Χρόνο με τον χρόνο, ιδίως από τότε που απέκτησε το προσωνύμιο «σουλτάνος», ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επενδύει στο πατριωτικό συναίσθημα των Τούρκων. Πολιτεύεται διεγείροντας τα εθνικιστικά αντανακλαστικά των πολιτών της γειτονικής χώρας, με λεονταρισμούς στην εξωτερική πολιτική που του δίνουν πόντους στο εσωτερικό μέτωπο.
Όλα αυτά δεν θα είχαν ιδιαίτερη σημασία, εάν οι ελληνοτουρκικές σχέσεις δεν βρίσκονταν στην κρισιμότερη καμπή τους μετά τον «Αττίλα» του 1974. Θα έλεγε κανείς ότι «η κρίση του Σισμίκ» το 1987 ή «η κρίση των Ιμίων» το 1996, που έφεραν τα δύο κράτη πιο κοντά από ποτέ στον πόλεμο, φαντάζουν ασήμαντες μπροστά στο «παιχνίδι» που παίζεται αυτή την εποχή στη νοτιοανατολική Μεσόγειο.
Όσοι έχουν μελετήσει με προσοχή την πολιτική ιστορία του 20ού αιώνα γνωρίζουν πως η Τουρκία ξέρει τον χρόνο να «στήνει» κρίσεις με στόχο να εμπλέξει την Ελλάδα σε ένα ανατολίτικο παζάρι, που μόνο να χάσει έχει. Γι’ αυτό και οι πολιτικές δυνάμεις του τόπου μας θα πρέπει να είναι προετοιμασμένες για μία μεγάλη κρίση στις σχέσεις Αθήνας – Άγκυρας. Είναι σχεδόν βέβαια ότι αυτό σχεδιάζει ο «σουλτάνος», επιδιώκοντας να καθίσει την όποια ελληνική κυβέρνηση σε ένα τραπέζι διαπραγματεύσεων με δυσμενείς συνθήκες και με συζήτηση εφ’ όλων των διμερών ζητημάτων. Κάποιοι μάλιστα πάνε ένα βήμα πιο μπροστά και προσδιορίζουν ότι αυτό θα γίνει χρονικά το φθινόπωρο, με την Ελλάδα να βρίσκεται στην τελική ευθεία για τις εθνικές εκλογές, είτε με μία «φρέσκια» κυβέρνηση που δεν θα έχει προλάβει καλά-καλά να εγκλιματιστεί στην εξουσία.
Ως χώρα λοιπόν οφείλουμε να συνειδητοποιήσουμε ότι δεν αρκεί απλώς να παρακολουθούμε τα τεκταινόμενα και να εκδίδουμε ανακοινώσεις – πολλές φορές κατώτερες των περιστάσεων. Δεν αρκεί να ποντάρουμε σε συμμαχίες – ισχυρές μεν, αλλά αμφιβόλου σταθερότητας. Μπορεί σε επίπεδο ρητορικής και η ΕΕ και οι ΗΠΑ να εκφράζουν τη στήριξή τους στη χώρα μας, όμως κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί (σ.σ. ιδίως για την Ουάσινγκτον) ότι εάν ο Ερντογάν αλλάξει το «τροπάρι» η στήριξη αυτή θα παραμείνει η ίδια. Και κάτι ακόμα: Την ώρα της κρίσης –με πιο πρόσφατο παράδειγμα τα Ίμια– είσαι μόνος σου, μετράς τις δικές σου δυνάμεις και κανενός άλλου.
Απ’ αυτήν εδώ την εφημερίδα, απ’ αυτό εδώ το βήμα, έχουμε επισημάνει –όχι, δεν θα κουραζόμαστε να το γράφουμε μέχρι να γίνει πράξη– ότι οι πολιτικές δυνάμεις του τόπου πρέπει να παραμερίσουν τις διαφορές τους και να καθίσουν σε ένα τραπέζι να συζητήσουνε τα εθνικά θέματα. Χωρίς μυστική διπλωματία, με ανοιχτά χαρτιά και σκέψεις. Αν δεν γίνει τώρα, που ο «σουλτάνος» δεν αστειεύεται γιατί πολύ απλά δεν μπορεί να κάνει αλλιώς, τότε πότε θα γίνει; Κι αν δεν θέλει κανείς πολιτικός αρχηγός να… ρίξει τα μούτρα του, υπάρχει ο άνθρωπος που με τον θεσμικό του μανδύα μπορεί να «αγκαλιάσει» αυτήν τη διαδικασία. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Προκόπης Παυλόπουλος, είναι αυτός που μπορεί να εγγυηθεί σε κυβέρνηση κι αντιπολίτευση.
του Νίκου Καραμανλή
Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο
