Το Τόκιο μελετά το ενδεχόμενο αναθεώρησης του ιαπωνικού συντάγματος, το οποίο υιοθετήθηκε μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και το οποίο προσδιορίζει ως αμυντικό, το ρόλο των ενόπλων δυνάμεων της χώρας, σε μια εποχή που αυξάνονται οι εντάσεις στην περιοχή της Ασίας.
Ο πρωθυπουργός της Ιαπωνίας, Σίνζο Άμπε, δήλωσε ότι σκοπεύει να προτείνει αλλαγές στο πασιφιστικό σύνταγμα της χώρας, το οποίο συντάχθηκε μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, ώστε να είναι προσαρμοσμένο στις συνθήκες που επικρατούν στην περιοχή, σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας Nikkey. Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, η συνταγματική αναθεώρηση θα πρέπει να αρχίσει να ισχύει από το 2020.
Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, το Τόκιο διέλυσε τον επαγγελματικό του στρατό και το 1954 συγκρότησε τις Δυνάμεις Αυτοάμυνας. Ωστόσο, από το 2002 η χώρα είχε ξεκινήσει μια στρατιωτική μεταρρύθμιση που επιδιώκει να αλλάξει το ειρηνιστικό της στρατιωτικό δόγμα.
Ο καταστατικός χάρτης της Ιαπωνίας, που χαρακτηρίζεται ως ειρηνιστικό, στο άρθρο 9 απαγορεύει στη χώρα να καταφεύγει στη χρήση στρατιωτικής βίας για την επίλυση διεθνών συγκρούσεων. Ωστόσο, την ημέρα που ο καταστατικός χάρτης συμπλήρωσε 70 χρόνια ζωής, ο Άμπε κάλεσε να “τερματιστούν” οι στείρες συζητήσεις για το αν το σύνταγμα πρέπει να αναθεωρηθεί ή όχι”, διότι, κατά την άποψή του, χωρίς την ύπαρξη ολοκληρωμένων ενόπλων δυνάμεων δεν είναι δυνατόν να εξασφαλιστεί η ασφάλεια του έθνους.
Η απειλή της Βόρειας Κορέας
Η πρόταση του Άμπε κατατίθεται σε μια στιγμή, κατά την οποία οι ιαπωνικές Δυνάμεις Αυτοάμυνας και οι στρατιωτικές τους βάσεις έχουν στοχοποιηθεί από τις ένοπλες δυνάμεις της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κορέας, τόσο εξαιτίας της συμμετοχής τους σε κοινές ασκήσεις με το πολεμικό ναυτικό των ΗΠΑ, όσο και για την αμερικανική παρουσία στην επικράτεια της Ιαπωνίας.
Σύμφωνα με την Ροντονγκ Σιμούν, κρατική εφημερίδα της Βόρειας Κορέας, η Ιαπωνία πυροδοτεί την κρίση στην Κορεατική χερσόνησο με τη συμμετοχή της σε κοινές ναυτικές ασκήσεις με τις ΗΠΑ που πραγματοποιούνται στην περιοχή με επικεφαλής το αεροπλανοφόρο Καρλ Βίνσον.
“Η Ιαπωνία η οποία δίνει βάσεις για τον ανεφοδιασμό των δυνάμεων των ΗΠΑ για να επιτίθενται, θα είναι η πρώτη την οποία θα επανασκιάσουν τα ραδιενεργά σύννεφα αν ξεσπάσει ένας πυρηνικός πόλεμος στην Κορεατική χερσόνησο”, έγραψε η εφημερίδα.
Εδαφικές εντάσεις με τη Ρωσία και την Κίνα
Η Ιαπωνία έχει εδαφικές διαφορές με δύο από τις ισχυρές στρατιωτικές δυνάμεις της περιοχής, με την Κίνα και τη Ρωσία. Με την πρώτη ερίζει για τα Νησιά Σενκάκου και με τη δεύτερη για τα τέσσερα νησιά των συμπλέγματος των Κουρίλων.
Εδώ και χρόνια η Κίνα και η Ιαπωνία ανταλλάσσουν κατηγορίες και έχουν αποστείλει στρατιωτικές δυνάμεις κοντά Νησιά Σενάκου. Προς το παρόν το Πεκίνο και το Τόκιο δεν μπορούν να καθορίσουν τις αποκλειστικές οικονομικές τους ζώνες γύρω από αυτά τα πέντε νησιά.
Στα τέλη του 2016 εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου εξωτερικών, ερωτηθείς από τους The Japan Times προειδοποίησε το Τόκιο ότι οι περιπολίες των ναυτικών του δυνάμεων στην περιοχή “αποτελεί κάκιστη επιλογή” και τόνισε ότι “το Πεκίνο δεν παραμείνει με σταυρωμένα χέρια”. Συγκεκριμένα τόνισε “Αν στο Τόκιο ονειρεύονται ότι με τις περιπολίες σε ύδατα που βρίσκονται υπό την κυριαρχία της Κίνας θα δημιουργήσουν προηγούμενο, πραγματικά παίζουν με τη φωτιά”.
Την ίδια στιγμή, το Τόκιο εξακολουθεί να θεωρεί τις Νότιες Κουρίλες (Ιτουρούπ, Κουνασίρ, Σικοτάν και Χαμπομάϊ), ιαπωνικό έδαφος. Μάλιστα, τον περασμένο Φεβρουάριο, η ιαπωνική κυβέρνηση διαμαρτυρήθηκε προς τη ρωσική κυβέρνηση, λόγω της απόφασης της δεύτερης να “βαφτίσει” τα πέντε νησιά του συμπλέγματος των Κουρίλων.
Η ρωσική απάντηση ήταν άμεση, δια στόματος του εκπροσώπου του προέδρου Πούτιν, Ντμίτρι Πεσκόφ, ο οποίος δήλωσε ότι η Ρωσία έχει το δικαίωμα να ονομάζει κατά βούλησιν την επικράτειά της. «Οι νήσοι Κουρίλες, αναμφίβολα, παραμένουν ρωσικό έδαφος, οπότε σ’ αυτή την περίπτωση είναι κυριαρχικό της δικαίωμα”, δήλωσε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου.
Αλλαγές στον τόνο της πραγματικότητας
Από το 2012 η Ιαπωνία επιβεβαίωσε την ιδέα του νέου στρατιωτικού δόγματος. Τον Σεπτέμβριο του 2015, το ιαπωνικό κοινοβούλιο, ψήφισε νομοσχέδιο το οποίο επιτρέπει στις ένοπλες δυνάμεις της χώρας να λαμβάνουν μέρος, εκ νέου, σε στρατιωτικές επιχειρήσεις στο εξωτερικό, στο πλαίσιο της λεγόμενης “συλλογικής αυτοάμυνας”, δηλαδή σ΄εκείνες τις περιπτώσεις κατά τις οποίες η απειλή δεν επηρεάζει άμεσα μόνον την Ιαπωνία, αλλά και ορισμένους από τους συμμάχους της.
Ο Κόρεϊ Γουάλας, ένας εμπειρογνώμονες για θέματα ασφαλείας στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου, δήλωσε στο CNN ότι οι προτεινόμενες από τον Άμπε αλλαγές ουσιαστικά είναι συμβολικές.
Εν τω μεταξύ, ο Βαλέρι Κιστάνοφ, διευθυντής του Κέντρου Μελετών για την Ιαπωνία Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών, εξήγησε στο RT ότι ο Άμπε χρειάζεται τα δύο τρίτα των ψήφων στο κοινοβούλιο και στη συνέχεια οφείλει να προκηρύξει δημοψήφισμα.
Επίσης, υπογραμμίζει ότι δεν υπάρχει σαφήνεια σχετικά με το τι θα ακολουθήσει μια υποτιθέμενη αναθεώρηση του ιαπωνικού συντάγματος, ωστόσο υπογραμμίζει ότι η “αύξηση της στρατιωτικής δύναμης της Ιαπωνίας, αναμφίβολα θεωρείται ως αρνητικό ενδεχόμενο από τη Ρωσία”. Το “Τόκιο θα πρέπει να ξεπεράσει πολλά εμπόδια και να απαλλαγεί εντελώς από τα ιστορικά συμπλέγματα”, υποστηρίζει ο εμπειρογνώμονας συμπληρώνοντας ότι οι “κατηγορίες για μιλιταρισμό από τη Κίνα και την Κορέα θα είναι αναπόφευκτες”.
Δημοσκόπηση που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Nikkey, δείχνει ότι η πρόταση για αναθεώρηση του συντάγματος, του πρωθυπουργού, έχει διχάσει την ιαπωνική κοινωνία, καθώς το 46% των ερωτηθέντων δεν επιθυμεί την αναθεώρηση, ενώ το 45% τάσσεται υπέρ.
