Η πρωτοφανής υγειονομική κρίση η οποία μαστίζει τον κόσμο και τη χώρα μας έχει δημιουργήσει τεράστια προβλήματα σε εκατομμύρια επιχειρήσεις. Εδώ στην πατρίδα μας μεγάλο πλήγμα έχει δεχθεί ο κλάδος της εστίασης και σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς το αμέσως επόμενο διάστημα θα έχουμε πολλά «λουκέτα» σε καταστήματα εάν δεν αλλάξει κάτι.
Κάνοντας μια βόλτα στο κέντρο της Αθήνας αυτό που θα παρατηρήσει κανείς είναι τα κατεβασμένα ρολά από τις καφετέριες τα εστιατόρια και τα μπαρ. Σε μερικά από αυτά υπάρχουν ενοικιαστήρια απ’ έξω, πράγμα το οποίο δείχνει την τραγική κατάσταση που έχει περιέλθει ο κλάδος και οι εργαζόμενοί του.
Το paraskhnio.gr συνομίλησε με αρκετούς καταστηματάρχες και μας περιέγραψαν τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν εξαιτίας της πανδημίας, αφού οι επιχειρήσεις τους είναι κλειστές για ένα πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα. Συγκεκριμένα η κ. Κατερίνα η οποία έχει ένα μπαρ στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας αναφέρει πως «μας έδωσαν επιστρεπτέα προκαταβολή αλλά δυστυχώς δεν μου φτάνει για να καλύψω τα έξοδά μου. Δεν μιλάω μόνο για τα πάγια έξοδα του καταστήματος αλλά και για τα προσωπικά μου έξοδα διαβίωσης πχ. σούπερ μάρκετ και απαραίτητα είδη για το μωρό μου». Στη συνέχεια πρόσθεσε πως «αισθάνομαι ότι γενικά ο κλάδος της Εστίασης δεν αντιμετωπίζεται όπως θα έπρεπε. Είμαστε οι πρώτοι που κλείσαμε και είναι αβέβαιο για το πότε θα ανοίξουμε ξανά». Ακόμα μας εξέφρασε την αγωνία της σχετικά με τους κανόνες που θα κληθούν να τηρήσουν όταν αποφασιστεί το άνοιγμα των μπαρ και των καφέ, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι το πλαίσιο ήταν ήδη πολύ αυστηρό και δυσχέραινε τον κύκλο των εργασιών.
Να σημειώσουμε ότι οι εργαζόμενοι στην εστίαση είναι χιλιάδες, με τον κλάδο να είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος εργοδότης μετά το Δημόσιο. Οι εργαζόμενοι στην εστίαση στη χώρα μας υπολογίζονται περίπου στους 330.000. Αυτή την στιγμή αυτοί οι εργαζόμενοι μπορούν και τα φέρνουν πέρα με το επίδομα των 534 ευρώ. Αυτό που φοβίζει τους περισσότερους είναι 2 πράγματα. Το πρώτο είναι εάν η επιχείρηση στην οποία απασχολούνται καταφέρει να αντεπεξέλθει και δεν βάλει λουκέτο και το δεύτερο είναι όταν ανοίξει πάλι ο κλάδος και σταματήσουν οι αναστολές μήπως ξεκινήσουν οι απολύσεις.
Μεγάλη η μείωση στον κύκλο εργασιών του κλάδου
Σύμφωνα με τελευταία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ που δόθηκαν στη δημοσιότητα τον Νοέμβριο στο σύνολο των επιχειρήσεων του κλάδου υπηρεσιών εστίασης, ο κύκλος εργασιών το γ’ τρίμηνο 2020 ανήλθε σε 1.580.633.291 ευρώ, σημειώνοντας μείωση 31,2% σε σχέση με το γ’ τρίμηνο 2019, όταν είχε ανέλθει σε 2.298.824.542 ευρώ. Η μεγαλύτερη μείωση παρατηρήθηκε στην Περιφερειακή Ενότητα Καρπάθου (69,5%), ενώ η μικρότερη μείωση (0,8%) καταγράφηκε στην Περιφερειακή Ενότητα Σερρών.
Ακόμα σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία για τις επιχειρήσεις του κλάδου υπηρεσιών εστίασης με υποχρέωση τήρησης διπλογραφικών βιβλίων, για τις οποίες υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία σε μηνιαία βάση, ο κύκλος εργασιών τον Σεπτέμβριο 2020 ανήλθε σε 105.144.436 ευρώ, σημειώνοντας μείωση 34,7% σε σχέση με τον Σεπτέμβριο 2019, όπου είχε ανέλθει σε 161.028.392 ευρώ. Για τις επιχειρήσεις των Περιφερειακών Ενοτήτων με συνεισφορά στο συνολικό κύκλο εργασιών έτους 2019 μεγαλύτερη του 0,5%, η μεγαλύτερη μείωση στον κύκλο εργασιών τον Σεπτέμβριο 2020 σε σύγκριση με τον Σεπτέμβριο 2019 παρατηρήθηκε στην Περιφερειακή Ενότητα Αρκαδίας (94,7%) και η μικρότερη μείωση (2,2%) καταγράφηκε στην Περιφερειακή Ενότητα Ξάνθης, ενώ η αντίστοιχη μεγαλύτερη αύξηση (18,0%) καταγράφηκε στην Περιφερειακή Ενότητα Ηλείας.
Σε επικοινωνία μας με τον πρόεδρο της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εστιατορικών & Συναφών Επαγγελμάτων (Π.Ο.Ε.Σ.Ε.), Γιώργο Καββαθά μάθαμε ότι ο κλάδος βρίσκεται στην χειρότερη κατάσταση που θα μπορούσε, καθώς πολλοί είναι αυτοί οι επιχειρηματίες οι οποίοι δεν ξέρουν εάν θα ανοίξουν και πάλι, όταν η πολιτεία επιτρέψει την επαναλειτουργία των καταστημάτων τους. «Μας φοβίζει το αβέβαιο του μέλλοντος. Ήδη στο Κολωνάκι έχουν κλείσει γύρω στα σαράντα μαγαζιά, στο Γκάζι δέκα και στο κέντρο της Θεσσαλονίκης άλλα 50» μας είπε ο κ. Καββαθάς. Στη συνέχεια υπογράμμισε ότι μέχρι και το 20% από τις επιχειρήσεις δεν θα αντέξει σε πρώτη φάση και το ποσοστό αυτό θα αυξηθεί συμπαρασύροντας τον κλάδο αλλά και άλλες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται γύρω από την Εστίαση. Ακόμα επισήμανε ότι θα πρέπει να υπάρξει ένας «οδικός χάρτης» για την επανεκκίνηση όταν οι συνθήκες θα είναι οι κατάλληλες.
Τέλος ο κ. Καββαθάς έκλεισε λέγοντας ότι «Θα πρέπει να δημιουργηθούν κάποια εργαλεία όπως η επιδότηση του 100% του μη μισθολογικού κόστους για ένα εξάμηνο, ώστε να διατηρηθούν οι θέσεις εργασίας, παράταση του μέτρου με τα μειωμένα ενοίκια των επαγγελματικών χώρων και το σημαντικότερο το κούρεμα του ιδιωτικού χρέους που δημιουργήθηκε κατά την διάρκεια της πανδημίας».
Το μεγάλο κυβερνητικό πακέτο που θα δώσει «ανάσα» στους επιχειρηματίες του κλάδου
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης από την πρώτη στιγμή είχε ξεκαθαρίσει ότι σε αυτή την κρίση η κυβέρνηση θα είναι δίπλα στους επιχειρηματίες. Μάλιστα πριν μια εβδομάδα στην επίσκεψή του στα Τρίκαλα και σε κουβέντα που είχε με επιχειρηματίες του κλάδου είχε δεσμευτεί «Είμαστε εδώ, όταν τελειώσει η κρίση να κάνουμε και το συνολικό ταμείο. Και ό,τι παραπάνω χρειαστεί να κάνουμε, θα το κάνουμε, ειδικά για τον κλάδο».
Αυτό το «ότι παραπάνω» σήμερα ο πρωθυπουργός ήρθε να το κάνει πράξη καθώς σε συνάντησή του με τους επαγγελματίες της εστίασης ανακοίνωσε 4 νέα μέτρα στήριξης που θα δώσουν ανάσα στους επιχειρηματίες.
Μεταξύ άλλων, ο κ. Μητσοτάκης ανακοίνωσε ότι «έχει έρθει η ώρα να συνεργαστούμε ακόμα πιο στενά, για να στηρίξουμε ειδικά τον κλάδο της εστίασης. Θα ήθελα, λοιπόν, να μοιραστώ μαζί σας κάποια ακόμα δέσμη μέτρων για το επόμενο διάστημα, όπου πιστεύω ότι θα ανακουφίσει όχι μόνο τον κλάδο της εστίασης, αλλά σίγουρα και τον κλάδο της εστίασης:
1) Διατηρείται και για τον Μάρτιο η πλήρης απαλλαγή από την καταβολή ενοικίων για τα καταστήματά σας.
2) Το μισθολογικό κόστος θα παραμείνει μηδενικό, καθώς οι εργαζόμενοι σε αναστολή θα εξακολουθούν να αποζημιώνονται από την Πολιτεία.
3) Διατηρείται ο μειωμένος Φ.Π.Α. σε καφέ και μη αλκοολούχα ποτά έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2021. Θα επεκταθεί και στις μεταφορές, στα θέατρα, στους κινηματογράφους, όταν αυτοί θα λειτουργήσουν, αλλά και στο τουριστικό πακέτο ως και τον Δεκέμβριο.
4) Τέταρτον, το κράτος θα καλύψει, όπως έχουμε ήδη ανακοινώσει, πάγιες δαπάνες των επιχειρήσεων που χτυπήθηκαν από την περασμένη άνοιξη».
Τέλος ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι «παρά τις δυσκολίες, οι οποίες παραμονεύουν και που δεν αποκλείουν στοχευμένες -ακόμα και άλλες στοχευμένες- παρεμβάσεις, νομίζω ότι τα χειρότερα πια βρίσκονται πίσω μας. Η οικονομία, η αγορά, η εστίαση άντεξαν και βρήκαν τρόπους να αντιμετωπίσουν την κρίση. Η προοπτική του εμβολίου δείχνει το ξημέρωμα που θα ακολουθήσει τη νύχτα και είναι πολύ σημαντικό να φτάσουμε έως εκεί με τις ελάχιστες δυνατές απώλειες. Αύριο, άλλωστε, για εσάς οι καλύτεροι πελάτες θα είναι οι υγιείς πολίτες. Απασχολείτε συνολικά ως κλάδος εκατοντάδες χιλιάδες εργαζομένων με πολλές και συχνές επαφές κι αυτό έχει τη σημασία του ιδίως ενόψει του καλοκαιριού που είμαι σίγουρος ότι φέτος θα έχει και πολύ μεγαλύτερη κίνηση και πολύ περισσότερους επισκέπτες. Ήδη έχετε διαπιστώσει ότι η ιδέα αυτή, για την οποία πρώτος εγώ μίλησα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η ιδέα ενός κοινού ευρωπαϊκού διαβατηρίου εμβολιασμού, πιστοποιητικού εμβολιασμού, που θα διευκολύνει τα ταξίδια, ειδικά το καλοκαίρι, αρχίζει και αναπτύσσει μεγάλη δυναμική. Κι αυτό μας κάνει να αντιμετωπίζουμε τις προοπτικές της τουριστικής περιόδου για την άνοιξη αλλά ιδίως για το καλοκαίρι με ακόμα μεγαλύτερη αισιοδοξία».
