Μόνο αν γίνει το… όγδοο θαύμα θα αποτραπεί η μείωση των συντάξεων, η οποία θα στερήσει 3,356 δισ. ευρώ από σχεδόν 1.500.000 συνταξιούχους, αφαιρώντας ταυτόχρονα από το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν της χώρας σχεδόν 2 εκατοστιαίες μονάδες το 2019!
Η κυβέρνηση διαρρέει ότι το μέτρο μπορεί να πάρει παράταση, επιδιώκοντας να το χρησιμοποιήσει ως βασικό «όπλο» της στην προεκλογική αντιπαράθεση με τη ΝΔ, εφόσον δεν αποτραπούν οι πρόωρες εκλογές μέσα στους προσεχείς μήνες. Το «σβήσιμο» του κονδυλίου για τις κύριες και τις επικουρικές συντάξεις αλλά και το ΕΚΑΣ θα οδηγήσουν σε ένα πολυεπίπεδο σοκ το 60% των συνταξιούχων, κάτι που η κυβέρνηση επιθυμεί να αποφύγει διακαώς όσο θα βρίσκεται στην εξουσία. Μάλιστα, διαρρέει ότι διάφοροι κοινοτικοί αξιωματούχοι δεν θα έλεγαν όχι σε μια μικρή παράταση, ωστόσο κάτι τέτοιο θα ισοδυναμούσε με αποκλεισμό της Ελλάδας από τις αγορές, από τη στιγμή που υπάρχουν τα σχέδια για περιορισμένου μεγέθους εκδόσεις επταετών και δεκαετών ομολόγων.
Η κυβέρνηση εκτιμά λανθασμένα ότι το «μαξιλάρι ασφαλείας» ύψους 24 δισ. ευρώ έως τον Ιούλιο του 2020 μπορεί να δώσει παράταση… ζωής στους συνταξιούχους που θίγονται από την κατάργηση της προσωπικής διαφοράς. Όμως, από την άλλη, οι παράγοντες του «κουαρτέτου» (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, ESM και Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα) απλά υπενθυμίζουν ότι η πρόσφατη συμφωνία του Eurogroup δεν αφήνει περιθώρια για παρερμηνείες. Κι αυτό, γιατί η τήρηση των συμφωνηθέντων από την πλευρά της ελληνικής κυβέρνησης αποτελεί την ικανή και αναγκαία προϋπόθεση, προκειμένου να εφαρμοστούν τα μέτρα μείωσης του δημόσιου χρέους. Επιπλέον, οι περικοπές αγγίζουν το 2% του ΑΕΠ και, με δεδομένη την ανάγκη για επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος ύψους 3,5%, καθιστούν απαγορευτικά ακόμη και τα… όνειρα, σχετικά με τη μη εφαρμογή του μέτρου.
Μετά τους ελέγχους από τους δανειστές κατά τις 10-17 Σεπτεμβρίου αναμένεται να αποφασιστεί οριστικά ότι το συγκεκριμένο μέτρο είναι δομικής και κρίσιμης σημασίας για να πάει παραπέρα το πρόγραμμα μεταμνημονιακής εποπτείας και να επανέλθει σε κάποια… ανεκτά επίπεδα η αξιοπιστία της Ελλάδας στις αγορές. Αν η κυβέρνηση… διανοηθεί να «παίξει» το θέμα της κατάργησης των συντάξεων ως ατού κατά την προεκλογική περίοδο για να εγκλωβίσει τη Νέα Δημοκρατία, τότε θα βρει κλειστό τον δρόμο προς τις αγορές. Ήδη, το δεκαετές ομόλογο κινείται σε επίπεδα άνω του 4% και ως εκ τούτου μια ενδεχόμενη «ντρίπλα» της σημερινής συγκυβέρνησης θα είχε αρνητικές παρενέργειες για την Ελλάδα στα πρώτα βήματά της στο περιβάλλον της μεταμνημονιακής εποπτείας.
«Ψαλίδι» εδώ και τώρα
Η μείωση των συντάξεων κατά περίπου 2% του ΑΕΠ αποτελεί για τους εταίρους-δανειστές τον πλέον ισχυρό συμβολισμό για την προσαρμογή της Ελλάδας στα νέα δεδομένα, μετά την οριστική λήξη των μνημονίων και την έναρξη μιας αυστηρότατης εποπτείας που θα εκτείνεται έως το 2060!
Η διαμόρφωση του επιτοκίου του δεκαετούς ομολόγου μεταξύ 4,00% και 4,20% αυτήν την περίοδο, σύμφωνα με τους αναλυτές, αντανακλά την αμφισβήτηση των αγορών στο μεταμνημονιακό αφήγημα της κυβέρνησης, το οποίο μπορεί να μετατραπεί σε νέα μικρή… περιπέτεια για τη χώρα, για προεκλογικούς λόγους. Ουσιαστικά αυτό που λένε σε όλους τους τόνους οι δανειστές είναι ότι οποιοδήποτε πισωγύρισμα στα συμφωνηθέντα θα είναι εις βάρος της Ελλάδας, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η κυβέρνηση δεν θα παίξει το τελευταίο της «χαρτί», σε μια προσπάθεια να πολώσει το κλίμα και να εμφανίσει τη Νέα Δημοκρατία ως την… κακή της ιστορίας.
Το συγκεκριμένο θέμα θα επιχειρηθεί να αναδειχθεί από την κυβέρνηση ως το μοναδικό «όπλο» στην προσπάθεια να μειώσει την «ψαλίδα» από τη ΝΔ. Ταυτόχρονα, λόγω της μείωσης-μαμούθ, το 2019 θα είναι μια εξαιρετικά δύσκολη χρονιά, καθώς η αφαίρεση 3,356 δισ. ευρώ από τις τσέπες των συνταξιούχων θα πυροδοτήσει αλυδισωτές παρενέργειες στις οφειλές προς την Εφορία, τα ασφαλιστικά ταμεία, τις τράπεζες, τη ΔΕΗ κ.ά.
Σύμφωνα με πληροφορίες του «Π», ουδείς εκ των συμμετεχόντων στο πρόγραμμα διάσωσης της Ελλάδας δεν φέρεται διατεθειμένος να κάνει… εκπτώσεις στη σημερινή συγκυβέρνηση. Τόσο οι Βρυξέλλες όσο και το ΔΝΤ φοβούνται ότι το θέμα της περικοπής των συντάξεων μπορεί να «σκαλώσει» στους εκλογικούς σχεδιασμούς της κυβέρνησης και, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, στις αρχές Οκτωβρίου το θέμα πρέπει να έχει ξεκαθαρίσει οριστικά. Ο τρόπος με τον οποίο θα γίνει κάτι τέτοιο έχει να κάνει με την κατάθεση του προσχεδίου του Προϋπολογισμού τη Δευτέρα 1η Οκτωβρίου, δηλαδή σε 4 εβδομάδες από σήμερα, ασχέτως εάν στη Διεθνή Έκθεση της Θεσσαλονίκης ακουστούν κάποια… φάλτσα από τον Αλέξη Τσίπρα, σε σχέση με την εφαρμογή του μέτρου.
Τόσο το EuroWorking Goup όσο και το Eurogroup έχουν διευκρινίσει ευθύς εξαρχής ότι η ελληνική κυβέρνηση έχει υπογράψει με τα… τέσσερα την εφαρμογή του μέτρου μείωσης της προσωπικής διαφοράς και σε κάθε άλλη περίπτωση, η τιμωρία από τις αγορές θα είναι αμείλικτη. Επί της ουσίας, φοβούνται κάποια μονομερή ενέργεια από την ελληνική κυβέρνηση, η οποία θα είχε σοβαρότατες παρενέργειες σε επίπεδο αντιμετώπισης από τις αγορές, καθώς θα οδηγούσε σε επιδείνωση του κλίματος και σε πρόσθετα εμπόδια στη διαδικασία αναχρηματοδότησης του χρέους από τους επενδυτές ελληνικών ομολόγων.
Μείωση λόγω δημογραφικού
Μέσα στις επόμενες ημέρες οι εκπρόσωποι των δανειστών αναμένεται να κόψουν τον… βήχα από την κυβέρνηση σε σχέση με το ενδεχόμενο αναβολής του μέτρου μείωσης των συντάξεων.
Σύμφωνα με πληροφορίες του «Π», ειδικά στην παρούσα φάση θεωρείται αδιανόητη οποιαδήποτε απόκλιση από τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει η ελληνική κυβέρνηση. Μάλιστα, υπενθυμίζεται σε όλους τους τόνους ότι η επιβολή του μέτρου είναι αναγκαία για να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη των αγορών προς την Ελλάδα, να βελτιωθεί το οικονομικό κλίμα και να μην αμφισβητηθούν οι υπογραφές που έχει βάλει ο Έλληνας υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος.
O βασικός λόγος για τον οποίο η ΕΕ και το ΔΝΤ δεν συζητούν το ενδεχόμενο μετάθεσης του μέτρου για μείωσης των συντάξεων αργότερα έχει να κάνει με το τεράστιο δημογραφικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει η χώρα και επιβαρύνει συνεχώς το σύστημα της κοινωνικής ασφάλισης. Έτσι, ακόμη και στην περίπτωση που υπάρξει μεγάλη υπέρβαση των δημοσιονομικών στόχων, θεωρείται εξαιρετικά απίθανο να επιτρέψουν οι δανειστές στην ελληνική κυβέρνηση να μην εφαρμόσει το μέτρο.
Σε κάθε περίπτωση, πολλά θα ξεκαθαρίσουν κατά τη δημοσίευση των εκθέσεων που αναμένονται προς το τέλος του έτους από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Ωστόσο, η κυβέρνηση θα γνωρίζει νωρίτερα ποια είναι τα περιθώρια μιας μικρής αναβολής ή θα αποδεχθεί το… αναπόφευκτο και θα προετοιμάσει τον δρόμο για πρόωρες εκλογές πριν δοκιμάσει το πικρό ποτήρι της οργής του εκλογικού σώματος, όταν θα πρέπει να καταβληθούν τα χρήματα στους συνταξιούχους. Πρέπει δε να σημειωθεί ότι οι θιγόμενοι πρέπει να ενημερωθούν εντός του Οκτωβρίου για το… ξαλάφρωμα που τους περιμένει.
Σε κάθε περίπτωση, υπάρχει η κοινή πεποίθηση στους δανειστές ότι, πέρα από τα προεκλογικά παζάρια και τα περιθώρια για… χάρες προς την ελληνική κυβέρνηση, υπάρχουν οι αγορές, οι οποίες έχουν εντάξει στους σχεδιασμούς τους την κατάργηση της προσωπικής διαφοράς, καθώς θα δώσει δημοσιονομική ανάσα 3,356 δισ. ευρώ. Σε διαφορετική περίπτωση, δεν υπάρχει ούτε «καθαρή έξοδος» από το μνημόνιο, αλλά ούτε μπορεί να γίνει έξοδος μέσω της έκδοσης δεκαετών ή άλλων τίτλων χωρίς υψηλότερα επιτόκια…
του Λουκά Γεωργιάδη
Σταδιακές μειώσεις συντάξεων σε βάθος τετραετίας;
Πέντε σενάρια αναφορικά με τη μείωση των συντάξεων επεξεργάζεται ο Ντέκλαν Κοστέλο του ΔΝΤ, σε συνεργασία με την Κομισιόν. Πληροφορίες αναφέρουν ότι κινείται στα εξής πέντε ενδεχόμενα.
1. Αναβολή περικοπής.
2. Σταδιακή περικοπή σε τέσσερα έτη.
3. Κατάργηση του μέτρου.
4. Εφαρμογή άνω των 1.000 ευρώ.
5. Αναστολή περικοπών
Το επικρατέστερο σενάριο είναι η σταδιακή μείωση σε βάθος τριετίας ή τετραετίας. Αυτό απαιτεί νόμο. Είναι θέμα που θα δούμε.
Οι περισσότερες πληροφορίες αναφέρουν ότι όλα θα κριθούν στο προσχέδιο του Προϋπολογισμού. Η κυβέρνηση θέλει να μην έχει ρήξη με τους δανειστές πριν από τον Νοέμβριο. Στον αντίποδα, ο αρχηγός της ΝΔ Κυριάκος Μητσοτάκης δηλώνει: «Θα καταργήσω τον νόμο Κατρούγκαλου».
Ήδη η κυβέρνηση κινείται σε παράλληλη τροχιά με ΝΔ, ΠΑΣΟΚ και ΚΚΕ, που εξ αρχής είχαν πει «όχι στις μειώσεις». Τα επιχειρήματα της κυβέρνησης είναι τα εξής: Δημοσιονομικά δεν είναι απαραίτητο, οι δαπάνες ασφάλισης βαίνουν μειούμενες, ο ΕΦΚΑ θα έχει πλεόνασμα 1,5 δισ. Μπορούμε να τα καταφέρουμε…
του Γιώργου Αυτιά
Δημοσιεύτηκαν στην εφημερίδα Παρασκήνιο 1/9
