Στον «αέρα» κινδυνεύουν να τιναχθούν, με τον νέο Ποινικό Κώδικα που ψήφισε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, λίγες μέρες πριν από τις εκλογές, οι δίκες με κατηγορουμένους γνωστούς επιχειρηματίες, ανθρώπους της διαπλοκής, αλλά και διευθυντικά στελέχη τραπεζών, για τα περίφημα «θαλασσοδάνεια» και άλλες υποθέσεις, σχετικές με κατάχρηση του Δημοσίου, δωροδοκίες κ.ά., που βρίσκονται ακόμη στο στάδιο της ανάκρισης.
Με τις νέες διατάξεις που ψηφίστηκαν, παρά την αντίδραση της ΝΔ και σύσσωμης της αντιπολίτευσης, όχι μόνο καταργήθηκε ο Ν. 1608/50 που προέβλεπε έως και την ποινή της ισόβιας κάθειρξης για τους καταχραστές του Δημοσίου, αλλά και οι τράπεζες «αποκόπηκαν» από την έννοια του δημόσιου τομέα. Έτσι, για όσους «τραπεζίτες» και επιχειρηματίες κατηγορούνταν αυτεπαγγέλτως για το αδίκημα της κακουργηματικής απιστίας και της ηθικής αυτουργίας, έπαψε η ποινική δίωξη και για να τιμωρηθούν χρειάζεται πλέον η υποβολή μήνυσης! Χαρακτηριστικό παράδειγμα στη δίκη του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου.
Οι δικηγόροι της εκκαθαρίστριας εταιρείας PQH που παρίσταντο ως πολιτική αγωγή δήλωσαν στο δικαστήριο ότι δεν προτίθενται να υποβάλουν μήνυση σε βάρος των εμπλεκομένων, που κατηγορούνται για βαριά αδικήματα. Η δήλωση αυτή προκάλεσε σάλο στο δικαστήριο, με αποτέλεσμα να διακοπεί η εκδίκαση της υπόθεσης και στην επόμενη δικάσιμο οι ίδιοι δικηγόροι να δηλώσουν ότι δεν έχουν αποφασίσει ακόμη τι θα πράξουν… Τα ίδια αδικήματα αντιμετωπίζουν εμπλεκόμενοι μεγαλοεργολάβοι και γνωστοί επιχειρηματίες και σε άλλες υποθέσεις που εκκρεμούν ενώπιον της Δικαιοσύνης και αφορούν δάνεια από την προβληματική Proton και συστημικές τράπεζες χωρίς εξασφαλίσεις και που κανείς δεν γνωρίζει τώρα τι… μέλλει γενέσθαι. Η ΝΔ έχει δεσμευτεί προεκλογικά ότι θα αλλάξει όλα τα προβληματικά άρθρα του νέου Ποινικού Κώδικα, δέσμευση που, όπως διευκρίνισε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος κ. Πέτσας στο «Π»,εξακολουθεί να ισχύει.Αλλά και ο υπουργός Ανάπτυξης Κωστής Χατζηδάκης τόνισε με έμφαση ότι η ΝΔ δεν πρόκειται να χαριστεί σε κανέναν επιχειρηματία που έχει δοσοληψίες με τη Δικαιοσύνη, για αδικήματα κατάχρησης του Δημοσίου.
To σχέδιο νόμου
Πληροφορίες του «Π» αναφέρουν ότι τις αμέσως προσεχείς ημέρες ο υπουργός Δικαιοσύνης Κώστας Τσιάρας θα καταθέσει στη Βουλή σχέδιο νόμου με όλες τις αλλαγές στις προβληματικές διατάξεις. Ιδιαίτερα μάλιστα θα επιφέρει αλλαγές στα «ελαστικά» άρθρα του νέου Ποινικού Κώδικα που δίνουν τη δυνατότητα στους καταχραστές του Δημοσίου, στα μέλη της «17Ν» και σε άλλους πολυϊσοβίτες να αποφυλακιστούν και να εκτίσουν το υπόλοιπο της ποινής τους στην κατοικία τους με ή χωρίς βραχιολάκι.
Ένα ακόμη μείζον θέμα, που έχει προκύψει με τις διατάξεις του νέου Κώδικα, είναι η κατάργηση του αξιόποινου της δωροδοκίας σε κακουργηματική μορφή από υπάλληλο νομικού προσώπου νομικού δικαίου, με αποτέλεσμα το αδίκημα όσων έχουν διωχθεί να μετατραπεί πλέον σε πλημμέλημα και έτσι να παραγραφεί!
Παρόμοια διάταξη είχε ψηφιστεί και το 2014 με τον Ν.4262. Μετά τον σάλο όμως που δημιουργήθηκε, ο τότε αρμόδιος υπουργός Δικαιοσύνης υποστήριξε ότι είχε παρεισφρήσει εκ παραδρομής και έτσι την κατήργησε.
Τότε οι εμπλεκόμενοι σε παρόμοιες υποθέσεις υποστήριξαν ότι, εφόσον η εν λόγω διάταξη ίσχυσε έστω και για έναν μήνα, έπρεπε να απαλλαγούν αφού υπήρξε επιεικέστερος για αυτούς νόμος.
Η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου ωστόσο, με την υπ’αριθμ. 3/2016 απόφαση, απέρριψε τους ισχυρισμούς τους κρίνοντας ότι η διάταξη αυτή –που τώρα επανέφερε ο νέος Ποινικός Κώδικας–είναι αντισυνταγματική επειδή καθιερώνει αμνηστία και συνιστά αθέμιτη επέμβαση της νομοθετικής λειτουργίας στη δικαστική.
Αποφυλάκιση του Αρ. Φλώρου
Ο πρώτος που ωφελήθηκε από τις αλλαγές στον Ποινικό Κώδικα και που είχε σχέση με καταχραστές του Δημοσίου είναι ο Αριστείδης Φλώρος,το κεντρικό πρόσωπο στο σκάνδαλο της Energa. Ο Αριστείδης Φλώρος, ο οποίος εξέτιε ποινή 21 ετών ,αποφυλακίστηκε με τους περιοριστικούς όρους της απαγόρευσης εξόδου από τη χώρα, της εμφάνισης δύο φορές τον μήνα στο Αστυνομικό Τμήμα της περιοχής του και της καταβολής εγγυοδοσίας 50.000 ευρώ.
Χωρίς τις αλλαγές που η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ είχε επιφέρει στον Ποινικό Κώδικα, ο Αριστείδης Φλώρος δεν θα είχε τη δυνατότητα να αποφυλακιστεί, έστω και με περιοριστικούς όρους.
Είναι χαρακτηριστικό ότι λίγες μέρες πριν κατατεθεί στη Βουλή το νομοσχέδιο με τις αλλαγές του Ποινικού Κώδικα δημοσιεύθηκε (χωρίς να διαψευστεί) ότι δύο υπουργοί είχαν μεταβεί στο Μέγαρο Μαξίμου, στο γραφείο του τότε πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα, και τον πίεζαν να προχωρήσει η κυβέρνηση σε «deal» με μεγαλοεπιχειρηματία, ο οποίος εξακολουθεί να έχει «ανοιχτά θέματα» με τη Δικαιοσύνη. Εκκρεμεί μάλιστα δίκη, στην οποία είναι κατηγορούμενος για βαρύτατο (οικονομικής φύσεως) αδίκημα.
Παρότι η περίπτωση του πρώην εκδότη Σταύρου Ψυχάρη και στελεχών τράπεζας, που κατηγορούνταν για τον «δανεισμό χωρίς εγγυήσεις» δεν συνδέεται άμεσα με τις αλλαγές που έχουν επέλθει στον Ποινικό Κώδικα, η απόφαση προσφάτως του πενταμελούς Εφετείου για την αθώωσή τους δεν μπορεί παρά να έχει δεχθεί κάποιον επηρεασμό από το γενικότερο κλίμα που εξέπεμπαν αυτές οι αλλαγές. Σειρά για την αποφυλάκιση είχε ο δικηγόρος Γιώργος Αντωνόπουλος, ο οποίος εμπλέκεται ως κατηγορούμενος στην υπόθεση συμμετοχής στη λεγόμενη «μαφία των φυλακών», ο αστυνομικός Επαμεινώνδας Κορκονέας, που, αν και κρίθηκε ένοχος (του είχε επιβληθεί πρωτοδίκως η ποινή των ισοβίων) για την ανθρωποκτονία εκ προθέσεως με άμεσο δόλο του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου, το 2008, αποφυλακίσθηκε, με απόφαση του Εφετείου, λόγω των διατάξεων του νέου Ποινικού Κώδικα, και μέλη των «Πυρήνων της Φωτιάς».Βέβαια οι περιπτώσεις αυτές δεν έχουν σχέση με αδικήματα καταχραστών του Δημοσίου, σίγουρα όμως πρόκειται για τις πρώτες θεωρούμενες ως αρνητικές συνέπειες του νέου Ποινικού Κώδικα.
Οι αλλαγές-πρόκληση
Ο νόμος περί καταχραστών του Δημοσίου,με τον οποίο τα τελευταία χρόνια δικάστηκαν και καταδικάστηκαν πολλοί κατηγορούμενοι ακόμα και σε ισόβια (ποινή η οποία δεν θα προβλέπεται πλέον), καταργήθηκε, με απόφαση της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ, λίγες μέρες πριν από τις εκλογές.Με τις νέες διατάξεις, ως καταχραστής σε βάρος του Δημοσίου θεωρείται εκείνος ο οποίος με τις παράνομες συμπεριφορές του (απιστίες, πλαστογραφίες, ψευδείς βεβαιώσεις και άλλα αδικήματα) προκαλεί ζημιά στο Δημόσιο.
Τι ορίζεται δημόσιο
Ως δημόσιο, ορίζεται από τον νέο Ποινικό Κώδικα, το Δημόσιο, οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης, τα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου, όχι όμως άλλοι φορείς ιδιωτικής νομικής φύσεως που μπορεί να διαχειρίζονται δημόσια περιουσία. Επίσης, στο Δημόσιο δεν περιλαμβάνονται τα πιστωτικά ιδρύματα. Με τις νέες ρυθμίσεις του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, προβλέπονται για όλα τα κακουργήματα διαδικασίες ποινικής διαπραγμάτευσης. Αυτό σημαίνει πως εάν ο κατηγορούμενος ως καταχραστής του Δημοσίου, μέχρι και την έναρξη της δίκης του, πληρώσει και αποκαταστήσει τη ζημία, θα τύχει ευνοϊκότερης μεταχείρισης ή και θα αθωωθεί σε εξαιρετικές περιπτώσεις. Σε κάθε περίπτωση προβλέπεται ειδική παραγραφή 20 χρόνων για τα αδικήματα σε βάρος του Δημοσίου. Επίσης, όπως διευκρινίστηκε κατά την παρουσίαση των νέων διατάξεων, υπάρχει και η αυστηρή νομοθεσία για το «ξέπλυμα», που προβλέπει δημεύσεις και χρηματικές ποινές ανάλογες με τη ζημιά του Δημοσίου για τους καταχραστές. Πάντως, η κατάργηση του νόμου περί καταχραστών του Δημοσίου έχει προκαλέσει μεγάλες αντιδράσεις και έχει δημιουργήσει ερωτηματικά αντινομίας. Ο προηγούμενος νόμος προέβλεπε για τους καταχραστές την ποινή της ισόβιας κάθειρξης. Τώρα όμως θα πρέπει να μας προβληματίσει το γεγονός πως κάποιος που εντάσσεται στις πράξεις αυτές, στο ειδικό μέρος του Ποινικού Κώδικα, και που έχει υπεξαιρέσει π.χ. 200.000 ευρώ, αντιμετωπίζεται το ίδιο με κάποιον που έχει υπεξαιρέσει 200 εκατομμύρια ευρώ και ο οποίος θα αποφυλακιστεί σε λίγα χρόνια με όρους.
του Θεοφάνη Αυγερινού
Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο
