Με την ευκαιρία της πρεμιέρας του θεατρικού έργου του Γιάννη Βασιλακόπουλου «Ανώνυμος Αποστολέας» στο Θέατρο ΠΚ μιλήσαμε με τον σκηνοθέτη της παράστασης Θοδωρή Κωνσταντόπουλο. Έναν άνθρωπο με πολύχρονη και πετυχημένη διαδρομή στον κινηματογράφο και την τηλεόραση.
Κύριε Κωνσταντόπουλε, σας βρίσκουμε φέτος να σκηνοθετείτε το θεατρικό έργο του Γιάννη Βασιλακόπουλου «Ανώνυμος Αποστολέας» που ανεβαίνει στη σκηνή του Θεάτρου ΠΚ. Με τι κριτήρια επιλέξατε να σκηνοθετήσετε το συγκεκριμένο έργο;
Όταν πρωτοδιάβασα το θεατρικό κείμενο διαπίστωσα ότι κυριαρχείται από μια φρέσκια και πολύ σύγχρονη δραματουργική ματιά. Αποφεύγοντας τις κοινοτοπίες ο συγγραφέας κατάφερνε να σε οδηγήσει σε μια απρόσμενη εξέλιξη, καθηλωτική θα έλεγα και ταυτόχρονα πολύ αληθινή σε σχέση με τα οικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η χώρα μας. Εκτός αυτού η αστυνομική-δραματική πλοκή του έργου μου θύμισε filmnoir, ένα κινηματογραφικό είδος που μου αρέσει. Σε συνδυασμό με την μουσική Jazz που επίσης λατρεύω μου δόθηκε η δυνατότητα να στήσω μια παράσταση οπτικοακουστική με ήχους Jazz μουσικής.
Μιλήστε μας για το έργο αυτό καθεαυτό… Τι πραγματεύεται και ποιος είναι ο «άξονας» του;
Ο άξονας του έργου είναι ένα μυστικό που κρύβεται σε έναν πίνακα. Έναν πίνακα διαλεγμένο ώστε να αντικατοπτρίζει την βιαιότητα του πολέμου. Είναι η γνωστή Γκουέρνικα του Pablo Picasso. Είναι γνωστό ότι καταστράφηκε ολοσχερώς από τους ναζί με την σύμπραξη του Φράνκο, ηγέτη των εθνικιστών στον Ισπανικό εμφύλιο. Ο παραλληλισμός είναι σαφής. Η Ελλάδα δεν βομβαρδίστηκε αλλά οδηγήθηκε σε μια οικονομική κρίση από τους Γερμανούς, που την υποδούλωσε οικονομικά ώστε να απολέσει την ανεξαρτησία της και ουσιαστικά να κυβερνάται από το Βερολίνο.Θα μπορούσε όμως τα η εξέλιξη των πραγμάτων να ήταν διαφορετική για την χώρα μας; Αυτό το μυστικό κρύβει ο πίνακας. Δεν θα πω περισσότερα. Σας ζητώ να έρθετε να δείτε την παράσταση και να σας αποκαλυφθούν τα όσα ο πίνακας κρύβει.
Έχετε στο παρελθόν συνεργαστεί με «ογκόλιθους» του θεάτρου και του κινηματογράφου, όπως ο Σωτήρης Μουστάκας, ο Ντίνος Ηλιόπουλος, ο Γιάννης Γκιωνάκης και άλλοι. Τι διαφορές εντοπίζετε στο χώρο, με την πάροδο των ετών- όχι μόνο σε σχέση με τους ηθοποιούς, αλλά και σε σχέση με τις συνθήκες;
Κατά πρώτον οι οικονομικές συνθήκες που εργαζόντουσαν οι ηθοποιοί που αναφέρατε ήταν διαφορετικές. Υπήρχε ακόμα κινηματογράφος και στο θέατρο κοινό που τροφοδοτούσε οικονομικά τις παραστάσεις. Άρα οι ηθοποιοί ζούσαν από την εργασία τους.
Ύστερα οι περισσότεροι από τους μεγάλους ηθοποιούς που αναφέρατε είχαν ήθος. Μια λέξη που στα Νέα Ελληνικά είναι δύσκολο να ερμηνευτεί. Κυρίως σημαίνει στάση ζωής. Ποιότητα στις ανθρώπινες σχέσεις. Αλλά και αποδοχή της διαφορετικότητας, ωριμότητα του χαρακτήρα. Η πρόσκαιρη επιτυχία της τηλεόρασης αυτά στους περισσότερους ηθοποιούς τα έχει αλώσει.
Σήμερα συναντάς ηθοποιούς που όταν δοθείσης της ευκαιρίας προσπαθούν να επιβάλλουν τις απόψεις τους από την σκηνοθεσία μέχρι πως θα παίξουν οι συνάδελφοί τους. Και πίσω από αυτό το μόνο που κρύβεται είναι ο εγωκεντρισμός και εγωπάθειά τους. Ενδείξεις τις μετριότητάς τους και τίποτα περισσότερο. Και φυσικά υπήρχε και παιδεία. Οι πλειονότης των σημερινών ηθοποιών είναι απαίδευτοι και συνήθως παίζουν τον εαυτό τους.
Ως παλιός «μάστορας» του χώρου και με αφορμή το έργο του Βασιλακόπουλου, θέλω να σας ρωτήσω : Εμπιστεύεστε την νεοελληνική θεατρική γραφή;
Πιστεύω ότι πρέπει να αναδείξουμε το νέο ελληνικό θέατρο. Τα τρία τελευταία χρόνια ασχολούμαι με έργα νεοελλήνων συγγραφέων. Άλλωστε σε αυτούς που με ξέρουν από φοιτητή γνώριζαν την στενή μου σχέση με τον Μήτσο Ευθυμιάδη. Θέλω να πω ότι από φοιτητής συναναστρεφόμουν με θεατρικούς συγγραφείς αλλά κι άλλα πρόσωπα που σήμερα θαυμάζουμε το έργο τους.
Τον Σκούρτη τον ήξερα λιγότερο. Τα πίναμε μερικές φορές στο Dada ένα μπαρ των Εξαρχείων. Έκανα παρέα και με τον Γιώργο τον Μαρκόπουλο την Κατερίνα Γώγου και μέχρι το 1978 με τον Νικόλα Άσιμο. Είχαμε φτιάξει μαζί μια αντιεξουσιαστική ομάδα. Μετά μου έλεγε ότι πουλήθηκα στο σύστημα. Και αυτό γιατί από το 1978 είχα αρχίσει κι εργαζόμουν ως βοηθός σκηνοθέτης στον εμπορικό κινηματογράφο. Με την σύντροφό του την Λίλιαν διατηρήσαμε επαφή μέχρι τα μέσα της 10ετίας του 80. Μετά την κατάπιε η πόλη. Με τον Παύλο τον Σιδηρόπουλο παίζαμε Ουίστ κάθε βράδυ στο σπίτι της Αλκμήνης της Σταυρουλάκη. Ήμασταν δύο ζευγάρια στο τραπέζι. Η Αλκμήνη με την Γιόλα, την σύντροφο του Παύλου κι εγώ με τον Παύλο.
Αλλά ας βάλω ένα τέλος στις παλιές μνήμες. Αναφέρθηκα σε αυτές για να δείξω ότι μεγάλωσα με σημαντικούς νεοέλληνες καλλιτέχνες. Αγαπώ λοιπόν ότι πρεσβεύουν και θεωρώ καθήκον μου την ανάδειξη του έργου τους. Επανέρχομαι.
Ο Γιάννης Βασιλακόπουλος είναι συνεχιστής αυτής της παράδοσης. Του Σκούρτη, του Ευθυμιάδη, της Αναγνωστάκη του Μανιώτη του Ξανθούλη και τόσων άλλων αξιόλογων συγγραφέων. Γνώστης καλός των πολιτικών διεργασιών, μη ξεχνάμε ότι υπήρξε αρχισυντάκτης σε πολλά έντυπα, άρα και των κοινωνικών εξελίξεων της εποχής του, στα θεατρικά του έργα διακρίνεται για την διεισδυτική του ματιά.
Η ανατομία των χαρακτήρων του είναι χειρουργική θα έλεγα και οι δραματουργικές του εξελίξεις ανατρεπτικές. Σκηνοθέτησα το έργο του με πολύ κέφι. Αναμένω την επόμενη δουλειά του.
Η κρίση «μιλά» στο δημιουργό ή ο δημιουργός στην κρίση;
Εδώ θα χρησιμοποιήσω έναν όρο που ανήκει στην Μαρξιστική μεθοδολογία αλλά οι καταβολές τους έρχονται από τον Πλάτωνα, Διαλεκτική.
Απαντώ λοιπό στο ερώτημά σας λέγοντας ότι υπάρχει μια διαλεκτική σχέση ανάμεσα στην λεγόμενη κρίση και τον δημιουργό. Η κρίση μιλά στον δημιουργό και ο δημιουργός με το έργο του μιλά στην κρίση.
Κλείνοντας θα ήθελα να μιλήσουμε για τους συντελεστές του «ΑΝΩΝΥΜΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΕΑ» και τι χαρακτηριστικά κουβαλά ο καθένας…
Ανοίγετε με αυτή σας την ερώτηση μεγάλο θέμα. Θα προσπαθήσω να αναφερθώ γενικά ξεπερνώντας έτσι τις ασήμαντες λεπτομέρειες. Προσπάθησα να στήσω μια ομάδα ηθοποιών με ισάξια συμμετοχή στην παράσταση. Το ότι κάποιοι είχαν μεγαλύτερη συμμετοχή στο θεατρικό κείμενο δεν ήθελα να τους ξεχωρίσει από την ομάδα.
Σε γενικές γραμμές τα κατάφερα αν και η μωροφιλοδοξία πάντοτε ελλοχεύει. Ωστόσο το θέατρο βρίσκει τρόπο και τα ξεπερνάει όλα αυτά αφήνοντας στο περιθώριο την εγωπάθεια. Είναι σαν την ίδια τη ζωή. Βρίσκει τρόπο και συνεχίζεται ξεπερνώντας τις όποιες μικρότητες. Δεν θα μπορούσε λοιπόν αυτή η ομάδα που δημιούργησα να μη κουβαλάει τις ιδιότητες που η ίδια η ζωή μας περιέχει. Πάντοτε υπάρχει όμως η ωριμότητα και η εμπειρία να ξεπερνιόνται τα όποια προβλήματα δημιουργούνται. Σχεδόν όλοι οι συνεργάτες μου στήριξαν τις επιλογές μου με προεξάρχοντα τον συγγραφέα. Κι όπως είπαμε η Ζωή και το Θέατρο τραβούν το δικό τους δρόμο που πάντοτε είναι προς τα μπρος.
Συνεργαζόμαστε με έναν εξαίρετο σκηνογράφο με τεράστιο έργο στον θέατρο και την τηλεόραση, τον Μιχάλη Αθανασιάδη. Η Μάγδα η Καλορύτη έντυσε με κέφι και φαντασία τους ηθοποιούς. Ο Φοίβος Μπόζας, Ο Αντώνης Αρβανίτης κι ο Βασίλης Παπαχρήστου πλημύρισαν υπέροχα με Jazz μουσική την παράσταση. Ο Γιάννης Αλεξόπουλος χειρίζεται με μαεστρία τους φωτισμούς και τα βίντεο.
Και οι ηθοποιοί μου. Με την σειρά που εμφανίζονται λοιπόν: Ο Λευτέρης Λουκαδής βετεράνος θεατρίνος με τεράστιες επιτυχίες και συνεργασίες. Αθόρυβος κι αποτελεσματικός. Ο Δημήτρης Τοπαλίδης, πρώτη του φορά ερμηνεύει τόσο μεγάλο ρόλο. Χρειάζεται υπομονή και ψυχραιμία από μεριάς του ώστε να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις που του δημιουργούνται. Η Μαρία η Δεληκωνσταντίνου. Μαθήτρια μου στην δραματική σχολή. Ευσυνείδητη με δυνατότητες. Προσοχή η ανηφόρα είναι μεγάλη. Την ανεβαίνουμε με μέτρο διαφορετικά αν την ανεβείς τρέχοντας θα μείνεις ασθμαίνοντας. Ευελπιστώ ότι θα τα καταφέρει.
Ο Νίκος Καραγεώργης. Υπάκουος και προσηνής. Στηρίζει την ομάδα. Η ερμηνεία του άριστη.
Δήμητρα Στάϊκου. Ταλαντούχα νέα ηθοποιός. Ξέρει τι πρέπει να κάνει για να ανταποκριθεί στις δυνατότητες του ρόλου. Το αποτέλεσμα την δικαιώνει.
Βαγγέλης Πυρινής. Ευσυνείδητος επαγγελματίας. Η πείρα του στο θέατρο αξιοζήλευτη. Είμαι ευτυχής που συνεργάζομαι μαζί του. Και τέλος ο συγγραφέας ο Γιάννης Βασιλακόπουλος. Στήριξε και στηρίζει τις επιλογές μου. Πολύτιμη η συνεισφορά του στην επιτυχία της παράστασης.
Και να μην ξεχάσω τον Παύλο Κουρτίδη. Χορευτής, πυγμάχος, σκηνοθέτης και χορογράφος αλλά και αιθουσάρχης. Με την τελευταία του ιδιότητα μας φιλοξενεί στον χώρο του παρέχοντάς μας ανθρώπινη ζεστασιά και ένα γοητευτικό χαμόγελο που αφοπλίζει.
