Η κυβέρνηση «αγόρασε» πολιτικό χρόνο για να χτίσει τις συμμαχίες της με το οικονομικό κατεστημένο της χώρας και για να δημιουργήσει πολιτικό αφήγημα που θα περιορίσει την ήττα της στις επόμενες εκλογές.
Οι δανειστές πήραν ό,τι ακριβώς ζητούσαν: Μια συμφωνία που δένει τη χώρα χειροπόδαρα για τα επόμενα πέντε τουλάχιστον χρόνια, ανεξαρτήτως χρώματος και κόμματος στην εξουσία. Οι πολίτες, με το βαρύ πακέτο μέτρων που θα ψηφιστεί στη Βουλή την ερχόμενη Πέμπτη, κέρδισαν μερικούς μήνες ηρεμίας και σταθερότητας, ελπίζοντας πως ο αναμενόμενος θρίαμβος του ελληνικού τουρισμού αυτό το καλοκαίρι θα περιορίσει τις αναπόφευκτες νέες επιβαρύνσεις του ερχόμενου φθινοπώρου.
Η Ελλάδα δεν βγαίνει από τα μνημόνια, παρά τα πρώτα δειλά βήματα στις αγορές που θα πραγματοποιηθούν μέσα στο καλοκαίρι, με σκοπό να υποκατασταθεί ένα μικρό μέρος του «θεσμικού δανεισμού» από ομόλογα που θα αγοράσουν ιδιώτες επενδυτές, με το αζημίωτο φυσικά.
Απίστευτες οι λεπτομέρειες
Είναι απίστευτες οι μικρές τεχνικές λεπτομέρειες που αποκαλύπτονται καθημερινά από την ανάγνωση του «συμπληρωμένου μνημονίου» και εκθέτουν την ανεπάρκεια της διαπραγματευτικής ομάδας. Η «συμφωνία», στην οποία κατέληξε –με καθυστέρηση ενός έτους– η κυβέρνηση. ουσιαστικά προδιαγράφει τον εκλογικό κύκλο.
Από τον επόμενο Μάρτιο μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2018, η κυβέρνηση είναι υποχρεωμένη να βρει την ημερομηνία για να αποδράσει από την υποχρέωση υλοποίησης νέων μέτρων λιτότητας, με εκλογές. Σε απόλυτο συντονισμό, παρά τις φαινομενικές εσωτερικές διαφωνίες τους, οι δανειστές έχουν δέσει χειροπόδαρα την ελληνική κυβέρνηση σ’ ένα σκληρό ασφυκτικό χρονοδιάγραμμα δράσεων που αποτελεί προάγγελο του επόμενου μνημονίου και σίγουρα δεν διασφαλίζει ούτε την πρόσβαση της Ελλάδας στις αγορές ούτε, πολύ περισσότερο, την απαλλαγή από τη δημοσιονομική εποπτεία.
Η περιβόητη «ελάφρυνση χρέους», που συζήτησαν στο Μπάρι της Ιταλίας οι εκπρόσωποι των δανειστών με το WashingtonGroup, ουσιαστικά συνδέει τις όποιες πρωτοβουλίες διευκόλυνσης με την υλοποίηση «νεοοφιλελεύθερων» μεταρρυθμίσεων, που μια αριστερή κυβέρνηση ουδέποτε θα μπορούσε να υιοθετήσει.
Το σχέδιο «ελάφρυνσης του χρέους», που συζήτησαν o υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, ο πρόεδρος του Eurogroup Γερούν Ντάισελμπλουμ, ο επίτροπος Οικονομικών και Δημοσιονομικών Υποθέσεων Πιέρ Μοσκοβισί, ο υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας Μισέλ Σαπέν και οι επικεφαλής του ΔΝΤ, του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, ουσιαστικά προβλέπει τη δυνατότητα επιμήκυνσης της αποπληρωμής τόκων μέχρι το… 2050, καθώς και τον καθορισμό ενός ανώτατου ορίου ως ποσοστό του ελληνικού ΑΕΠ για την αποπληρωμή τοκοχρεολυσίων.
Η επιμήκυνση κατ’αρχήν θα γίνει μέχρι το 2030, μετά μέχρι το 2040 και τέλος μέχρι το 2050. Η επιμήκυνση όμως αυτή θα αποφασίζεται κάθε φορά εφόσον η Ελλάδα πετυχαίνει τους οικονομικούς στόχους.
Με απλά λόγια, η κυβέρνηση εγκλώβισε τη χώρα σ’ ένα μνημόνιο διαρκείας τουλάχιστον μέχρι το 2050, πετυχαίνοντας χαμηλότερες τοκοχρεολυτικές δόσεις μετά το 2022 και ταυτόχρονα «αγοράζοντας» πολιτικό χρόνο για να χτίσει το «πολιτικό της αφήγημα» για τις επόμενες εκλογές.
Βλέπουν ΝΔ στην εξουσία
Γι’ αυτό είναι προφανής και απροκάλυπτη η προσπάθεια των δανειστών, οι οποίοι «βλέπουν» να έρχεται η ΝΔ στην εξουσία,να εγκλωβίσουν και την αξιωματική αντιπολίτευση σ’ ένα συναινετικό περιβάλλον αποδοχής του νέου πολυετούς μνημονίου, που θα ξεκινά από την «προληπτική γραμμή στήριξης» το 2018 και θα καταλήγει σε χρηματοδότηση από τον «νέο ΕSM», που θα αντικαταστήσει την παρουσία και τη χρηματοδότηση του ΔΝΤ.
Είναι χαρακτηριστικό ότι στο «συμπληρωματικό μνημόνιο» ή τέταρτο μνημόνιο ΣΥΡΙΖΑ περιελήφθη και παράγραφος στην οποία τονίζεται ότι«το ΔΝΤ θα αναζητήσει διαβεβαιώσεις από την αξιωματική αντιπολίτευση για τη μη αντιστροφή των μέτρων, τα οποία (αφού ψηφιστούν τώρα) θα τεθούν σε εφαρμογή το 2020».
Οι δανειστές δηλαδή και ειδικότερα η Κριστίν Λαγκάρντ διαβλέπουν ότι μετά το 2018 κυβέρνηση στην Ελλάδα θα είναι αυτή της ΝΔ, από την οποία θα ζητήσουν να δεσμευτεί από τώρα ότι δεν πρόκειται να αντιστρέψει τα μέτρα, τα οποία θα έχουν συμφωνηθεί τώρα και θα ψηφιστούν από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ.
Να θυμίσουμε πως ανάλογη διάταξη είχε περιληφθεί και στη συμφωνία που είχε υπογράψει η κυβέρνηση του Γ. Παπανδρέου. Ζητούσαν δηλαδή και τότε από την αξιωματική αντιπολίτευση (ΝΔ) να δεσμευτεί ότι δεν θα αλλάξει τη συμφωνία. Και είναι γνωστό ότι η ΝΔ κέρδισε τις εκλογές, με τον Αντώνη Σαμαρά να μην αναλαμβάνει δέσμευση μη αντιστροφής των μέτρων.
Η επόμενη, «τρίτη αξιολόγηση» του ελληνικού προγράμματος, που προγραμματίζεται για το φθινόπωρο του 2018 και θεωρητικά δεν προβλέπει λήψη μέτρων αλλά απλώς θα εξετάσει την υλοποίηση των συμφωνηθέντων, δεν θα κλείσει ποτέ.
Όλα οδηγούν στην «υπερ-αξιολόγηση»
Όλα οδηγούν στη μεγάλη, την τελική και καθοριστική «υπερ-αξιολόγηση» της συνολικής εκτέλεσης του προγράμματος, το καλοκαίρι του 2018, όπου το ΔΝΤ θα αποφανθεί αν «το πρόγραμμα έχει εκτελεστεί πλήρως και επιτυχώς», αν έχουν εφαρμοστεί οι μεταρρυθμίσεις στο σύνολό τους και, φυσικά, αν υπάρχει ανάγκη νέας χρηματοδότησης-γέφυρας, προτού η Ελλάδα βγει στις αγορές.
Σύμφωνα με το σχέδιο για την «ελάφρυνση του χρέους», η Ελλάδα αναλαμβάνει την υποχρέωση να διασφαλίζει πρωτογενή πλεονάσματα 3,5% του ΑΕΠ μέχρι το 2022 και ταυτόχρονα να υλοποιεί ιδιωτικοποιήσεις πρωτοφανούς ύψους για τα ελληνικά δεδομένα.
Με απλά λόγια, μόλις τελειώσει η λιτότητα του μνημονίου Τσίπρα, θα ξεκινήσει η λιτότητα των μέτρων για το χρέος, χωρίς φυσικά να υπάρχει ουδεμία διαγραφή χρέους, παρά μόνον παρατάσεις πληρωμών και επιμηκύνσεις περιόδων.
Από τον Μάρτιο μέχρι και τον Σεπτέμβριο του 2018, η Ελλάδα θα βρίσκεται σε μια διαρκή περιδίνηση αβεβαιότητας, με το ΔΝΤ να περιμένει να εισπράξει τα λεφτά του από τον ESM και την Ελλάδα να αναζητά πιστοποιητικό βιωσιμότητας του χρέους για να μπορέσει να αντλήσει κεφάλαια από τις αγορές.
Την τελική ωστόσο αξιολόγηση, αυτή που θα κρίνει την αναγκαιότητα, τις προϋποθέσεις και τους όρους ενός νέου μνημονίου, θα την ολοκληρώσει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, λίγο προτού εισπράξει το σύνολο των χρημάτων που έχει δώσει στην Ελλάδα για να αποχωρήσει οριστικά από το ελληνικό πρόγραμμα και να στρέψει την προσοχή του στην Αφρική…
του Χρήστου Ν. Κώνστα
Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο που κυκλοφόρησε το Σάββατο 13/5
