Αναμφίβολα, ένας από τους πιο γοητευτικούς πολιτικούς, ο Ανδρέας Λοβέρδος, δικαιώνει κάθε χρόνο όλους εκείνους που τον κατατάσσουν σε αυτήν τη λίστα, αφού γίνεται ακόμη πιο ελκυστικός κατά τη διάρκεια των ετών. Πρόσφατα γιόρτασε τα εξηκοστά πρώτα γενέθλιά του, αλλά ο καλός του φίλος, ο χρόνος, περνά και δεν τον ακουμπά.
Ο πρώην υπουργός του ΠΑΣΟΚ και κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος τώρα της Δημοκρατικής Συμπαράταξης εκλέγεται από το 2000 βουλευτής στη Β΄ Αθήνας.
Είναι δικηγόρος, καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, πατέρας τριών παιδιών, Πατρινός, έλκει την καταγωγή του από την Κεφαλλονιά και Ολυμπιακός. «Λατρεύω να πηγαίνω στο “Καραϊσκάκη” και στο ΣΕΦ με τα παιδιά μου και με φίλους, είναι η στιγμή που πραγματικά χαλαρώνω», εξομολογείται στο «Π».
Τον συναντήσαμε στο δικηγορικό γραφείο του στο Κολωνάκι. Η αμεσότητα και το χιούμορ του σε συνδυασμό με τη μόρφωση, την εμπειρία και την ωριμότητά του έκαναν τη συζήτησή μας απολαυστική.
Μπάσκετ… το αγαπημένο σας άθλημα;
Ναι, το μπάσκετ μου αρέσει περισσότερο από όλα τα αθλήματα. Να το βλέπω, αλλά και να παίζω. Από τα παιδικά μου χρόνια κρατά η αγάπη αυτή. Είναι έξυπνο άθλημα και οι αθλητές του κοιτούν σχεδόν πάντα ψηλά! Και ο Ολυμπιακός στο μπάσκετ είναι μία από τις καλύτερες ομάδες στην Ευρώπη.
Ιδρύσατε την ομάδα μπάσκετ της Βουλής, με την οποία συμμετέχετε σε αγώνες φιλανθρωπικού χαρακτήρα κατά διαστήματα σε όλη την Ελλάδα. Ποιοι είναι οι συμπαίχτες σας και πώς αισθάνεστε που αγωνίζεστε μαζί τους;
Το 2007 ιδρύσαμε αυτή την ομάδα με τον Γιάννη Ιωαννίδη. Είμαστε συνιδρυτές. Η αγάπη για το άθλημα και η διάθεση για άθληση ήταν τα κίνητρά μας. Η άθληση που δεν έχει χρονικά όρια, ο άνθρωπος μπορεί να αθλείται έως τα γεράματά του. Η άθληση που χαρίζει αυτοεκτίμηση. Η άθληση που αποτελεί μέσο για την πρόληψη των μακροχρόνιων ασθενειών, σύμφωνα με τις διαπιστώσεις της Διεθνούς Οργάνωσης Υγείας.
Νίκος Παναγιωτόπουλος, Γιάννης Κεφαλλογιάννης, Μάριος Γεωργιάδης, Χρήστος Δήμας, όποτε μπορεί Κυριάκος Μητσοτάκης, Δημήτρης Κωνσταντόπουλος είναι οι βασικοί μας παίκτες. Παλαιότερα ερχόταν και ο Βασίλης Κικίλιας, που τώρα ταλαιπωρείται από τραυματισμό, ο Οδυσσέας Κωνσταντινόπουλος, η Μιλένα Αποστολάκη, ο Γιάννης Δημαράς, ο Χρήστος Σταϊκούρας και άλλοι.
Μαζί μας αγωνίζονται και οι υποψήφιοι βουλευτές Σάκης Τζαλαλής και Παντελής Περιβολάρης, αλλά και φίλοι μας διεθνείς μπασκετμπολίστες, όπως ο Σπύρος Παντελιάδης, ο Βασίλης Ντάκουλας, ο Μένιος Μπακίρογλου και ο εν ενεργεία παίκτης Θόδωρος Υφαντής.
Γυμνάζεστε και φαίνεται! Αποτελεί κομμάτι της καθημερινότητάς σας;
Κατά κυριολεξία, ναι! Κάθε μέρα λίγο ή πολύ. Μπάσκετ, τένις, 10.000 μ. τρέξιμο, γυμναστικά, όργανα στο σπίτι. Έγινε κομμάτι της ζωής μου και το συνιστώ ανεπιφύλακτα σε όλους τους ανθρώπους. Όχι βέβαια με υπερβολές. Χωρίς να ξεπερνάμε τα όρια αντοχής μας. Άθληση όχι αθλητισμός!
Πολλές φορές σάς έχουμε δει να παίρνετε μέρος στον Μαραθώνιο της Αθήνας. Έχετε εξαιρετικές αντοχές, μένετε και επιμένετε. Έτσι είστε και στον «μαραθώνιο της ζωής»;
Οι αγώνες αντοχής έχουν την ομορφιά τους. Να καλύπτεις αποστάσεις και να σκέφτεσαι. Να χαίρεσαι τα ανοιχτά γήπεδα ή τις πόλεις. Δεν φαντάζεστε πόσο όμορφη είναι η Αθήνα το πρωί, χωρίς κανένα αυτοκίνητο! Ναι, στην πολιτική η αντοχή είναι απαραίτητη. Και διαχωρίζει τα αφρόψαρα από τα ψάρια του βυθού. Για να γίνω περισσότερο κατανοητός, η αντοχή στην πολιτική διακρίνει τους διάττοντες αστέρες από τους σοβαρούς πολιτικούς. Γιατί αντοχή στην πολιτική σημαίνει διαρκής επιδοκιμασία του πολίτη προς τον πολιτικό.
Love-rdos. Η αγάπη… χαράσσει την ολότητα του χαρακτήρα σας, μια και τη βλέπουμε τόσο όμορφα να αποτελεί «κομμάτι» του επιθέτου σας;
Με κολακεύει αυτό. Ειδικά όταν μου δείχνουν το πώς με καταχωρούν ορισμένες φορές στα κινητά. Ή πώς παίζουν με το όνομά μου. Δεν θέλω όμως να «χαϊδεύομαι» με αυτήν τη λέξη. Είναι κοινής χρήσης, αλλά πολύ δύσκολης κυριολεξίας. Η αγάπη προς τα παιδιά μας δίνει νόημα στη λέξη αυτή. Μέσω αυτής της αγάπης καταλαβαίνουμε πόσο αβίαστα ή και υποκριτικά ή και αγοραία χρησιμοποιείται στις σχέσεις αυτή η λέξη.
Πιστεύετε ότι μπορούμε να ξαναδούμε το ΠΑΣΟΚ όπως ήταν παλιά; Είστε από τα πιο ιστορικά στελέχη, που έχουν ζήσει τις ένδοξες εποχές του κόμματος. Σας θλίβει η τωρινή του κατάσταση;
Όχι, δεν με θλίβει. Είμαι περήφανος για το κόμμα αυτό, διότι αφενός δημιούργησε τη μεσαία τάξη στην Ελλάδα και έφερε την ευημερία στο λαό, και αφετέρου, όταν ξέσπασε η κρίση, θυσιάστηκε για να βγάλει την Ελλάδα από αυτήν. Εμείς κάναμε τις περισσότερες μεταρρυθμίσεις επί κυβέρνησης Παπανδρέου, εμείς μαζί με τη ΝΔ οδηγήσαμε τη χώρα στην ανάπτυξη το 2014, εμείς τώρα είμαστε το κόμμα με την πιο σοβαρή και δυναμική αντιπολίτευση στη Βουλή.
Ως ΠΑΣΟΚ, ως Δημοκρατική Συμπαράταξη, θα αυξήσουμε τη δύναμή μας στις επόμενες εκλογές. Άλλωστε, από έβδομο και τελευταίο κόμμα στη Βουλή τον Ιανουάριο του 2015, τώρα είμαστε το τρίτο από τα οκτώ!
Τι σας στεναχωρεί στον πολιτικό σας χώρο και τι θα θέλατε να ξεχάσετε;
Με πληγώνουν τα θέματα διαφθοράς που υπήρξαν στο παρελθόν. Όμως δεν θέλω να τα ξεχάσω. Είναι τα αντιπαραδείγματα για την πορεία μας σήμερα, όπου το ΠΑΣΟΚ και η ΔΗΣΥ είναι ένα έντιμο, ένα καθαρό κόμμα. Με πολλά ικανά και έμπειρα στελέχη και με μια πολύ δυναμική νέα γενιά.
Για την κυβέρνηση και τον πρωθυπουργό έχετε να πείτε κάτι, πέραν αυτών που λέτε στη Βουλή;
Καλή ερώτηση και έξυπνη. Δυστυχώς, όμως, δεν έχω κάτι να προσθέσω για ανθρώπους που παίζουν το άτιμο παιχνίδι της πολιτικής δολιοφθοράς, το παιχνίδι ενός κόμματος-Μαδούρο. Είμαι κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος και τους ζω στη Βουλή καθημερινά. Πρόκειται για ανθρώπους και κόμματα, ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ, που κερδοσκόπησαν και επιχειρούν να επιβιώσουν με την τακτική του διχασμού. Ό,τι το πιο αχρείαστο για την Ελλάδα της κρίσης, δηλαδή.
Ολυμπιακός. Μπασκετικός, ποδοσφαιρικός ή και τα δύο;
Και τα δύο, αλλά κυρίως μπασκετικός Ολυμπιακός. Και γιατί μου αρέσει περισσότερο το μπάσκετ; Γιατί το επίπεδο του μπασκετικού Ολυμπιακού είναι στην κορυφή της Ευρώπης. Στο ποδόσφαιρο για να γινόταν αυτό, θα χρειάζονταν εκατοντάδες εκατομμύρια, κάτι που δεν μπορεί να γίνει στην πράξη στην Ελλάδα. Βέβαια, όταν μπαίνεις σε ένα γεμάτο ποδοσφαιρικό γήπεδο, η εικόνα και τα συναισθήματα είναι ασύγκριτα. Η βοή και ο ενθουσιασμός του κόσμου είναι κάτι το μοναδικό. Σε κάθε περίπτωση πάντως, το γήπεδο είναι ποιότητα ζωής. Και με νίκη και με ήττα. Το γήπεδο είναι διασκέδαση.
Θέλω να κλείσουμε την κουβέντα μας με το πιο όμορφο και πολύτιμο κομμάτι της ζωής σας, τα παιδιά σας.
Ναι, είναι το πιο πολύτιμο κομμάτι της ζωής μου. Αλλά γι’ αυτό θέλω να λέω λίγα πράγματα δημοσίως. Θέλω, όμως, να σας πω πως εύχομαι και ελπίζω τα παιδιά μου να μην ασχοληθούν ποτέ με την πολιτική. Να έχουν άποψη για την Ελλάδα και τον κόσμο, να μην είναι αδιάφοροι αλλά πραγματικοί πολίτες, αλλά να μην εμπλακούν με την ενεργό πολιτική. Μόνο να χάσουν έχουν…
Η μποέμικη ζωή της Νομικής και οι «πραγματικές» σπουδές στο Πανεπιστήμιο των Βρυξελλών
Είστε πτυχιούχος της Νομικής Σχολής του ΑΠΘ. Όμορφα φοιτητικά χρόνια με έντονες στιγμές;
Πολύ έντονες και υπερβολικά πολιτικοποιημένες στιγμές. Έντονες από προσωπική και μποέμικη ζωή, όπου τα χρήματα είχαν πολύ μικρή σημασία, αλλά και πολιτικοποιημένες, αφού έζησα τον τελευταίο χρόνο της δικτατορίας οργανωμένος σε αντιδικτατορική οργάνωση, καθώς και τα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης. Οι εμπειρίες μου ήταν πάρα πολλές.
Πολλές φορές λέγαμε, και με ισχυρή δόση αλαζονείας, πως όσα ζούσαμε σε ένα Σαββατοκύριακο, πολλοί άνθρωποι δεν τα ζουν σε όλη τους τη ζωή.
Μεταπτυχιακές σπουδές στις Βρυξέλλες. Πώς ήταν η ζωή εκεί για τον Ανδρέα;
Ήταν το κανονικό μου σχολείο. Εκεί κατάλαβα τι σημαίνει Πανεπιστήμιο και διανόηση. Η πολιτικοποίηση στην Ελλάδα, εκείνης της εποχής, μας είχε οδηγήσει σε ρυθμό ζωής που έκανε τις σπουδές δεύτερη απασχόληση. Τη Νομική Σχολή της Θεσσαλονίκης, με αυτή την έννοια, δεν τη χάρηκα. Στο Πανεπιστήμιο των Βρυξελλών κατάλαβα πώς γίνονται οι σπουδές και η διανόηση αυτής της πόλης, ελληνική και βέλγικη, μου έδωσε την ευκαιρία να καταλάβω πόσο πολύ πρέπει να προσπαθούμε για να καταλάβουμε τον κόσμο και τον εαυτό μας.
Όλα αυτά θα μπορούσε η γενιά μου να τα προσλάβει και στην Ελλάδα, αλλά η δικτατορία τα έκρυβε. Και όταν έπεσαν οι δικτάτορες, η ανάγκη για Δημοκρατία και η περιφρόνηση για τους φίλους της δικτατορίας συμπαρέσυραν και πραγματικές αξίες, όπως η παράδοση, η ιεραρχία, η εκπαίδευση κ.ο.κ. Σε μένα, ο σύγχρονος κόσμος έγινε γνωστός στις Βρυξέλλες.
Συνταγματολόγος, η έδρα στο Πανεπιστήμιο που εξακολουθείτε να διατηρείτε και οι φοιτητές σας που ακόμη σας ακολουθούν. Ήταν επιθυμία ζωής; Σας λείπουν τα ακαδημαϊκά έδρανα;
Μου λείπει πολύ η διδασκαλία και λιγότερο η έρευνα. Εκτιμώ ιδιαίτερα το Πανεπιστήμιο, την ελεύθερη διακίνηση των ιδεών, την ελευθερία της σκέψης, τη σχέση με τον φοιτητικό κόσμο, τη μετάδοση της γνώσης. Η πολιτική, όμως, με απορρόφησε.
Ααα…! Το Πανεπιστήμιο έχει και ένα μειονέκτημα, μέσα στα πολλά πλεονεκτήματά του. Συχνά τα πολλά γράμματα… φέρνουν κακία!
Πώς περάσατε από τα ακαδημαϊκά στα βουλευτικά έδρανα;
Ήμουν από φοιτητής πολιτικοποιημένος. Το Συνταγματικό Δίκαιο συγκροτείται από τους κανόνες της πολιτικής. Άρα, το πέρασμα στην πολιτική δεν είναι παράδοξο. Είναι θα έλεγα λογικό, εάν σε προσβάλλει το «μικρόβιο» της πολιτικής.
Για να το πω με αθλητικούς όρους, όταν ένας καθηγητής του Συνταγματικού Δικαίου γίνεται πολιτικός, είναι σαν ένας διαιτητής να γίνει παίκτης.
Συνέντευξη στην Χρύσα Σαραντοπούλου
Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο που κυκλοφόρησε το Σάββατο 27/5
