Το μεγάλο πρόβλημα των κατοίκων των ελληνικών νησιών «που δεν έχουν που να μείνουν» λόγω της εξάπλωσης του Airbnb, σημειώνει εκτενές ρεπορτάζ του BBC.
Το βρετανικό μέσο χρησιμοποιεί το παράδειγμα της Κόλετ Νόλαν για να αναδείξει το ζήτημα. Συγκεκριμένα, το δημοσίευμα αναφέρει: «Η Κολέτ Νόλαν ερωτεύτηκε την Πάρο πριν από 28 χρόνια όταν μετακόμισε εκεί από το Ηνωμένο Βασίλειο με τον Έλληνα, πρώην πλέον, σύζυγό της. «Όλα τα εγγόνια μου γεννήθηκαν και μεγάλωσαν εδώ», λέει η 60χρονη. «Μου αρέσει να είμαι δίπλα στην θάλασσα και απολαμβάνω τον χαλαρό τρόπο ζωής».
Όμως, η κ. Νόλαν αντιμετωπίζει παρόμοια προβλήματα με άλλους κατοίκους των ελληνικών νησιών. Ο ιδιοκτήτης του ακινήτου της ζητά να αφήσει το διαμέρισμά όπου ζει τα τελευταία πέντε χρόνια, προκειμένου να το νοικιάσει μέσω Airbnb.
«Είναι ένα ηλικιωμένο ζευγάρι και μένουν στο διαμέρισμα πάνω από μένα για έναν ή και δύο μήνες κάθε καλοκαίρι», δηλώνει. «Μου είπαν ότι θέλουν το διαμέρισμά μου γιατί δυσκολεύονται με τις σκάλες. Όταν όμως τους πρότεινα να μετακομίσω εγώ στον πάνω όροφο, μου είπαν ότι ο γιος τους θέλει να το μετατρέψει σε Airbnb».
Οι ιδιοκτήτες θέλουν να εκμεταλλευτούν την ευκαιρία να νοικιάζουν τον χώρο με βραχυχρόνια μίσθωση. Η κ. Νόλαν δίνει 100 ευρώ τον μήνα, ενώ ένα δίκλινο δωμάτιο στην Πάρο μπορεί να κοστίσει και 80 ευρώ μέσω Airbnb.
Η ίδια λέει ότι μπορεί να χρειαστεί να μετακομίσει πίσω στη Βρετανία αφού δεν θα μπορεί να πληρώσει, αν και η κόρη της μένει απέναντι από το διαμέρισμα που έχει τώρα.
Μετά την κρίση χρέους
Όπως αναφέρει το ρεπορτάζ, η Ελλάδα γενικά έχει ποσοστό ιδιοκατοίκησης 74% – ένα από τα υψηλότερα στην Ευρώπη. Είναι σύνηθες για οικογένειες μεσαίας τάξης να έχουν στην κατοχή τους κάποια ακίνητα, τα οποία κρατούν για τα παιδιά τους και στο μεταξύ, τα νοικιάζουν. Ωστόσο, μετά την κρίση χρέους της Ελλάδας, κατά την οποία συρρικνώθηκε η οικονομία κατά 26%, πολλοί ιδιοκτήτες έχουν στραφεί στην βραχυχρόνια μίσθωση των κατοικιών τους αντί της μακροχρόνιας, με την ελπίδα να κερδίσουν περισσότερα χρήματα.
Για πολλές οικογένειες που χτυπήθηκαν από την οικονομική κρίση, η δυνατότητα να επωφεληθούν από την τουριστική βιομηχανία της Ελλάδας και να βγάλουν κάποια επιπλέον χρήματα μέσω των Airbnb, υπήρξε μια σωτήρια λύση. Όμως, για τους υπόλοιπους που ζουν σε ενοικιαζόμενα καταλύματα – ελεύθεροι, χωρισμένοι, φοιτητές, εποχιακοί εργάτες ή γιατροί και δάσκαλοι σε προσωρινές θέσεις – η δημοτικότητα των Airbnb προκαλεί έλλειψη στέγης και οδηγεί τα ενοίκια στα ύψη.
«Παλαιότερα ήταν εύκολο να βρει κανείς σπίτι στην Πάρο» λέει η Κόλετ Νόλαν. «Τώρα, φαίνεται, ότι όλοι ψάχνουν. Οι περισσότεροι ενοικιαστές έχουν κληθεί να αφήσουν τα σπίτια που μένουν γιατί οι ιδιοκτήτες τα θέλουν για Airbnb. Αλλά δεν έχουν πού να πάνε».
Η Νόλαν μέχρι τώρα, πλήρωνε 100 ευρώ ενοίκιο τον μήνα, αλλά πλέον τα μόνα διαθέσιμα σπίτια για μακροχρόνια μίσθωση κοστίζουν τουλάχιστον 300 ευρώ τον μήνα. «Αν προσθέσεις και τους λογαριασμούς, το κόστος είναι πολύ μεγάλο» λέει. «Και δεν ζούμε με πολλά χρήματα εδώ. Εργαζόμαστε το καλοκαίρι και μετά κάνουμε διάφορες δουλειές που μπορούμε να βρούμε τον χειμώνα… Εργάζομαι σε ένα ξενοδοχείο και το χειμώνα διδάσκω αγγλικά και καθαρίζω σπίτια».
Η κόρη της Νόλαν βρίσκει την κατάσταση περίπλοκη, καθώς εργάζεται στην τουριστική βιομηχανία και διαχειρίζεται βίλες προς ενοικίαση, πολλές από τις οποίες νοικιάζονται στο διαδίκτυο. Και χάρη στην εμπειρία της, η Κατερίνα Μπαμπούλη εξηγεί την οπτική των ιδιοκτητών ακινήτων στο νησί.
«Με το Airbnb μπορώ να βγάλω 10.000 ευρώ σε τρεις μήνες. Πληρώνω 2.00 ευρώ σε φόρους, 2.000 ευρώ για την καθαριότητα και τυχόν ζημιές και μου μένουν 6.000 ευρώ. Αν υπάρξει κάποιο πρόβλημα με τους ενοικιαστές, η Airbnb επεμβαίνει και βοηθά» λέει. Σε αντίθετη περίπτωση, αν νοίκιαζε το σπίτι για μακροχρόνια μίσθωση, θα έβγαζε περίπου 10.000 ευρώ τον χρόνο, θα πλήρωνε 3.000 ευρώ σε φόρους και 3.000 σε ζημιές, άρα το κέρδος της θα ήταν μόλις 4.000 ευρώ. «Κι αν έχω κάποιο πρόβλημα με τους ενοικιαστές, δεν μπορώ να τους διώξω. Γι’ αυτό λοιπόν, πολλοί άνθρωποι δεν θέλουν πλέον την μακροχρόνια μίσθωση των κατοικιών τους».
Εκτός από τους χαμηλότερους φόρους και τις δαπάνες συντήρησης από την βραχυχρόνια μίσθωση, η Μπαμπούλη λέει ότι πολλοί ιδιοκτήτες προτιμούν την Airbnb, διότι η πλατφόρμα τους δίνει μεγαλύτερη υποστήριξη από το νομικό σύστημα της Ελλάδας.
Αν και η Μπαμπούλη αντιλαμβάνεται ότι οι ιδιοκτήτες έχουν περισσότερες ευκαιρίες κερδοφορίας από την βραχυχρόνια μίσθωση, πιστεύει ότι αυτό που συμβαίνει στη μητέρα της είναι άδικο. «Αν το ελληνικό κράτος στήριζε την μακροχρόνια μίσθωση με τον τρόπο που στηρίζει την βραχυχρόνια, δεν θα είχαμε αυτό το πρόβλημα» λέει. Ωστόσο, το υπουργείο Τουρισμού εξετάζει λύσεις προκειμένου να βρει την «χρυσή τομή» στο θέμα των υψηλών ενοικίων που έχει προκύψει από την βραχυχρόνια μίσθωση.
Παρόμοιο πρόβλημα και στην Κέρκυρα – Οι φοιτητές μένουν σε ξενοδοχεία
Στην άλλη πλευρά της χώρας, στην Κέρκυρα, υπάρχει μια παρόμοια κατάσταση. Η Κέρκυρα είναι μεγαλύτερη από την Πάρο – 102.000 άνθρωποι ζουν εδώ όλο τον χρόνο και το νησί διαθέτει και πανεπιστήμιο. Ωστόσο, η επικράτηση των βραχυχρόνιων μισθώσεων, τύπου Airbnb, στην πόλη έχει οδηγήσει τους φοιτητές να ζουν σε ξενοδοχεία, ενώ ακόμη και οι ντόπιοι παλεύουν να βρουν κατάλληλη στέγη.
Η 30χρονη Νικολέτα Παντή, λέει πως μαζί με την μητέρα της έψαχναν επί δύο χρόνια για να βρουν ένα διαμέρισμα να νοικιάσουν μαζί και τελικά βρήκαν ένα δυάρι έξω από την πόλη. Η Νικολέτα κοιμάται στην κρεβατοκάμαρα και η μητέρα της στο σαλόνι.
«Ζούσα σε ένα χωριό αλλά ήθελα να είμαι στην πόλη της Κέρκυρας εξαιτίας της δουλειάς μου» λέει. Όπως λέει, η τιμή των ενοικίων για ένα δυάρι εκτινάχθηκε από τα 200 ευρώ τον μήνα πριν από 5 χρόνια, στα 500 ευρώ ή και περισσότερα. «Πληρώνουμε 350 ευρώ, κάτι το οποίο είναι φθηνό» λέει προσθέτοντας πως βρήκαν το σπίτι μέσω ενός φίλου και πως αυτός είναι «ο μόνος τρόπος» για τους ντόπιους για να βρουν σπίτι στο νησί.
Τεράστιο το πρόβλημα και στην Κρήτη
Σε άλλα νησιά, ο θυμός γύρω από την κατάσταση αυτή συνεχώς αυξάνεται. Ο 28χρονος Γιώργος Τζήμας, φοιτητής αρχιτεκτονικής στο πανεπιστήμιο της Κρήτης στα Χανιά, λέει πως οι φοιτητές πλέον αποθαρρύνονται από το να θέλουν να σπουδάσουν εκεί εξαιτίας του στεγαστικού προβλήματος. «Εδώ οι άνθρωποι είτε θα πρέπει να πληρώσουν πολύ ακριβά ενοίκια ή να μείνουν σε Airbnb» λέει.
Ο ίδιος μαζί με άλλους ακτιβιστές οργανώνει εκδηλώσεις διαμαρτυρίας για το θέμα αυτό στο παλιό λιμάνι των Χανίων, ένα μέρος γεμάτο τουρίστες. «Οι κάτοικοι του νησιού γνωρίζουν ήδη πως υπάρχει πρόβλημα, και θέλουμε να το δουν αυτό και οι επισκέπτες. Θέλουμε να μάθουν πως θέλουμε να ζούμε τις ζωές μας εδώ και πως δεν είναι ένα μέρος μόνο για τουρίστες».
