προσέλκυση ξένων επενδύσεων, που είναι το θέμα των ημερών, είναι η πολιτική σταθερότητα. Σε καμία χώρα δεν επενδύει κάποιος όταν από την επομένη των εκλογών μπαίνει θέμα πρόωρης προσφυγής στις κάλπες, και αυτό πρέπει να το λάβει σοβαρά υπόψη η αντιπολίτευση και για το πώς επιδρά στην οικονομία της χώρας.
Θα ολοκληρωθεί σύντομα η τρίτη αξιολόγηση; Η δεύτερη, πάντως, χρονικά έπεσε αρκετά έξω, σε σχέση με τον αρχικό προγραμματισμό.
Η ελληνική οικονομία βρίσκεται σε φάση ανάκαμψης και υπάρχουν οι όροι και οι προϋποθέσεις για μια όσο το δυνατόν γρηγορότερη ολοκλήρωση της τρίτης αξιολόγησης. Όπως τόνισε και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, υπάρχουν οι πολιτικές προϋποθέσεις για να προχωρήσουμε, αρκεί και το ΔΝΤ να μην τραβήξει το σκοινί περισσότερο απ’ ό,τι πρέπει, κατά την προσφιλή του τακτική. Θα ολοκληρώσουμε την αξιολόγηση με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.
Τέλος, μην ξεχνάμε ότι ένας κύριος λόγος του «τραβήγματος» της προηγούμενης αξιολόγησης ήταν η διαφωνία ΔΝΤ – Γερμανίας για τα μεσοπρόθεσμα μέτρα που θα αφορούσαν το ελληνικό χρέος, τα οποία εγγυώνται τη βιωσιμότητά του.
Πρόσφατα, σε άρθρο σας, υποστηρίξατε ότι η γραφειοκρατία στην αδειοδότηση των επιχειρήσεων αγγίζει τα όρια της διαστροφής. Την περασμένη Κυριακή ο πρωθυπουργός ανήγγειλε από τη ΔΕΘ αναμόρφωση του πλαισίου που αφορά τις επενδύσεις. Αρκεί αυτό; Είναι μόνο θέμα πλαισίου;
Η μείωση της γραφειοκρατίας είναι και θέμα θεσμικού πλαισίου και θέμα αλλαγής νοοτροπίας και διαδικασιών σε όλο τον δημόσιο τομέα. Και στο θέμα αυτό έχουμε καταθέσει στο αρμόδιο υπουργείο μελέτη, που περιορίζει θεαματικά την εν λόγω γραφειοκρατία.
Γιατί ενώ σε επίπεδο αριθμών αποτυπώνεται βελτίωση (ανεργία, ξένες επενδύσεις, εξαγωγές), αυτή η θετική εικόνα δεν έχει γίνει ακόμα «αισθητή» στα μεγάλα κοινωνικά στρώματα;
Είναι αλήθεια ότι η θετική εικόνα της οικονομίας, όπως αυτή αποτυπώνεται με τους αριθμούς, δεν γίνεται άμεσα αντιληπτή στους απλούς πολίτες και στα χαμηλότερα κοινωνικά στρώματα. Αυτή είναι όμως η βασική προτεραιότητα της κυβέρνησης, δηλαδή τα θετικά αποτελέσματα στα οικονομικά μεγέθη να μετατραπούν άμεσα σε οφέλη για τα πιο ευάλωτα κοινωνικά στρώματα.
Και αυτό το απέδειξε η κυβέρνηση με τη διανομή του υπερπλεονάσματος του 2016 και αυτό θα γίνει και για την επόμενη χρονιά. Και φυσικά, όσο βελτιώνεται η οικονομία και δημιουργείται δημοσιονομικό περιθώριο για μέτρα ελάφρυνσης, αυτό να γίνεται άμεσα πράξη με συγκεκριμένες κυβερνητικές αποφάσεις.
Αν δεν ευημερήσουν πρώτα οι αριθμοί, δεν πρόκειται να ευημερήσει ακολούθως ο πολίτης. Αυτό ισχύει για κάθε χώρα. Παλαιότερα ζήσαμε ευημερία επίπλαστη φυσικά των πολιτών, με «δυστυχία» των αριθμών. Το αποτέλεσμα του ευδαιμονισμού αυτού το ζήσαμε γερά στο πετσί μας.
Πόσο έτοιμη είναι η ελληνική κοινωνία να υποδεχθεί και να υιοθετήσει ένα νέο παραγωγικό μοντέλο;
Ένα παραγωγικό μοντέλο που αυξάνει το συνολικό προϊόν της χώρας ελαφρύνοντας από την άλλη τα φορολογικά βάρη, όποιο κι αν είναι αυτό, θα γίνει ευπρόσδεκτο από τους πολίτες, αρκεί να μην παίζει τον ρόλο της «φούσκας».
Η δυναμική του εξαρτάται βέβαια από τις επιμέρους επιλογές στρατηγικού χαρακτήρα και από τις ταχύτητες που θα αναπτύξει η κυβέρνηση. Οι δικές μας επιλογές κινούνται σε μια κατεύθυνση παραγωγής εμπορεύσιμων αγαθών και υπηρεσιών και όχι μόνο στο χτίσιμο δρόμων και γεφυριών.
Σας προβληματίζει το γεγονός ότι έχει παγιωθεί η υπεροχή της Νέας Δημοκρατίας στις δημοσκοπήσεις;
Είναι πολύ νωρίς για ασφαλείς προβλέψεις για νίκες της αντιπολίτευσης. Αν κάνουμε το αυτονόητο και αναπτύξουμε τις ταχύτητες που χρειάζονται, τότε θα καλύψουμε τη διαφορά με άνεση. Επιπλέον, σε ό,τι αφορά τη ΝΔ, θα σας θέσω το ακόλουθο ερώτημα. Δώστε μου ένα παράδειγμα διεθνώς όπου γόνος πολιτικού ανδρός ή ένα πολιτικό «τζάκι» να οδήγησε σε άνοδο ένα κράτος και όχι σε περιπέτειες. Το αντίθετο το βρίσκετε εύκολα, λόγου χάριν, στις ΗΠΑ, στο Πακιστάν, στη Συρία, στην Τουρκία και φυσικά εδώ, κατά το άμεσο παρελθόν.
Συνέντευξη στον Πέτρο Παπαβασιλείου
Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο που κυκλοφόρησε στις 16/9
