Την απόλυτη ικανοποίησή του εξέφρασε ο Έλληνας πρωθυπουργός μετά την επίτευξη συμφωνίας για το ζήτημα της Ανατολικής Μεσογείου και της Τουρκίας στη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ.
«Εφόσον η Τουρκία συνεχίσει μονομερή επιθετική συμπεριφορά θα υπάρχουν συνέπειες. Γίνεται σαφέστατη αναφορά στα άρθρα των συνθηκών, το 29 και το 215. Γνωρίζετε ότι αυτά είναι τα άρθρα τα οποία αφορούν κυρώσεις. Και ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα χρησιμοποιήσει, σε αυτή την περίπτωση, όλα τα εργαλεία τα οποία έχει στη διάθεσή της για να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της αλλά και τα συμφέροντα των κρατών μελών» τόνισε ο Έλληνας πρωθυπουργός κατά τη διάρκεια της συνέντευξης τύπου μετά την ολοκλήρωση της Συνόδου Κορυφής. Παράλληλα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι πρόκειται «για ένα πολύ καλό κείμενο για την Ελλάδα, ένα πολύ καλό κείμενο και για την Κύπρο, ένα πολύ καλό κείμενο για την Ευρώπη. Και τολμώ να πω και ένα καλό κείμενο και για τις σχέσεις Ευρώπης και Τουρκίας διότι είναι ένα κείμενο το οποίο ακριβώς θέτει στον πυρήνα του αυτή την ισορροπία για την οποία έχουμε πολλές φορές μιλήσει. Την δυνατότητα να έχουμε ως Ευρώπη, ως Ελλάδα και ως Κύπρος μία καλύτερη σχέση με την Τουρκία υπό την προϋπόθεση, όμως, ότι θα σταματήσουν οι μονομερείς προκλητικές ενέργειες και ότι η Τουρκία θα καθίσει, ως προς τις ελληνοτουρκικές διαφορές τουλάχιστον, στο τραπέζι των συζητήσεων».
Την ίδια ώρα, ο Σαρλ Μισέλ σημείωνε ότι «είμαστε έτοιμοι να χρησιμοποιήσουμε όλα τα μέσα σε περίπτωση που υπάρξει ανάγκη» ερωτηθείς σχετικά με κυρώσεις εναντίον της Τουρκίας.
Στο ίδιο μήκος κύματος και η πρόεδρος της Κομισιόν, η οποία ανέφερε ότι υπάρχουν δύο εργαλειοθήκες, «η μία για μία κατάσταση που δε θέλουμε, σε περίπτωση δηλαδή που η Τουρκία πάλι προχωρήσει σε μονομερείς ενέργειες». Η δεύτερη εργαλειοθήκη αφορά σε θετική ατζέντα ανέφερε η Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν σημειώνοντας ότι η Τουρκία πρέπει να αποδείξει ότι θέλει να έχει εποικοδομητικό διάλογο με την ΕΕ.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός, όπως αναφέρουν πηγές στις Βρυξέλλες ότι στο κείμενο συμπερασμάτων υπάρχει χρονοδιάγραμμα. Ειδικότερα, οι Ευρωπαίοι επισημαίνουν ότι το διάστημα μέχρι το Δεκέμβριο, οπότε και θα επανεξεταστεί η συμπεριφορά της Τουρκίας είναι σημαντικό καθώς η ΕΕ θα έχει υπό παρακολούθηση το εάν η Τουρκία προχωρά ουσιαστικά σε αποκλιμάκωση κι εάν συνεχίζει τις μονομερείς ενέργειες και την παραβίαση των κυριαρχικών δικαιωμάτων κρατών μελών της ΕΕ, κάτι που θα οδηγούσε στην απόφαση για επιβολή κυρώσεων.
Ωστόσο, οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι υποστηρίζουν το διάλογο, κάτι όμως που εξαρτάται από την ίδια την ‘Αγκυρα και τη στάση που θα επιλέξει να κρατήσει.
Η παραπομπή των όποιων αποφάσεων στην επόμενη Σύνοδο Κορυφής, που θα γίνει τον Δεκέμβριο, αναδεικνεύει τη σημασία του επόμενου τριμήνου.
Ουσιαστικά αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε εξέλιξη μία πρωτοβουλία – υπό την πρωτοβουλία της Μέρκελ – που αφορά το σύνολο των σχέσεων ΕΕ – Τουρκίας. Αυτό περιλαμβάνει την τελωνειακή ένωση, μια νέα συμφωνία στο προσφυγικό, τον διάλογο με την Ελλάδα αλλά και την πιθανή επανέναρξη των διαπραγματεύσεων για το Κυπριακό. «Ουσιαστικά η Μέρκελ κέρδισε χρόνο προκειμένου να αυξήσει τις πιθανότητες επιτυχίας της πρωτοβουλίας της», λέει στο iefimerida.gr διπλωματική πηγή με πολύ καλή γνώση των διαπραγματεύσεων.
Τις αμέσως επόμενες εβδομάδες αναμένεται να ενταθούν οι πιέσεις προς την Άγκυρα για μη ανανέωση των NAVTEX στην κυπριακή ΑΟΖ αλλά και για επικοδομητική στάση στις διερευνητικές επαφές. Παράλληλα, θα γίνει διερεύνηση των πιθανοτήτων για σύγκληση της Πολυμερούς Διάσκεψης για την Ανατολική Μεσόγειο, πρόταση που έχει καταθέσει ο Σαρλ Μισέλ, αλλά βρίσκει το ανυπέρβλητο, μέχρι στιγμής, εμπόδιο του τρόπου συμπερίληψης σε αυτήν της τουρκοκυπριακής κοινότητας, κάτι που θέτει ως όρο ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν
Με δεδομένο ότι τον Νοέμβριο θα διεξαχθούν και οι εκλογές στις ΗΠΑ, με την πιθανότητα αλλαγής της κυβέρνησης να επηρεάζει τη συμπεριφορά της Ουάσινγκτον στην ευρύτερη περιοχή, γίνεται αντιληπτό ότι οι επόμενοι μήνες είναι ιδιαίτερα καθοριστικοί.
