Στα χρόνια της κρίσης, από κοινωνική σκοπιά σημειώθηκε μια τεράστια ανατροπή: Μια μεγάλη επιδείνωση της εισοδηματικής θέσης μεγάλου αριθμού νοικοκυριών, που από μεσαία ή και υψηλά έπεσαν απότομα στα χαμηλότερα κλιμάκια.
Ήταν κατ’ αρχήν η ανατροπή αυτή απόρροια κυρίως της κρίσης, η οποία έπληξε ασύμμετρα τα εισοδήματα μισθωτών, επαγγελματιών, μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, τα κάποια εισοδήματα των μεσαίων από ενοίκια, καταθέσεις και άλλες πηγές.
Ήταν, όμως, και αποτέλεσμα μιας πολύ συνειδητής πολιτικής, που με κυβερνητικές αποφάσεις περιέκοψε πολύ περισσότερο τους υψηλότερους μισθούς και συντάξεις και σημαντικά λιγότερο τους χαμηλούς.
Η μείωση στα μεσαία εισοδήματα, πέρα από το ότι ανέτρεψε ριζικά το status της μεσαίας τάξης, οδήγησε ευρύτερα κοινωνικά τμήματα στο να χάσουν σταθερές αξίες και σημεία αναφοράς τους και σε μεγάλη απώλεια εμπιστοσύνης στην πολιτική, στην οικονομία και στις προοπτικές της χώρας.
Στα χρόνια των μνημονίων ανατράπηκε το συνταξιοδοτικό καθεστώς, αυξήθηκαν οι ασφαλιστικές εισφορές, καταργήθηκαν ειδικές φορολογικές διατάξεις σε νησιά, αυξήθηκε ο ΦΠΑ. Ορισμένες από αυτές τις ρυθμίσεις θα ισχύσουν βέβαια από το 2019 ή το 2020, όπως αποφάσισε και υπέγραψε η σημερινή κυβέρνηση. Η μείωση του αφορολογήτου από τα 8.636 ευρώ στα 5.636 ευρώ λογικά θα επιβαρύνει τα χαμηλά στρώματα, όπως και επιπρόσθετα τα μεσαία στρώματα και το ανώτερο 10%.
Η εξέλιξη στα χαμηλά εισοδήματα θέτει ζητήματα κοινωνικής πολιτικής και αλληλεγγύης, ενώ η εξέλιξη στα μεσαία και υψηλά εισοδήματα θέτει θέματα σχετικά με τις επενδύσεις, τη μεγέθυνση, την έξοδο από την κρίση. Σήμερα όχι μόνο καμία από τις μεγάλες αυτές προτεραιότητες δεν μπορεί να επιτευχθεί, όσο οι δύο πτυχές παραμένουν αποκομμένες, αλλά μια ασύμμετρη αντιμετώπισή τους θα οδηγεί –ήδη οδηγεί– σε περαιτέρω επιδείνωση, καθώς η ανάκαμψη της εμπιστοσύνης, των επενδύσεων, των νέων επιχειρηματικών πρωτοβουλιών, η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και η μεγέθυνση αποτελούν προϋπόθεση για ένα καλύτερο κοινωνικό τοπίο.
Το έχουμε υποστηρίξει και άλλη φορά στο παρελθόν, ότι από τα πρώτα χρόνια της κρίσης ακολουθείται, ιδιαίτερα από τη σημερινή κυβέρνηση, συνεχώς μια πολιτική που συνοδεύεται από στοιχεία αλληλεγγύης και γι’ αυτό οδηγεί σε σημαντικές απώλειες εισοδήματος τα μεσαία εισοδηματικά στρώματα. Πολλοί υποστηρίζουν ότι η πολιτική αυτή ήταν «ταξική». Το παραδέχθηκαν ουσιαστικά προσφάτως και οι αρμόδιοι υπουργοί κ.κ. Τσακαλώτος και Χουλιαράκης. Αλλά και αν αναλύσουμε τη ρητορική του πρωθυπουργού των τελευταίων ημερών περί «ανακούφισης των φτωχών» ή περί «άμβλυνσης των κοινωνικών ανισοτήτων», στο ίδιο συμπέρασμα θα καταλήξουμε. Όμως ενάμιση εκατομμύριο άνεργοι στον ιδιωτικό τομέα δεν μπορούν να θεωρηθούν πλούσιοι, οι χαμηλοσυνταξιούχοι επίσης δεν είναι ευκατάστατοι και οι νέοι εργαζόμενοι με βασικό μισθό κάτω από 500 ευρώ δεν είναι προνομιούχοι.
Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ οδεύει ήδη προς τον τρίτο χρόνο της διακυβέρνησής της. Υπογράφοντας και ακολουθώντας πλήρως την συνταγή του τρίτου μνημονίου και δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στον εισπρακτικό χαρακτήρα, με την επιβολή δυσβάστακτων φόρων και βάζοντας σε δεύτερο χρόνο επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις, που είναι απολύτως απαραίτητες για την εξυγίανση της οικονομίας, έκανε τους φτωχούς να… περιμένουν το επίδομα για να κάνουν Χριστούγεννα, τη μεσαία τάξη να οδηγείται σε εξαφάνιση και τους πλούσιους αν όχι πλουσιότερους, τουλάχιστον αφήνει ανέγγιχτους στους φορολογικούς τους «παραδείσους»… Κι ας υποστηρίζει τα εντελώς αντίθετα.
του Φώτη Σιούμπουρα
Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο που κυκλοφόρησε στις 2/12
