Ήταν το 2013, τέτοια εποχή, με χιόνια και κρύο. Η χώρα βρισκόταν στον τρίτο χρόνο του μνημονίου και η κυβέρνηση Σαμαρά – Βενιζέλου (με την προσθήκη Κουβέλη) διένυε τον έβδομο μήνα της ζωής της.
Ο θάνατος, τότε, ηλικιωμένου από ένα μαγκάλι είχε κλονίσει την κυβέρνηση. Πολλοί βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ (και των ΑΝΕΛ) κατήγγειλαν την «ανάλγητη», τότε, κυβέρνηση, η οποία, λόγω μνημονίων, άφηνε τους ανθρώπους να πεθαίνουν με αυτόν τον τρόπο. Για παρόμοιο περιστατικό λίγες μέρες αργότερα, με θύματα νεαρό ζευγάρι από αναθυμιάσεις (μαγκάλι) στη Λάρισα, ο ΣΥΡΙΖΑ είχε βγάλει σχετική επίσημη καταγγελτική ανακοίνωση. Στη Βουλή ξέσπασε καυγάς, με κατηγορίες από Τσίπρα και Καμμένο κατά της τότε κυβέρνησης και η Νεολαία ΣΥΡΙΖΑ είχε κάνει και συγκέντρωση διαμαρτυρίας έξω από το υπουργείο Οικονομικών.
Την περασμένη εβδομάδα είχαμε ανάλογο περιστατικό στην Κομοτηνή (γυναίκα πέθανε από τις αναθυμιάσεις) και ένα άλλο στη Μυτιλήνη (πάλι από μαγκάλι), αλλά, ευτυχώς, ο άνθρωπος δεν κατέληξε.
Όχι, διαμαρτυρίες δεν είχαμε σήμερα και η κυβέρνηση δεν κινδύνευσε με κατάρρευση. Γιατί; Διότι το 2013 ένας θάνατος από μαγκάλι οφειλόταν «στις οδυνηρές επιπτώσεις της μνημονιακής πολιτικής και τη σκληρή πραγματικότητα που βιώνουν χιλιάδες οικογένειες», ενώ το 2017 ένας θάνατος από μαγκάλι οφείλεται στο ότι «το θύμα κοιμήθηκε όλο το βράδυ με το μαγκάλι αναμμένο και εισέπνευσε τις αναθυμιάσεις».
Η διαφορά είναι προφανής! Και όσοι δεν την είδαν ή δεν τη βλέπουν και σήμερα δεν μπορούν να κατανοήσουν την παθογένεια του λαϊκισμού, από την οποία κυριαρχείτο και κυριαρχείται ακόμη η χώρα της πολύπλευρης κρίσης. Το θετικό είναι ότι η αντιπολίτευση σήμερα δεν καταλόγισε ευθύνη στην κυβέρνηση για τον θάνατο από μαγκάλι.
Δεν προκλήθηκε πολιτική αντιπαράθεση, όπως στο παρελθόν, για ανάλογα δυστυχήματα. Εκείνο, όμως, που έχει σημασία είναι το καταστάλαγμα τέτοιου είδους αντιπαραθέσεων, αυτό που αφήνουν σε ένα κομμάτι της κοινωνίας το οποίο εισπράττει αυτές τις πρακτικές πολιτικής εκμετάλλευσης ανάλογων περιστατικών. Και μπορεί κάποιος να εντοπίσει αυτό το καταστάλαγμα σήμερα, αν κάνει μια μικρή περιήγηση σε διάφορους ιστότοπους οι οποίοι –υποτίθεται– ενημερώνουν τους αναγνώστες τους, αλλά ουσιαστικά αθροίζουν το μίσος το οποίο έχει συγκεντρωθεί τα προηγούμενα χρόνια ως αποτέλεσμα ανάλογων πολιτικών επιχειρημάτων και λογικών. Ένα μίσος που λειτουργεί ως υποκατάστατο του πολιτικού επιχειρήματος από τον λαϊκισμό.
Χαρακτηριστικός ο τίτλος κάτω από φωτογραφία του πρωθυπουργού, με αφορμή το περιστατικό της Κομοτηνής: «Οι άνθρωποι πεθαίνουν και αυτός ο… κυκλοφορεί ακόμα ελεύθερος!». Να πιστεύει αυτός που έγραψε αυτόν τον τίτλο ότι ο Τσίπρας ευθύνεται γιατί πέθανε μια γυναίκα από αναθυμιάσεις από ένα μαγκάλι; Όπως ευθυνόταν και ο Σαμαράς το 2013 για ένα ανάλογο περιστατικό;
Αν κάποιοι πιστεύουν κάτι τέτοιο και σήμερα, αν διαχωρίζουν τα μαγκάλια σε «κόκκινα» και «μπλε», σημαίνει πως ο λαϊκισμός της οργής παραμένει κυρίαρχος σε ένα μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας και προσεγγίσεις που αναπτύχθηκαν έντονα τα προηγούμενα χρόνια, σπέρνοντας μίσος και πολεμικές κραυγές, επηρέασαν μυαλά και συνειδήσεις.
Αυτό, όμως, δεν αποτυπώνεται μόνο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αλλά και σε μερικά ΜΜΕ, όπως και στον πολιτικό λόγο που εκφράζεται ακόμα και ο οποίος εμφανίζεται ως πολιτικό επιχείρημα, με ιδεολογικές μάλιστα αναφορές. Μπορείς να πιστέψεις, δηλαδή, ακράδαντα ότι τα μαγκάλια που σκοτώνουν τους ανθρώπους έχουν ιδεολογικό πρόσημο και πως για τη δραματική κατάσταση στην οποία βρίσκεται σήμερα ο τομέας της Δημόσιας Υγείας δεν φέρει καμία απολύτως ευθύνη η Αριστερά που κυβερνά σήμερα, κατά πώς ισχυρίζεται ο αρμόδιος επί της Υγείας αναπληρωτής υπουργός κ. Πολάκης. Το πώς, όμως, η Δημόσια Υγεία πρέπει να λειτουργεί, τι δημόσιο σύστημα Υγείας θέλουμε, πώς θα το θωρακίσουμε, ποιες οικονομικές ιεραρχήσεις πρέπει να γίνουν στον καιρό της κρίσης για να ενισχυθεί πρέπει να μας απασχολούν όλους και μάλιστα χωρίς κομματικές παρωπίδες. Γιατί αυτό είναι ένα πολιτικό και ιδιαίτερα σημαντικό ζήτημα και με ιδεολογικές, αν θέλετε, αναφορές.
Όλα, όμως, εδώ σκεπάζονται από κραυγές και αναθυμιάσεις μαγκαλιών. Μόνο που οι απλουστευτικές, αλλά τόσο λαϊκίστικες, αντιδράσεις τού χθες παίρνουν την εκδίκησή τους σήμερα…
Του Φώτη Σιούμπουρα
Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο που κυκλοφόρησε το Σάββατο 14/1
