Οι νέες τάσεις της ψηφιακής τεχνολογίας μετασχηματίζουν ραγδαία τον κλάδο της ενέργειας, από την παραγωγή μέχρι τη διανομή και την κατανάλωση – το ενεργειακό μέλλον της Ευρώπης και κατά συνέπεια της Ελλάδας, είναι γραμμένο με ψηφιακούς όρους δηλώνει εμφατικά ο Γιάννης Σύρρος γενικός διευθυντής του ΣΕΠΕ (Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Πληροφορικής και Επικοινωνιών Ελλάδας, μέλος ΔΣ της DIGITALEUROPE, deputy Chairman WITSΑ). Στη συνέντευξη που ακολουθεί, αναπτύσσει τους λόγους που κάνουν αλληλένδετη τη σχέση των κλάδων τεχνολογίας και ενέργειας, καθώς διανύουμε ήδη την 4η βιομηχανική επανάσταση.
Πώς οι εταιρείες του ΣΕΠΕ υποστηρίζουν τομείς της ελληνικής οικονομίας, όπως τον κλάδο της ενέργειας ;
Στον κλάδο Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών στην Ελλάδα –μετά τη σκληρή δοκιμασία της δεκαετούς κρίσης–, οι επιχειρήσεις ψηφιακής τεχνολογίας κατάφεραν σε πολλές περιπτώσεις να διακριθούν ακόμα και σε παγκόσμιο επίπεδο. Ο κλάδος, που περιλαμβάνει περισσότερες από 4.600 επιχειρήσεις και απασχολεί 260.000 εργαζομένους, κατέγραψε αξία αγοράς στα 5,518 δισ. ευρώ για το 2018 και κύκλο εργασιών στα 13,4 δισ. ευρώ, ποσοστό που αντιστοιχεί στο 8% του ΑΕΠ.
Η αλήθεια είναι πως διανύουμε ήδη την 4η βιομηχανική επανάσταση, με τις πιο ραγδαίες και καταιγιστικές εξελίξεις και αλλαγές που έχει βιώσει η ανθρωπότητα. Οι τεχνολογίες, όπως το cloudcomputing, το blockchain, τα big data analytics, το Internet of Things, η τεχνητή νοημοσύνη δημιουργούν νέα δεδομένα και προκλήσεις για όλους. Μέχρι το 2020, λιγότερο από έναν χρόνο, κάθε άνθρωπος στον πλανήτη θα χρησιμοποιεί καθημερινά 25 έξυπνα αντικείμενα, ενώ έως το 2030 η παγκόσμια διασύνδεση δεδομένων και πληροφοριών αναμένεται να αυξηθεί κατά 75%.
Ταυτόχρονα, η έλευση του 5G (σ.σ. ασύρματα συστήματα 5ης γενιάς, που είναι βελτιωμένες τεχνολογίες ασύρματων δικτύων), η αυξημένη συνδεσιμότητα που θα φέρουν τα δίκτυα επόμενης γενιάς καθώς και η ευρεία γκάμα νέων υπηρεσιών, βασισμένες σε υποδομές 5G, αλλάζουν ολοκληρωτικά πλέον την τηλεπικοινωνιακή εμπειρία αλλά και τις δυνατότητες των χρηστών.
Στο πλαίσιο αυτό, το ενεργειακό μέλλον του πλανήτη περνάει μέσα από την τεχνολογία. Μια νέα ενεργειακή οικονομία, η οποία στηρίζεται στην τεχνολογία και αναπτύσσεται γρήγορα και στην πατρίδα μας, καθώς ο πλανήτης βρίσκεται εν μέσω ριζικών αλλαγών όσον αφορά τον τρόπο που παράγει και καταναλώνει ηλεκτρική ενέργεια. Η «έξυπνη» παραγωγή και με νέες πηγές ενέργειας και κατανάλωση ενέργειας, με τη βοήθεια της τεχνολογίας και των λεγόμενων «ευφυών δικτύων», βρίσκονται ως εκ τούτου στο προσκήνιο και αποτελούν το νέο πεδίο επενδύσεων για τον ενεργειακό κλάδο.
Πώς συνδέεται η πληροφορική με την ενέργεια;
Η βιομηχανία ψηφιακής τεχνολογίας βρίσκεται στην αιχμή της καινοτομίας και των τεχνολογικών ανακαλύψεων τις τελευταίες δεκαετίες, επηρεάζοντας κάθε πτυχή της καθημερινότητάς μας. Καινοτομία η οποία δίνει και θα προσδώσει νέες διαστάσεις στις δυνατότητες του ενεργειακού κλάδου. Οι νέες τάσεις της ψηφιακής τεχνολογίας μετασχηματίζουν ραγδαία τον κλάδο της ενέργειας, από την παραγωγή μέχρι τη διανομή και την κατανάλωση. Την ίδια στιγμή, η επενδυτική ατζέντα του κλάδου της ενέργειας αποκτά ψηφιακό προσανατολισμό, με τις εταιρείες του κλάδου να δρομολογούν σημαντικές επενδύσεις στην ψηφιακή τεχνολογία. Αξίζει να σημειωθεί πως εννέα στις δέκα εταιρείες (89%) του κλάδου έχουν δηλώσει πως θα αυξήσουν τις επενδύσεις στην τεχνολογία τα επόμενα δύο χρόνια.
Στο πλαίσιο αυτό, τα στελέχη των εταιρειών πετρελαίου και φυσικού αερίου διεθνώς επιταχύνουν τις επενδύσεις τους στην ψηφιακή τεχνολογία, κυρίως επειδή επιδιώκουν να διπλασιάσουν τους στόχους για εξοικονόμηση κόστους. Πρόσφατη έρευνα της ΕΥ (σ.σ. κορυφαία εταιρεία παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών καινοτομίας) δείχνει ότι σχεδόν μία στις δύο εταιρείες του κλάδου (42%) θεωρεί ότι το σημαντικότερο κίνητρο για επενδύσεις στην τεχνολογία είναι η βελτίωση της αποτελεσματικότητας, ενώ το 55% θεωρεί ως κίνητρο τη λειτουργική βελτιστοποίηση. Μικρότερο μεν, αλλά σημαντικό ποσοστό (23%) απαντά ότι το κύριο κίνητρό τους για να επενδύσουν στην τεχνολογία είναι η επέκταση των ψηφιακών δυνατοτήτων τους. Επιπλέον, για τον κλάδο της ενέργειας, η ρομποτική αυτοματοποίηση διαδικασιών και τα αξιοποίηση big data analytics θα έχουν το μεγαλύτερο αντίκτυπο στον κλάδο τα επόμενα πέντε χρόνια, με τις δύο τεχνολογίες να αναφέρονται από το 25% των ερωτηθέντων αντίστοιχα.
Παράλληλα, σύμφωνα με μελέτη της Schneider Electric, οι περισσότερες επιχειρήσεις αισθάνονται έτοιμες για ένα μέλλον χωρίς εκπομπές άνθρακα και με αποκεντρωμένη ψηφιακή διαχείριση. Σύμφωνα με την έρευνα, στην οποία συμμετείχαν 240 μεγάλες επιχειρήσεις από όλο τον κόσμο, το 85% των ερωτηθέντων ανέφερε ότι η επιχείρηση προχωρά σε συγκεκριμένα έργα μέσα στα επόμενα τρία χρόνια, προκειμένου να μειώσει τις εκπομπές άνθρακα σε επίπεδο που θα είναι ανταγωνιστικό σε σχέση με τους πρωτοπόρους του κλάδου. Από την άλλη πλευρά, σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, μόλις το 30% έχει υλοποιήσει ή σχεδιάζει να αξιοποιήσει τις τεχνολογίες ενεργειακής αποθήκευσης (energy storage), τα microgrids ή τον συνδυασμό θέρμανσης και ηλεκτρικής ενέργειας, είτε μεμονωμένα, είτε συνδυαστικά.
Ποιος είναι ο ρόλος της ψηφιακής ενεργειακής στρατηγικής στην ΕΕ για την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και την επίτευξη της ολοκλήρωσης της ενεργειακής ένωσης;
Η θέση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι ξεκάθαρη. Το ενεργειακό μέλλον της Ευρώπης είναι γραμμένο με ψηφιακούς όρους, με τα «ευφυή» συστήματα να βρίσκονται στο επίκεντρο της στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για μετάβαση στις ψηφιακές υποδομές ενέργειας του μέλλοντος. Άποψη που επιβεβαιώνεται απόλυτα από έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στην οποία επισημαίνεται πως πλέον ενέργεια, μεταφορές και τηλεπικοινωνιακές υποδομές είναι ολοένα και πιο αλληλένδετες. Παράλληλα, η έκθεση υπογραμμίζει τον κομβικό ρόλο των «ευφυών» δικτύων (smartgrids) στο μελλοντικό ενεργειακό τοπίο, καθώς η στροφή των Ευρωπαίων πολιτών, όλο και περισσότερο, προς την ηλεκτροκίνηση και την αποκεντρωμένη παραγωγή ενέργειας, τα καθιστά απαραίτητα στην καθημερινότητά τους.
Την ίδια στιγμή η Ευρώπη κινείται συντονισμένα προς την κατεύθυνση της «έξυπνης» ενέργειας. Χαρακτηριστική είναι η προσπάθεια προώθησης των ενεργειακά «έξυπνων» κτιρίων, στα οποία αναλογεί το 40% της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας στην Ευρώπη. Σε αυτό το πλαίσιο, με μία νέα αναθεωρημένη σχετική οδηγία καθιερώνεται «δείκτης ευφυΐας» για τα κτίρια, στοχεύοντας στην αύξηση της ενεργειακής τους απόδοσης και στην ενθάρρυνση της ανακαίνισής τους. Ο δείκτης είναι προαιρετικός και σχετίζεται με την αξιολόγηση της ετοιμότητας των κτιρίων να προσαρμόζουν τη λειτουργία τους στις ανάγκες των ενοίκων.
Με τη βελτίωση των υφιστάμενων κανόνων, την αξιοποίηση των πρόσφατων τεχνολογικών εξελίξεων και την περαιτέρω ενθάρρυνση της ενεργειακής απόδοσης, η ΕΕ κάνει ένα βήμα προς την κατεύθυνση της εκπλήρωσης των στόχων ενεργειακής απόδοσης που έχει θέσει για το 2020 και το 2030. Τα κράτη-μέλη υποχρεούνται πλέον να θεσπίσουν μακροπρόθεσμες στρατηγικές ανακαίνισης, για να επικεντρώσουν τις σχετικές επενδύσεις σε κτιριακό δυναμικό υψηλής ενεργειακής απόδοσης και ελεύθερο από ανθρακούχες εκπομπές έως το 2050.
Πολιτική «έξυπνων δικτύων»
«Σύμφωνα με διεθνείς έρευνες, έως το 2030 το 80% του πληθυσμού των αναπτυσσόμενων χωρών θα ζει σε πόλεις ενώ έως το 2050, 7 στους 10 πολίτες θα ζουν σε πόλεις. Εν ολίγοις, τα «έξυπνα» δίκτυα αποτελούν απαραίτητα εργαλεία για την αναγκαία βελτίωση και αναβάθμιση των υποδομών και λειτουργιών στις σύγχρονες κοινωνίες», τονίζει ο γενικός διευθυντής του ΣΕΠΕ Γιάννης Σύρρος απαντώντας στο ερώτημα: «Πως βελτιώνουν τη ζωή μας τα ενεργειακά πληροφορικά συστήματα-“έξυπνα δίκτυα” ενέργειας»: «Μπορούν να αποφέρουν σημαντική μείωση του ενεργειακού κόστους στους κατοίκους των μεγαλουπόλεων του πλανήτη.
Η εξοικονόμηση από την υιοθέτηση των “έξυπνων” δικτύων ενέργειας, το 2017 ήταν της τάξης των 3,4 δισ. ευρώ. Οι εκτιμήσεις λένε ότι από το 2022 και μετά, τα smart grids (σ.σ. πολιτική για τα έξυπνα δίκτυα οργανώνεται στην Ευρώπη ως ευρωπαϊκή τεχνολογική πλατφόρμα) μπορούν να μειώσουν το ενεργειακό κόστος στις μεγαλύτερες πόλεις του κόσμου κατά 14 δισ. ευρώ ετησίως (έρευνα της Juniper Research – Smart Cities: Strategies & Forecasts in Energy, Transport & Lighting 2017-2022). Βάσει της έρευνας, η εξοικονόμηση στους λογαριασμούς ενέργειας θα προκύψει από την ανάπτυξη των “έξυπνων” μετρητών, τις πολιτικές εξοικονόμησης ενέργειας και τις τεχνολογίες ανίχνευσης για τη βελτίωση της αξιοπιστίας και της αποδοτικότητας των δικτύων.
Επιπλέον, η έρευνα υποστηρίζει ότι τεχνολογικές τάσεις, όπως το blockchain (τεχνολογία που αφορά συναλλαγές με ασφάλεια στο ίδιο δίκτυο) μπορούν να βρουν εφαρμογή στον τομέα της ενέργειας, φέρνοντας σημαντικές βελτιώσεις στην αλυσίδα αξίας του κλάδου και απλοποιώντας το σύστημα πιστοποίησης που είναι, επί του παρόντος, ευάλωτο σε λογιστικά σφάλματα και αυξημένο κόστος.
Το σίγουρο είναι πως τα οφέλη είναι και πολλά και σημαντικά για όλους, τους πολίτες, την οικονομία, το περιβάλλον και τον πλανήτη. Γι’ αυτόν τον λόγο ο ψηφιακός μετασχηματισμός και του ενεργειακού κλάδου πρέπει να επισπευστεί φέρνοντας πιο κοντά την αειφόρο ανάπτυξη για όλους».
του Φίλη Καϊτατζή
Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο
