Ο πρωθυπουργός έχει προειδοποιήσει τους στενούς συνεργάτες του ότι ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών έχει συνεννοηθεί με αρκετούς συναδέλφους του στο Eurogroup, για να προτείνουν από κοινού την «προσωρινή αποχώρηση» της Ελλάδας από το ενιαίο νόμισμα, μαζί με ένα αναγκαίο ποσό για την κάλυψη των πρώτων άμεσων αναγκών «ανθρωπιστικής φύσης» που θα αντιμετωπίσει η χώρα.
Το ενδεχόμενο αποχώρησης του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου από το τρίτο χρηματοδοτικό πρόγραμμα της Ελλάδας προκαλεί ένα τεράστιο κενό, τουλάχιστον έως τα τέλη του έτους, κατά το οποίο η χώρα θα πρέπει να καλύψει τις ανάγκες από ίδιους πόρους. Τις αμέσως επόμενες ημέρες αντικαθίσταται ο εκπρόσωπος των ΗΠΑ στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και είναι πλέον σαφές ότι ο νέος συσχετισμός δυνάμεων στο εσωτερικό του Ταμείου διευκολύνει τον Σόιμπλε στην αναβίωση του παλιού του σχεδίου, για «προσωρινή αποχώρηση της Ελλάδας από το ενιαίο ευρωπαϊκό νόμισμα».
Χωρίς περιθώρια ελιγμών
Ο Αλέξης Τσίπρας έχει πλέον συνειδητοποιήσει ότι τα περιθώρια ελιγμών στην περιβόητη διαπραγμάτευση με τους διχασμένους «θεσμούς» έχουν εξαντληθεί. Γι’ αυτό έχει δώσει το σύνθημα μιας «τακτικής συντεταγμένης υποχώρησης», σε όλα τα επίπεδα. Βασική θέση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου είναι ότι το πρόβλημα της Ελλάδας δεν είναι δημοσιονομικό, αλλά καθαρά πολιτικό.
«Η Ελλάδα δεν θέλει να μεταρρυθμιστεί», λέει και ξαναλέει σε όλα τα διεθνή φόρα ο Πολ Τόμσεν, αντιδρώντας σε κάθε προσπάθεια συμβιβασμού. Το κεντρικό μήνυμα της υποχώρησης της Ελλάδας θα μεταφέρει στο Eurogroup ο υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος, ο οποίος σε στενότατη συνεργασία με στελέχη του γραφείου του επιτρόπου Μοσκοβισί θα καταθέσει επιστολή προς τους συναδέλφους του υπουργούς Οικονομικών της Ευρωζώνης, ότι η Ελλάδα σκοπεύει να τηρήσει κατά γράμμα το μνημόνιο 3, με αναλυτική τεκμηρίωση για το πώς θα επιτευχθούν οι δημοσιονομικοί και μεταρρυθμιστικοί στόχοι έως και το 2018. Είναι χαρακτηριστική η στροφή 180 μοιρών της κυβέρνησης στον τομέα της Ενέργειας.
Την περασμένη Πέμπτη ήρθε στην Αθήνα ο Ευρωπαίος επίτροπος για θέματα Δράσης για το Κλίμα και την Ενέργεια, Μιγκέλ Αρίας Κανιέτε.
Στη κοινή συνέντευξη Τύπου που παραχώρησαν ο επίτροπος και ο υπουργός Ενέργειας Γιώργος Σταθάκης ανακοινώθηκε πανηγυρικά η αλλαγή στάσης της κυβέρνησης: Ο Έλληνας υπουργός ανακοίνωσε ότι ο νέος διαγωνισμός για τον ΔΕΣΦΑ (Διαχειριστής Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου) θα ξεκινήσει τις αμέσως επόμενες ημέρες και, μέσω αυτού, θα διατεθεί προς πώληση το 66%, κάτι το οποίο σημαίνει ότι ακυρώθηκαν οριστικά τα σχέδια για παραμονή του 51% της εταιρείας στο Δημόσιο που προωθούσε το υπουργείο. Είχε προηγηθεί δήλωση του επιτρόπου Κανιέτε, ότι «η Κομισιόν συνεχίζει να θεωρεί ότι θα πρέπει να ιδιωτικοποιηθεί το 66% του ΔΕΣΦΑ στις καλύτερες δυνατές συνθήκες» και πως οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να είναι ανεξάρτητοι διαχειριστές συστημάτων φυσικού αερίου.
Αμέσως μετά, ο Γιώργος Σταθάκης αποκάλυψε ότι η «πρώτη φορά Αριστερά» κυβέρνηση άλλαξε στάση και στο θέμα της ιδιωτικοποίησης της ΔΕΗ: Η διατήρηση του 51% της ΔΕΗ δεν αποτελεί πλέον κυβερνητικό στόχο: «Στόχος μας είναι μια ισχυρή και βιώσιμη ΔΕΗ».
Αντίστοιχες κυβιστήσεις θα ανακοινωθούν τις επόμενες μέρες σε όλα τα ζητήματα: Στο Εργασιακό, η κυρία Αχτσιόγλου θα ανακοινώσει πανηγυρικά την «επαναφορά στην κανονικότητα των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας, αμέσως μετά τη λήξη του προγράμματος τον Ιούλιο του 2018», μαζί με την αλλαγή του συνδικαλιστικού νόμου και την αύξηση του ορίου των ομαδικών απολύσεων, «με αντικειμενικές προϋποθέσεις και κοινωνική προστασία των απολυμένων».
Η επιτάχυνση των αποκρατικοποιήσεων και η πιστή εφαρμογή όλων των μεταρρυθμίσεων θα χρησιμοποιηθεί ως κίνητρο για την επιστροφή του ΔΝΤ στο ελληνικό πρόγραμμα. Η κυβέρνηση θα ξορκίσει κάθε σενάριο πολιτικής αποσταθεροποίησης και θα αρνηθεί κάθε πρόταση για διενέργεια Δημοψηφίσματος ή πρόωρων εκλογών. Ταυτόχρονα, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αναλαμβάνει να συγκαλέσει συνδιάσκεψη του Washington Group (συμμετέχουν εκπρόσωποι των ΕΚΤ, ΔΝΤ, Κομισιόν, Εurogroup καθώς και οι υπουργοί Οικονομικών Γερμανίας, Γαλλίας, Ισπανίας και Ιταλίας), για να περιγράψουν την επόμενη δέσμη μεσοπρόθεσμων μέτρων για τη διευκόλυνση αποπληρωμής του δημοσίου χρέους
Θα το προβάλουν σαν… νίκη!
Η ανακοίνωση των μεσοπρόθεσμων μέτρων για το χρέος να προβληθεί στην Ελλάδα σαν νίκη και νέα «απομείωση», αλλά στην ουσία θα λειτουργήσει ως κίνητρο επιστροφής του ΔΝΤ στο χρηματοδοτικό σκέλος του ελληνικού προγράμματος.
Την Δευτέρα 23 Ιανουαρίου ορίστηκε από τον ESM η συνεδρίαση του Συμβουλίου Διευθυντών του Μηχανισμού, με θέμα την εξειδίκευση των κανόνων που θα ισχύσουν στην εφαρμογή των βραχυπρόθεσμων μέτρων ελάφρυνσης του ελληνικού χρέους. Το Συμβούλιο των Διευθυντών θα αποφασίσει για τους όρους εφαρμογής των μέτρων, «διασφαλίζοντας ότι το κόστος που προκύπτει από τα μέτρα θα είναι περιορισμένο και προσαρμοσμένο στην Ελλάδα και πως τα υπόλοιπα μέλη του ESM δεν θα επιβαρυνθούν με επιπλέον κόστος». Τα μέτρα είναι τα εξής:
1. Ανταλλαγή ομολόγων
Θα εκδοθούν νέα αξιόγραφα σταθερού επιτοκίου και με τα μετρητά που θα συγκεντρωθούν θα αντικατασταθούν τα αξιόγραφα κυμαινόμενου επιτοκίου τα οποία χρησιμοποιήθηκαν παλαιότερα για την ανακεφαλαιοποίηση ορισμένων ελληνικών τραπεζών. Δεδομένου του ότι τα νέα ομόλογα θα εκδοθούν σε σταθερές τιμές, θα μειωθεί ο κίνδυνος επιτοκίου στην Ελλάδα.
2. Swaps επιτοκίων
Ο ESM θα θέσει σε εφαρμογή συμφωνίες ανταλλαγής επιτοκίων (interest rate swaps) για να σταθεροποιηθεί το κόστος της χρηματοδότησης για την Ελλάδα και να μειωθεί ο κίνδυνος να χρειαστεί η χώρα μας να καταβάλει υψηλότερα επιτόκια στο μέλλον.
3. Συνδυασμένη χρηματοδότηση
Ο ESM θα χρηματοδοτήσει τις μελλοντικές εκταμιεύσεις προς την Ελλάδα μέσω μακροπρόθεσμων αξιόγραφων που θα ταιριάζουν με την περίοδο ωρίμανσης των ελληνικών δανείων. Αυτό θα σταθεροποιήσει επίσης το κόστος των επιτοκίων για την Ελλάδα. Αμέσως μετά, τη σκυτάλη θα πάρει ο Ευρωπαίος κεντρικός τραπεζίτης Μάριο Ντράγκι, που δείχνει αποφασισμένος να συνεχίσει το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης και τα χαμηλά επιτόκια του ευρώ, παρά την αντίθεση του Σόιμπλε.
Ο Ντράγκι δήλωσε ότι η ΕΚΤ θεωρεί πως το δημόσιο χρέος όλων των χωρών της Ευρωζώνης είναι βιώσιμο. Με πιο απλά λόγια, ο κεντρικός τραπεζίτης είπε στον Αλέξη Τσίπρα: «Τελείωνε με τη β’ αξιολόγηση, για να περάσουμε σε ευνοϊκότερο περιβάλλον, αλλιώς κινδυνεύεις να πέσεις στην παγίδα που από καιρό σού έχει στήσει ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε»…
του Χρήστου Ν. Κώνστα
Το άρθρο δημοσιεύθηκε με την έντυπη έκδοση της εφημερίδας Παρασκήνιο το Σάββατο 21/1
