Ο πρώην υπουργός Παιδείας και βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, Νίκος Φίλης, μιλώντας στο «Π», αναφέρθηκε στο θέμα της Novartis, κάνοντας λόγο για συγκάλυψη από την κυβέρνηση και από το ΚΙΝΑΛ. Επιπλέον, αναφερόμενος στο τακτικό Συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ, είπε ότι στόχος είναι «να επαναδραστηριοποιήσουμε στην κοινωνία όλα τα μέλη μας, ως μια σύγχρονη Αριστερά». Όσο δε για τις διαφορετικές απόψεις των «συνιστωσών» στον ΣΥΡΙΖΑ, «στόχος είναι όλα τα στελέχη του κόμματος να επιδιώξουμε οι απόψεις τους να μην είναι μονομπλοκ και δεν θέλουμε οι ψηφοφόροι μας να είναι χειροκροτητές». Μιλώντας, δε, για την Παιδεία, κάνει λόγο για αυταρχικές αλλαγές που ετοιμάζει η κα Κεραμέως, που είναι ακριβώς αντίθετες από τις δικές μας, που είχαμε ετοιμάσει όταν είμαστε κυβέρνηση.
Πώς βλέπετε τις εξελίξεις στην υπόθεση Novartis;
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ΝΔ και ΚΙΝΑΛ με τους κοινούς χειρισμούς τους έχουν έναν και μόνο στόχο: Να φύγει η κουβέντα από το πραγματικό σκάνδαλο Novartis και τη λεηλασία της χώρας που οδήγησε στα μνημόνια και να πάει σε νομικές λεπτομέρειες. Να συγκαλυφθεί, να μην υπάρξει η απόδοση ευθυνών, ποινικών και πολιτικών. Αυτό επιδιώκουν με την επίθεση στους προστατευόμενους μάρτυρες, στην οποία ευτυχώς φαίνεται να βάζει φρένο ο Άρειος Πάγος. Θυμίζω ότι τη νομοθεσία για την προστασία των μαρτύρων δεν την έκανε ο ΣΥΡΙΖΑ, την εισήγαγε ο Μ. Σταθόπουλος το 2001 και την ολοκλήρωσε ο Χ. Αθανασίου το 2014, ως υπουργός της κυβέρνησης Σαμαρά. Τα δύο κόμματα άλλαξαν γνώμη μόνο όταν υπόλογοι και εμπλεκόμενοι βρέθηκαν άνθρωποι από τον πολιτικό τους χώρο. Η επίθεση στους προστατευόμενους μάρτυρες θα έχει μια οδυνηρή κοινωνική παρενέργεια. Ποιος θα τολμήσει στο εγγύς μέλλον, σε μεγάλες υποθέσεις, να καταθέσει στοιχεία; Κανείς. Μαφιόζοι, αρχηγοί εγκληματικών οργανώσεων, ναρκέμποροι, δουλέμποροι, διεφθαρμένοι, όλοι αυτοί τρίβουν τα χέρια τους από την εξέλιξη, την οποία όμως η χώρα και η κοινωνία θα πληρώσουν ακριβά.
Πλησιάζει το Συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ. Προδιαγράφεται αλλαγή ονόματος και άνοιγμα σε άλλες ομάδες της Αριστεράς. Ποια είναι η δική σας προσέγγιση σε αυτά;
Η αποστολή του Συνεδρίου και σημαντικότερη δουλειά την περίοδο που μεσολαβεί είναι η διαμόρφωση και υιοθέτηση ενός νέου προγράμματος, απαλλαγμένου από τους μνημονιακούς καταναγκασμούς που είχαν περιορίσει τις κινήσεις της πρώτης κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ. Γιατί, ας μην το ξεχνάμε, ο ΣΥΡΙΖΑ μνημόνιο υποχρεώθηκε να εφαρμόσει. Με κοινωνική ευαισθησία μεν, με τελείως διαφορετικούς όρους για τους πολίτες από ό,τι το 2010-2015, ωστόσο μνημόνιο. Από το οποίο κατορθώσαμε να βγάλουμε τη χώρα, με την κοινωνία όρθια. Στη νέα πολιτική πραγματικότητα χρειάζεται να επανασυστηθούμε στην κοινωνία ως η σύγχρονη και ριζοσπαστική Αριστερά, που στόχο έχει τη δημοκρατική αναγέννηση και την παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας. Το δεύτερο θέμα των ημερών και του Συνεδρίου είναι η προφανής ανάγκη ο ΣΥΡΙΖΑ να διευρυνθεί για να αντιστοιχηθεί με οργανικό τρόπο στο μεγάλο εύρος των πολιτών που τον εμπιστεύονται. Μόνο με πολιτικές συγκλίσεις μπορεί να αντιμετωπιστεί η νεοσυντηρητική επιθετικότητα. Η κίνηση αυτή θα εκφράζεται και στο νέο όνομα. Οι προτάσεις που ακούγονται δεν αλλάζουν τον αριστερό, ριζοσπαστικό του χαρακτήρα. Του προσθέτουν και άλλες ιδιότητες, όπως την ενωτική, την οικολογική, τη συμμετοχική και την κινηματική διάσταση που πρέπει να έχει η πολιτική στόχευσή του. Η εντολή του 32% των εκλογέων είναι να διορθωθούμε ώστε στις πρώτες εκλογές που θα γίνουν με απλή αναλογική να διαμορφωθούν οι προϋποθέσεις για έξωση της Δεξιάς και προοδευτική συμμαχική κυβέρνηση.
Τι εννοούσατε όταν πρόσφατα, σε άλλη συνέντευξή σας, είπατε ότι «ο ΣΥΡΙΖΑ δεν μπορεί να γίνει κόμμα προέλευσης νέων ομάδων»;
Οι προελεύσεις μεταφέρουν το δικό τους φορτίο… Είπα μόλις γιατί είναι αναγκαία η διεύρυνση. Έχει γίνει και στο παρελθόν εξάλλου, είναι μια συνεχής πολιτική διαδικασία. Αυτό που έχει σημασία είναι η ραχοκοκαλιά, δηλαδή η προγραμματική διακήρυξη να ακουμπά στην κοινή πολιτική συνείδηση χιλιάδων πολιτών, οι οποίοι δεν ξεχνούν τα αδιέξοδα του παλαιοκομματισμού και θέλουν να ανακόψουν τη νεοφιλελεύθερη και ταυτόχρονα εθνικιστική επίθεση. Είναι λοιπόν αναγκαίο –και δεν το φοβόμαστε καθόλου– ένα νέο μπλοκ κοινωνικών και πολιτικών δυνάμεων για την αλλαγή της ζωής και της κοινωνίας μας. Θα το πετύχουμε με συνεργασίες και συμπορεύσεις. Το Συνέδριο θα είναι κρίσιμος σταθμός σε αυτή την πορεία.
Το σχόλιό σας για τις ομάδες του ΣΥΡΙΖΑ που έχουν χαρακτηριστεί «εσωτερική αντιπολίτευση»;
Ο όρος «αντιπολίτευση» παραπέμπει σε ανοιχτή πάλη, για να αντικαταστήσεις κάποιον που θεωρείς πολιτικό αντίπαλο, που εκπροσωπεί άλλες τάξεις και κοινωνικά συμφέροντα και βρίσκεται στην εξουσία. Δεν είναι αυτό που συμβαίνει στο εσωτερικό ενός κόμματος της Αριστεράς. Η παράδοσή μας είναι αυτή της συζήτησης, συχνά ακόμη και έντονης, αλλά με αντίληψη αλληλεγγύης, για να γίνουν οι ιδέες μας πλειοψηφικές. Όλα αυτά συνδιαμορφώνουν πολιτική κατεύθυνση και φυσιογνωμία, που υπηρετούν τον κεντρικό πολιτικό στόχο: αλλαγή της κοινωνίας προς όφελος των πολλών. Τα δύσκολα χρόνια του μνημονίου, όπου η κυβέρνησή μας υποχρεώθηκε σε οδυνηρούς συμβιβασμούς, αν κάτι μας κράτησε όρθιους ήταν η εσωκομματική συζήτηση, μερικές φορές έντονη, πάντα ειλικρινής, ποτέ διχαστική. Ούτε θέλουμε, λοιπόν, ούτε επιδιώκουμε να έχουν όλα τα μέλη και τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ μονομπλόκ άποψη για καθετί. Δεν θέλουμε να γίνουν χειροκροτητές του αρχηγού και να ενεργοποιούνται κάθε τέσσερα χρόνια, στη μάχη του σταυρού, όπως συνέβαινε στα κόμματα του αρχηγικού δικομματισμού που μας οδήγησαν στην κρίση.
Ποια γνώμη έχετε για την πολιτική που ακολουθεί σήμερα το υπουργείο στο οποίο υπηρετήσατε και η επικεφαλής υπουργός, κα Κεραμέως;
Η Παιδεία συνιστά αυτό που ονομάζεται «κοινό καλό». Δυστυχώς, η εμπειρία είναι ότι όχι μόνο κάθε κυβέρνηση αλλά και κάθε υπουργός που άλλαζε ακολουθούσε προσωπική πολιτική. Είναι κάτι που πλήρωσε η νεολαία μας. Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ σταμάτησε αυτή την αρνητική παράδοση. Προσπαθήσαμε, οργανώνοντας τον εθνικό και κοινωνικό διάλογο, να δημιουργήσουμε συναινέσεις για ένα σχολείο ποιότητας και ισότητας. Τι εφαρμόσαμε: Προωθήσαμε τη δίχρονη υποχρεωτική προσχολική αγωγή, επεκτείναμε σε όλη την Ελλάδα το ολοήμερο Δημοτικό, δώσαμε χρόνο και έμφαση στη διδασκαλία των μαθημάτων σε γυμνάσιο και λύκειο, καταργώντας το μοντέλο του σχολείου-εξεταστικού κέντρου, και σχεδιάσαμε αλλαγές για την είσοδο στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, θεσμοθετώντας ακόμα και ελεύθερη πρόσβαση σε πολλά τμήματα. Τα μέτρα επρόκειτο να υλοποιηθούν από τον Σεπτέμβριο του 2020, αλλά καταργήθηκαν από τη νέα κυβέρνηση. Στόχος μας ήταν να μειώσουμε τις οικογενειακές δαπάνες για τα φροντιστήρια και να ενισχύσουμε τη δημόσια εκπαίδευση. Τι βλέπουμε σήμερα; Μια σειρά από αυταρχικές αλλαγές στην αντίθετη ακριβώς κατεύθυνση, χωρίς κανέναν διάλογο. Ούτε καν προσχηματικό. Η κα Κεραμέως για έξι μήνες έφερνε τροπολογίες που τροποποιούσαν κρίσιμα ζητήματα, χωρίς να προηγείται μια τυπική έστω συζήτηση στην καθ’ ύλην αρμόδια Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων. Με μια ανακοίνωση «έσβησε» 37 νέα τμήματα που επρόκειτο να λειτουργήσουν με αποφάσεις συγκλήτων. Ανάμεσά τους τη Νομική της Πάτρας, επικαλούμενη… πληθωρισμό δικηγόρων. Δεν έχουμε όμως πληθωρισμό όταν έρχονται με πτυχίο Κύπρου ή Βουλγαρίας.
Συνέντευξη στον Νίκο Σουγλέρη
Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο
