Αναβαθμισμένη στο ανώτατο δυνατό επίπεδο θα είναι η επικοινωνία του Λευκού Οίκου με το Μέγαρο Μαξίμου, για θέματα που αφορούν τις τουρκικές προκλήσεις στο Αιγαίο, στη Θράκη και στην Κύπρο, αλλά και τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Προωθείται η ιδέα για απευθείας τηλεφωνική επικοινωνία, μία μορφή «κόκκινης γραμμής», του Έλληνα πρωθυπουργού με τον πρόεδρο των ΗΠΑ ή κορυφαίο συνεργάτη του.
Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι το επιτελείο του Ντ. Τραμπ αναβαθμίζει το ενδιαφέρον του για το ελληνοτουρκικά, εμπιστεύεται περισσότερο την Ελλάδα, ενώ προσεγγίζει με επιφύλαξη την Τουρκία. Η αμερικανική διπλωματία εκτιμάται ότι είναι μάλλον επικριτική στην αλλοπρόσαλλη εξωτερική πολιτική του Τ. Ερντογάν και διαμετρικά αντίθετη σχετικά με το Κουρδικό. Τα παραπάνω θα διευκρινιστούν στην τηλεφωνική επικοινωνία που, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, θα έχει τις επόμενες μέρες ο Ντ. Τραμπ με τον Αλ. Τσίπρα.
Η έκνομη και αναθεωρητική πολιτική της Τουρκίας στο Αιγαίο, που στηρίζεται στην επίδειξη στρατιωτικής ισχύος, έχει προβληματίσει όχι μόνο την αμερικανική κυβέρνηση αλλά και το ΝΑΤΟ και την ΕΕ. Ανώτατοι επιτελείς του ΝΑΤΟ εκτιμούν ότι ένα «θερμό» επεισόδιο στο Αιγαίο θα έχει συνέπειες και στη συνοχή της νοτιοανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ και πασχίζουν να το αποτρέψουν, αλλά βρίσκονται αντιμέτωποι με την τουρκική αδιαλλαξία, κυρίως σε διπλωματικό επίπεδο.
Οι ΥΠΕΞ της ΕΕ εξέφρασαν την έκπληξη και την ανησυχία τους για την επίσκεψη του αρχηγού ΓΕΕΘΑ της Τουρκίας την περιοχή των Ιμίων και για την πρόθεσή του να ανέβει στη βραχονησίδα. Επίσης, οι υπουργοί Άμυνας και Εξωτερικών του ΝΑΤΟ συμφώνησαν ότι η εκτέλεση βολών με πραγματικά πυρά από τουρκικό πολεμικό πλοίο εντός των ελληνικών χωρικών υδάτων είναι ακραία πρόκληση της Τουρκίας σε βάρος συμμάχου χώρας. Ενημερώθηκαν οι σύμμαχοί μας ότι σε επανάληψη παρόμοιου περιστατικού από την Τουρκία, η Ελλάδα θα απαντήσει όχι μόνο σε διπλωματικό επίπεδο!
Διεθνής νομιμότητα Στην τακτική Σύνοδο των υπουργών Άμυνας του ΝΑΤΟ, αλλά και σε πρόσφατες συνεδριάσεις του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων της ΕΕ, κορυφαίοι υπουργοί, όπως ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας Τζέιμς Μάτις και ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Ζίγκμαρ Γκάμπριελ, κάλεσαν την Τουρκία να σεβαστεί τη διεθνή νομιμότητα.
Όμως, καθοριστικός παράγοντας για την πορεία των ελληνοτουρκικών σχέσεων, αλλά και για την ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής, θα είναι οι σχέσεις της Τουρκίας με τις ΗΠΑ. Στην Άγκυρα έχει δημιουργηθεί η εντύπωση ότι η αμερικανική κυβέρνηση δεν έχει στις προτεραιότητές της ζητήματα ελληνικού ενδιαφέροντος, επομένως είναι μια ευκαιρία για την Τουρκία να επιχειρήσει να αλλάξει το status quo στο Αιγαίο. Όμως, η κατάσταση είναι λίγο διαφορετική από τις εκτιμήσεις των Τούρκων αναλυτών και πολιτικών.
Ο ελληνικής καταγωγής νέος προσωπάρχης του Λευκού Οίκου, Ράινς Πρίμπους, προωθεί σε ανώτατο επίπεδο θέματα ελληνικού ενδιαφέροντος, αν και εντείνονται οι φήμες για την αντικατάστασή του, καθώς οι πιέσεις από το αμερικανοτουρκικό λόμπι είναι αφόρητες.
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Ρεξ Τίλερσον δήλωσε ότι ανησυχεί για την ένταση που προκαλεί η Τουρκία στο Αιγαίο, ενώ εξέφρασε την απογοήτευσή του για την «εμπλοκή» των συνομιλιών στο Κυπριακό. Τις επόμενες μέρες, αναμένεται να επισκεφτεί τις ΗΠΑ ο ΥΠΕΞ Ν. Κοτζιάς και να έχει συνομιλίες με τον Αμερικανό ομόλογό του Ρεξ Τίλερσον. Ο Τ. Ερντογάν, που ακόμη δεν έχει εξασφαλίσει όχι την υποστήριξη, αλλά ούτε καν την ανοχή των ΗΠΑ, για μια σειρά από σοβαρά ζητήματα, όπως το Κουρδικό και η Συρία, στρέφεται και πάλι προς τη Μόσχα.
Ρωσικά και τουρκικά ΜΜΕ σε εκτενή ρεπορτάζ αναφέρουν ότι ο Τ. Ερντογάν επιθυμεί να προμηθευτεί τα πιο σύγχρονα ρωσικά αντιαεροπορικά S-400, χωρίς να υπολογίζει τις αμερικανικές αντιδράσεις. Παραμένει όμως συνεπής στην πολιτική της επίδειξης στρατιωτικής ισχύος, ακόμη και προς τις ΗΠΑ! Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει ακόμη αποκαλύψει τα σχέδιά του για την Τουρκία και τον Τ. Ερντογάν, αλλά είναι γνωστό ότι αντιπαθεί τους ισλαμιστές.
Πιθανό το «θερμό» επεισόδιο
Στην ερώτηση, αν υπάρχει πιθανότητα ενός «θερμού» (στρατιωτικού) επεισοδίου στο Αιγαίο, η απάντηση είναι αβίαστα θετική. Και μάλιστα, η Ελλάδα, δεν θα είναι η χώρα που θα το προκαλέσει. Η ένταση στο Αιγαίο είναι σχεδιασμένη από το στενό επιτελείο του προέδρου της Τουρκίας Τ. Ερντογάν και θα κλιμακώνεται καθώς θα πλησιάζει η 16η Απριλίου, ημερομηνία του δημοψηφίσματος στην Τουρκία όπου εφόσον επικρατήσει το «Ναι», ο Τούρκος πρόεδρος θα μετατραπεί σε Σουλτάνο.
Έχει ανάγκη ο Τ. Ερντογάν να πολώσει το κλίμα στο εσωτερικό της Τουρκίας, να συσπειρώσει το κυβερνών Λαϊκό Κόμμα ΑΚΡ, να «γοητεύσει» τους όψιμους υποστηρικτές του, τους εθνικιστές «Γκρίζους Λύκους», και να προσελκύσει το σκληροπυρηνικό εθνικοπατριωτικό τμήμα των κεμαλιστών.
Ο Τ. Ερντογάν χρησιμοποιεί το Αιγαίο, τη Θράκη και την Κύπρο ως χώρους εφαρμογής των στρατηγικών σχεδίων με ασφαλή, κατά την εκτίμησή του, αποτελέσματα, διότι στα άλλα μέτωπα, όπως στη Συρία και στο Κουρδικό, η Τουρκία έχει να επιδείξει στρατιωτικές απώλειες και διπλωματικές ήττες. Ο Τ. Ερντογάν αντιλαμβάνεται ότι δεν θα αποφύγει την ίδρυση ακόμη μίας αυτόνομης κουρδικής περιοχής στα τουρκοσυριακά σύνορα και, επιπλέον, ότι τα σχέδιά του για τον έλεγχο της Μοσούλης ναυαγούν, αφού οι Αμερικανοί δεν επιτρέπουν καμιά ανάμειξη της Τουρκίας στις στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον των τζιχαντιστών του ISIS.
Επειδή όμως ο Τ. Ερντογάν θέλει να πείσει ότι διαθέτει στρατηγική, ότι έχει όραμα για μια μεγάλη ισλαμική Τουρκία, ώστε να τονώσει το εθνικό φρόνημα των Τούρκων πολιτών και να εγκρίνουν τις συνταγματικές μεταρρυθμίσεις του στο δημοψήφισμα, έχει επιλέξει, ως εύκολο στόχο, την παραπαίουσα λόγω οικονομικής κρίσης Ελλάδα και την ασθενή στρατιωτικά Κύπρο, προκειμένου, είτε με την απειλή είτε με τη χρήση στρατιωτικής βίας, να εφαρμόσει την πάγια επεκτατική πολιτική της, προσδοκώντας μάλιστα να έχει και απτά αποτελέσματα σε βάρος του Ελληνισμού, που θα τα αξιοποιήσει στο εσωτερικό!
Του Χρήστου Καπούτση
Το άρθρο δημοσιεύθηκε με την έντυπη έκδοση της εφημερίδας «Παρασκήνιο» το Σάββατο 4/3
