Την «αντιμετώπιση της ενεργειακής ένδειας» έχει ως έναν από τους κυριότερους στόχους του ο Δήμος Κοζάνης που «θα προβεί σε εικονικό ενεργειακό συμψηφισμό τμήματος της παραγόμενης ενέργειας που του αναλογεί, με νοικοκυριά τα οποία ανήκουν στις ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες του πληθυσμού», μας είπε ο δήμαρχος της πόλης, Λευτέρης Ιωαννίδης, που συμμετέχει στο παγκόσμιο σύμφωνο δημάρχων, τη μεγαλύτερη εθελοντική πρωτοβουλία για την Ενέργεια και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
Σε συνέντευξή του, με αφορμή την ίδρυση ενεργειακής κοινότητας στην Κοζάνη –μέλους του δικτύου ενεργειακών δήμων της χώρας–, ο κος Ιωαννίδης τονίζει ότι η διατήρηση του ενεργειακού χαρακτήρα της περιοχής είναι ένα μεγάλο στοίχημα και εξηγεί πως βλέπει τη «μετά λιγνίτη εποχή».
Ξεκινώ με τα μέτρα για τη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης που έχετε ξεκινήσει στην πόλη σας.
Προχωρήσαμε σε συνολική απογραφή των καταναλώσεων σε όλα τα δημοτικά κτίρια, τον δημοτικό φωτισμό, τις κατοικίες, τον τριτογενή τομέα, τις μεταφορές (δημοτικός στόλος, δημόσιες, ιδιωτικές και εμπορικές μεταφορές), την τοπική παραγωγή ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και έχουμε ήδη πετύχει τη μείωση κατά 21,4% των εκπομπών CO2 – από τα επίπεδα του έτους βάσης 2010.
Σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, αναπτύξαμε ένα πληροφοριακό σύστημα για τη συλλογή στοιχείων κατανάλωσης ενέργειας και εκπομπών και το οποίο παρέχει στατιστικά στοιχεία για την πορεία υλοποίησής του. Μέρος της εφαρμογής αφορά τη δυνατότητα παρακολούθησης, ελέγχου στα καύσιμα των οχημάτων. Ταυτόχρονα μας ενημερώνει για την αναγκαιότητα εκτέλεσης προγραμματισμένων ελέγχων (ΚΤΕΟ, κάρτα καυσαερίων κ.λπ.) στα οχήματα.
Όσοι έχουμε υπογράψει το Παγκόσμιο Σύμφωνο των Δημάρχων –στην Ελλάδα ο αριθμός των συμμετεχόντων ανέρχεται σε 150– σκοπεύουμε να υπερβούμε τον στόχο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για μείωση των εκπομπών CO2 κατά 20% έως το 2020. Το Σύμφωνο αποτελεί τη μεγαλύτερη εθελοντική πρωτοβουλία για το κλίμα και την Ενέργεια, με τη συμμετοχή 57 χωρών και 7.755 τοπικών και περιφερειακών αρχών.
Πως βλέπετε την ενεργειακή μετάβαση σε μία οικονομία χαμηλού άνθρακα στην περιοχή σας;
Ο Δήμος Κοζάνης αποτελεί ένα από τα ιδρυτικά μέλη της πρωτοβουλίας «FCH Regions» που ξεκίνησε το 2016 και σκοπό έχει την εφαρμογή των τεχνολογιών υδρογόνου και κυψελών καυσίμου σε ευρεία κλίμακα (άμεσες επενδύσεις περίπου 1,8 δισ. ευρώ), ώστε να πραγματοποιηθεί το όραμα της ενεργειακής μετάβασης σε μία οικονομία χαμηλού άνθρακα. Στην πρωτοβουλία συμμετέχουν περισσότερες από 88 ευρωπαϊκές περιφέρειες και πόλεις που αντιπροσωπεύουν το ένα τέταρτο του ευρωπαϊκού πληθυσμού με βάση την έκταση και το ΑΕΠ. Συμμετέχουμε ενεργά στις δράσεις της πρωτοβουλίας μέσω του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας και του Cluster Βιοενέργειας και Περιβάλλοντος της Δυτικής Μακεδονίας (CluBE). Το CluBE αναμένει την έγκριση συμμετοχής του στην κοινοπραξία για «Ευρωπαϊκές Περιοχές Η2» (European H2 Valleys Partnership), όπου θα συζητηθούν ζητήματα συντονισμού μεταξύ των πόλεων/περιφερειών για υιοθέτηση τεχνολογιών υδρογόνου.
Προσεχώς ο δήμος μας θα προχωρήσει σε Προγραμματική Σύμβαση με το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας και τη ΔΙΑΔΥΜΑ (Διαχείριση Απορριμμάτων Δυτικής Μακεδονίας Α.Ε.) για τη λεπτομερή καταγραφή των διαθέσιμων εμπορικών τεχνολογιών και του συνολικού δυναμικού της περιοχής για παραγωγή και χρήση υδρογόνου στις μεταφορές – σύνταξη οδικού χάρτη της περιοχής 2030 έως 2050.
Πως θα διατηρηθεί ως ενεργειακό κέντρο η Δυτική Μακεδονία χωρίς λιγνίτη;
Εδώ και παρά πολλά χρόνια είναι η ενεργειακή καρδιά της χώρας με παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από την χρήση λιγνίτη. Όμως το συγκεκριμένο μοντέλο ηλεκτροπαραγωγής αλλάζει δραματικά, διανύοντας ήδη τη φάση της μετάβασης σε διαφορετικές μορφές πηγών ενέργειας. Είναι μια ιστορική πρόκληση, καθώς είναι δεδομένο πως η περιοχή σήμερα δεν σε θέση να απορροφήσει τους «κραδασμούς» που προκύπτουν από την παραμένουσα οικονομική κατάσταση. Αυτό λοιπόν που έχει τη μεγαλύτερη σημασία για μας είναι η μετάβαση, να είναι δίκαιη. Να μη μείνει δηλαδή ο τόπος μας χωρίς υποστήριξη, ενώ όλα αυτά τα χρόνια έδωσε τα πάντα για να στηρίξει την οικονομική ανάπτυξη της χώρας!
Η διατήρηση του ενεργειακού χαρακτήρα είναι ένα μεγάλο στοίχημα για την περιοχή. Γιατί, εκτός από τον λιγνίτη, που οδηγείται σε σταδιακή συρρίκνωση, εδώ υπάρχουν υδροηλεκτρικά εργοστάσια, μονάδες παραγωγής αιολικής -ηλιακής ενέργειας αλλά και μονάδες παραγωγής από βιομάζα. Αν προσθέσουμε τη συσσωρευμένη εμπειρία που υπάρχει στο τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας, την επιστημονική κατάρτιση, τη γνώση που έχουν το Πανεπιστήμιο και το ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας καθώς και τα δίκτυα, καταλαβαίνει κανείς πως η Κοζάνη και η Δυτική Μακεδονία μπορούν να διατηρήσουν τον ενεργειακό τους χαρακτήρα, εφόσον υπάρξει η ανάλογη υποστήριξη.
Χαρακτηρίσατε «νίκη στη μητέρα των μαχών» την υπογραφή της ΚΥΑ για το Εθνικό Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης
Η δημιουργία του Εθνικού Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης είναι μια πρώτη επιτυχία, καθώς πλέον υπάρχει ένα χρηματοδοτικό εργαλείο για τη μετάβαση της περιοχής στο νέο παραγωγικό μοντέλο. Μέσα από αυτό μπορούν να χρηματοδοτηθούν και να υποστηριχθούν δράσεις, που θα δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας. Όμως οι θέσεις εργασίας που χάνονται από τον τομέα της λιγνιτικής παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας δεν μπορούν να αντικατασταθούν από μία μόνο δραστηριότητα.
Είναι απαραίτητο ένα μείγμα δραστηριοτήτων που να περιλαμβάνουν την υποστήριξη του πρωτογενούς τομέα, την παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ, την ανάπτυξη της ΒΙ.ΠΕ. (Βιομηχανικές Περιοχές) Κοζάνης, τη στήριξη της καινοτομίας και του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, την υποστήριξη της εξωστρέφειας των τοπικών μας επιχειρήσεων, την προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων κ.λπ. Θα πρέπει να προσέξουμε το νέο παραγωγικό μας μοντέλο να είναι βιώσιμο, ώστε να αποφύγουμε τη λογική της μονοκαλλιέργειας, που μπορεί κάποιες φορές να έχει αποτελέσματα, αλλά σε βάθος χρόνου μπορεί να έχει καταστροφικά αποτελέσματα.
Το Εθνικό Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης είναι σημαντικό αλλά δεν είναι αρκετό. Το ζήτημα της μετάβασης σε καθεστώς χαμηλής λιγνιτικής δραστηριότητας δεν αφορά μόνο την Κοζάνη και τη Δυτική Μακεδονία, αλλά περισσότερο ή λιγότερο 42 περιοχές της Ευρώπης. Εδώ και αρκετό καιρό υπάρχει το ζήτημα της δημιουργίας του Ευρωπαϊκού Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης και μάλιστα υπάρχει σχετική απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Το αν θα δημιουργηθεί, φυσικά, εξαρτάται από τα όργανα της ΕΕ, στο πλαίσιο της διαβούλευσης για το επόμενο ΕΣΠΑ 2021-2027. Αυτό που θέλουμε είναι είτε τη δημιουργία του Ταμείου είτε να υπάρχει πρόσβαση σε συγκεκριμένη χρηματοδότηση στον επόμενο προϋπολογισμό της ΕΕ για τις περιοχές μας. Σε συνεργασία με άλλους ευρωπαϊκούς δήμους και τη στήριξη του Ευρωκοινοβουλίου, πιστεύω πως θα υπάρξουν θετικές εξελίξεις.
Σχέδιο κατά της ενεργειακής ένδειας στη Μακεδονία
Στην ίδρυση Ενεργειακής Κοινότητας (αστικός συνεταιρισμός αποκλειστικού σκοπού με στόχο την προώθηση της κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας) προχώρησε μονάδα ονομαστικής ισχύος του φωτοβολταϊκού ο Δήμος Κοζάνης. Αρχικώς θα αναπτυχθούν δραστηριότητες που αφορούν: την παραγωγή και πώληση ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκό σταθμό εγκατεστημένης ισχύος 500 kWp (μονάδα ονομαστικής ισχύος του φωτοβολταϊκού) καθώς και τη διενέργεια ενεργειακού συμψηφισμού παραγόμενης και καταναλισκόμενης ενέργειας (net-metering) από δεύτερο φωτοβολταϊκό σταθμό εγκατεστημένης ισχύος 500 kWp για την κάλυψη μέρους των ιδιοκαταναλώσεων των εταίρων της Κοινότητας.
Για την επένδυση θα αξιοποιηθούν χρηματοδοτήσεις από επιχειρησιακά προγράμματα του ΕΣΠΑ 2014-2020, εθνικά και ευρωπαϊκά προγράμματα, το Εθνικό Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης κ.ά. (σ.σ. Πρόσκληση για συμμετοχή σε πρόγραμμα ΕΣΠΑ του ΥΠΕΝ προϋπολογισμού 25 εκατ. ευρώ, με στόχο την ενίσχυση των ενεργειακών κοινοτήτων και αντικείμενο την ανάπτυξη έργων ΑΠΕ-projects στον τομέα της ηλεκτροκίνησης. θα δημοσιευθεί μετά το Πάσχα σύμφωνα με πηγές του υπουργείου).
Ο Δήμος Κοζάνης «θα προβεί στον εικονικό ενεργειακό συμψηφισμό τμήματος της παραγόμενης ενέργειας που του αναλογεί με: νοικοκυριά που ανήκουν στις ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες του πληθυσμού, στο πλαίσιο αντιμετώπισης της ενεργειακής ένδειας. Με το net-metering θα μειωθούν και οι τρέχουσες δαπάνες δημοτικού φωτισμού, γεγονός που θα έχει ως συνέπεια τη μείωση των δημοτικών τελών φωτισμού που πληρώνουν οι κάτοικοι και οι επιχειρήσεις της περιοχής μέσω των λογαριασμών της ΔΕΗ ή των εκάστοτε παρόχων ηλεκτρικής ενέργειας».
του Φίλη Καϊτατζή
Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο
