«Μέρες ’89» θυμίζει το πολιτικό σκηνικό που έχει στηθεί με αφορμή τη διαβίβαση, από τους εισαγγελείς Διαφθοράς, στη Βουλή της δικογραφίας για την υπόθεση Novartis, στην οποία φέρεται να εμπλέκονται για απιστία και δωροδοκία δύο πρώην πρωθυπουργοί (Αντώνης Σαμαράς και Παναγιώτης Πικραμένος) και οκτώ πρώην υπουργοί της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ (Δημήτρης Αβραμόπουλος, Άδωνις Γεωργιάδης, Γιάννης Στουρνάρας, Ευάγγελος Βενιζέλος, Ανδρέας Λοβέρδος, Μάριος Σαλμάς, Ανδρέας Λυκουρέντζος και Γιώργος Κουτρουμάνης).
Οι χειρισμοί της κυβέρνησης, όπως η επίσκεψη του κυβερνητικού εκπροσώπου Δημήτρη Τζανακόπουλου στην εισαγγελέα του Αρείου Πάγου Ξένη Δημητρίου, μία ημέρα πριν σταλεί η δικογραφία στο υπουργείο Δικαιοσύνης, καθώς και η διαρροή από το Μαξίμου ότι ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας «έδωσε εντολή» για την άμεση διαβίβασή της στη Βουλή, δείχνουν τουλάχιστον απρέπεια και έλλειψη σοβαρότητας, αφού οι σχετικές διαδικασίες ορίζονται αποκλειστικά από το Σύνταγμα και τον νόμο περί ευθύνης υπουργών.
Από την άλλη πλευρά, η επίθεση που εξαπέλυσαν ορισμένοι εκ των εμπλεκόμενων πολιτικών αλλά και τα κόμματά τους κατά των «υπό προστασία μαρτύρων» που έχουν καταθέσει ενώπιον της εισαγγελέως Εγκλημάτων Διαφθοράς Ελένης Τουλουπάκη και των επίκουρων εισαγγελικών λειτουργών, Χρήστου Ντζούρα και Στυλιανού Μανώλη, φτάνοντας στο σημείο να τους απειλούν, εμμέσως πλην σαφώς, δείχνουν ότι δεν γνωρίζουν τις σχετικές νομοθετικές ρυθμίσεις που οι ίδιοι έχουν ψηφίσει στο Κοινοβούλιο!
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το άρθρο 2, παρ. 2 του νόμου 3126/2003, αν κατά τη διεξαγωγή προκαταρκτικής εξέτασης, προανάκρισης ή ανάκρισης προκύψουν στοιχεία για πολιτικά πρόσωπα που έχουν διατελέσει υπουργοί, αυτά διαβιβάζονται αμελλητι (δηλαδή άμεσα) στη Βουλή. Και στην παράγραφο 4 του ίδιου άρθρου προστίθεται ρητά και κατηγορηματικά: Σε καμία περίπτωση δεν επιτρέπεται σε αυτόν που διενεργεί την έρευνα –δηλαδή στους λειτουργούς της Δικαιοσύνης– η αξιολόγηση των στοιχείων που έχουν σχέση με ενδεχόμενη ποινική ευθύνη υπουργών. Με άλλα λόγια, δεν επιτρέπεται στους εισαγγελείς και στους ανακριτές να συντάξουν πόρισμα ή να κρίνουν τη σοβαρότητα των όσων καταθέτουν οι μάρτυρες για τα πολιτικά πρόσωπα.
Σε ό,τι αφορά τους «κουκουλοφόρους» μάρτυρες –όπως τους χαρακτηρίζουν οι εμπλεκόμενοι–, για την ιστορία, θυμίζουμε ότι η σχετική διάταξη καθιερώθηκε κατ’ αρχάς το 2001 και εμπλουτίστηκε με τον νόμο 4524/2014 που ψήφισαν το ΠΑΣΟΚ και η Νέα Δημοκρατία στη Βουλή. Σύμφωνα με τον νόμο αυτόν, μάρτυρας «δημοσίου συμφέροντος» μπορεί να χαρακτηριστεί ένα πρόσωπο που συμβάλλει ουσιωδώς με τις πληροφορίες που παρέχει στις Αρχές, χωρίς το ίδιο να είναι εμπλεκόμενο και χωρίς να έχει ίδιον όφελος, σε υποθέσεις δωροδοκίας/δωροληψίας, πολιτικών αξιωματούχων, δικαστών, δημοσίων υπαλλήλων και επιρροής μεσαζόντων. Το πρόσωπο αυτό χαρακτηρίζεται ως μάρτυρας δημοσίου συμφέροντος με Πράξη του κατά τόπον αρμόδιου εισαγγελέα ή του εισαγγελέα Εγκλημάτων Διαφθοράς, ύστερα από έγκριση του αρμόδιου αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου.
Πώς ξεκίνησε η έρευνα για την πολυεθνική
Ένα ακόμη σημείο, που είναι χρήσιμο να διευκρινιστεί, είναι το γεγονός ότι η έρευνα κατά της ελβετικής πολυεθνικής εταιρείας Novartis (η οποία είναι μία από τις μεγαλύτερες φαρμακευτικές επιχειρήσεις στον κόσμο και δραστηριοποιείται στους βασικούς τομείς φάρμακα, φροντίδα ματιών, γενόσημα φάρμακα) δεν είναι ελληνική υπόθεση. Ξεκίνησε το 2015 στην Αμερική από το FBI και αφορούσε κυρίως τις πρακτικές αθέμιτου ανταγωνισμού που χρησιμοποιούσε η εταιρεία σε πολλές χώρες του κόσμου, μεταξύ των οποίων και στην Ελλάδα.
Την έρευνα για τη χώρα μας ανέλαβε το δικηγορικό γραφείο του Παύλου Σαράκη και μέσα από αυτήν τη διαδικασία τρία στελέχη της εταιρείας μετέβησαν στις ΗΠΑ, εξετάστηκαν από το FBI και την Αμερικανική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς (Αύγουστος του 2016 και Οκτώβριος του 2017) ενώ αμέσως τέθηκαν σε καθεστώς προστασίας.
Σύμφωνα με πληροφορίες, παρέδωσαν πολλά στοιχεία από τα αρχεία της Novartis στην Ελλάδα καθώς και οπτικοακουστικό υλικό. Ακόμα, αναφέρθηκαν στις έκνομες ενέργειες της εταιρείας για τον προσδιορισμό της τιμής του φαρμάκου και στην εμπλοκή χιλιάδων Ελλήνων γιατρών που περιλαμβάνονταν στο payroll. Στους εν λόγω μάρτυρες οι αμερικάνικες Αρχές απαγόρευσαν να καταθέσουν οποιοδήποτε στοιχείο ενώπιον της ελληνικής Δικαιοσύνης, πριν ολοκληρώσουν την έρευνά τους.
Για την έρευνα στις ΗΠΑ ακολούθησαν δημοσιεύματα του ελληνικού Τύπου, με αποτέλεσμα ο υπουργός Δικαιοσύνης Σταύρος Κοντονής να ζητήσει τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης, η οποία ανατέθηκε στους εισαγγελείς Διαφθοράς. Οι εισαγγελείς έκαναν έφοδο στα γραφεία της Novartis τον Δεκέμβριο του 2017, κατάσχοντας έγγραφα και άλλα στοιχεία, ενώ παράλληλα άρχισαν να εξετάζουν και μάρτυρες. Επίσης, οι εισαγγελείς Διαφθοράς μετέβησαν τον περασμένο Νοέμβριο στην Αμερική, στο πλαίσιο της δικαστικής συνδρομής, και συνέλεξαν στοιχεία από το FBI.
Στο πλαίσιο τη προκαταρκτικής εξέτασης, προσήλθαν πριν από δύο μήνες να καταθέσουν στους Έλληνες εισαγγελείς και τρεις μάρτυρες, οι οποίοι δεν είναι οι ίδιοι με εκείνους που κατέθεσαν στην Αμερική, ζητώντας να μη γίνουν γνωστά τα στοιχεία τους, επειδή θεωρούν ότι κινδυνεύει η ζωή τους. Το αίτημά τους έγινε γνωστό, όπως ορίζει ο νόμος, και εμφανίστηκαν στις ένορκες πολυσέλιδες καταθέσεις τους με τα ψευδώνυμα «Μάξιμος Σαράφης, Ιωάννης Αναστασίου και Αικατερίνη Κελέση».
Αξίζει, ακόμη, να σημειωθεί ότι σε δηλώσεις του ο δικηγόρος Παύλος Σαράκης είπε ότι οι δικοί του πελάτες δεν είναι γνωστοί στις ελληνικές Αρχές ώστε να καταθέσουν οτιδήποτε. Εάν όμως κληθούν από τη Βουλή, είναι υποχρεωμένοι να καταθέσουν τα ίδια που είπαν και στις αμερικανικές Αρχές, αφού όμως πρώτα διασφαλιστεί η ανωνυμία τους.
Τι καταθέτουν οι μάρτυρες, τι απαντούν τα εμπλεκόμενα πολιτικά πρόσωπα
Οι τρεις υπό προστασία μάρτυρες κατονομάζουν ως κεντρικό πρόσωπο που διενεργούσε τις δωροδοκίες σε γιατρούς και διοχέτευε τις μίζες στα πολιτικά πρόσωπα τον πρώην αντιπρόεδρο της Novartis στην Ελλάδα, Κωνσταντίνο Φρουζή, για τον οποίο έχει απαγορευθεί ήδη η έξοδος από τη χώρα.
Ειδικότερα:
α) Για τον πρώην πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά αναφέρουν ότι δωροδοκήθηκε από τον Φρουζή μέσα στο Μέγαρο Μαξίμου και τα χρήματα του παραδόθηκαν σε βαλίτσα, προκειμένου να ευνοηθεί η Novartis τόσο με εκταμιεύσεις ποσών αλλά και με την τιμολόγηση φαρμάκων υπέρ της εταιρείας. Ακόμη, για το ίδιο θέμα, ο Φρουζής είχε συχνές επαφές με συμβούλους του τότε πρωθυπουργού.
Σε δηλώσεις του ο κ. Σαμαράς χαρακτήρισε την υπόθεση «αδίστακτη και γελοία σκευωρία» και πρόσθεσε ότι θα υποβάλει μήνυση κατά του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα, του αναπληρωτή υπουργού Δικαιοσύνης Δημήτρη Παπαγγελόπουλου «και των συνεργών τους, εντός και εκτός του δικαστικού Σώματος».
β) Για τον πρώην υπηρεσιακό πρωθυπουργό Παναγιώτη Πικραμένο, οι μάρτυρες υποστηρίζουν ότι, όπως τους είχε πει ο Φρουζής, τον δωροδόκησε με 100.000 ευρώ για να εξυπηρετήσει τα συμφέροντα της εταιρείας. Ο κ. Πικραμένος σε δηλώσεις του χαρακτήρισε «γελοιότητες και αθλιότητες» την ανάμειξη του ονόματός του στην υπόθεση και πρόσθεσε ότι ο ίδιος δεν είχε συναντηθεί ποτέ με τον Φρουζή.
γ) Για τον πρώην υπουργό Υγείας, Δημήτρη Αβραμόπουλο, ο υπό προστασία μάρτυρας, «Μάξιμος Σαράφης», αναφέρει ότι έλαβε «δώρα» δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ, προκειμένου την περίοδο 2008-2009 να προμηθευτεί η χώρα μας από τη Novartis υπερπολλαπλάσιο αριθμό εμβολίων για τον Η1Ν1, μετά την αναβάθμιση από το ΚΕΕΛΠΝΟ του κινδύνου της πανδημίας στη μέγιστη βαθμίδα 5. Με αυτόν τον τρόπο ο κ. Αβραμόπουλος παρέσυρε τον τότε υπουργό Κώστα Καραμανλή, ο οποίος τελούσε εν αγνοία, να εξαγγείλει ότι η Ελλάδα έπρεπε να παραγγείλει πανδημικά εμβόλια για το σύνολο του πληθυσμού της. Ακόμα, ο κ. Αβραμόπουλος φέρεται να εμπλέκεται ως δωροδοκούμενος και στον διαγωνισμό για τον μοριακό έλεγχο αίματος σε σχέση με τον ιό HIV(AIDS) ύψους 200 εκατομμυρίων ευρώ.
Ο κ. Αβραμόπουλος σε δηλώσεις του χαρακτήρισε «αλητήριους» εκείνους που τον ενέπλεξαν «σε μία άνευ προηγουμένου σκευωρία», έκανε λόγο για «κουκουλοφόρους και συκοφάντες που φαντάζονται πράγματα», ενώ πρόσθεσε πως η δικογραφία είναι «διάτρητη» και χαρακτήρισε την όλη υπόθεση «στημένη». Επίσης, αναφερόμενος στις αιτιάσεις του υπό προστασία μάρτυρα «Σαράφη», ότι έχει λάβει από τη Novartis μίζα ύψους 40 εκατομμυρίων ευρώ για τον μοριακό έλεγχο του ιού HIV, διευκρίνισε ότι αυτός δεν διενεργήθηκε από το υπουργείο Υγείας, αλλά εκδόθηκε νόμος για τη σύσταση διακομματικής επιτροπής.
δ) Για τον Ευάγγελο Βενιζέλο, ο μάρτυρας «Μάξιμος Σαράφης» αναφέρει ότι ως αρμόδιος υπουργός τοποθέτησε στη θέση του προέδρου του ΕΟΦ (Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων) τον πρώην βουλευτή του ΠΑΣΟΚ, Δημήτρη Λιντζέρη, ενώ ο Φρουζής τότε, ανά διαστήματα, ζητούσε και εκταμίευε χρήματα από τα «μαύρα» ταμεία της Novartis, προκειμένου να δωροδοκήσει τον πρόεδρο του ΕΟΦ με το συνολικό ποσό των 200.000 ευρώ. Σύμφωνα πάντα με τον ίδιο μάρτυρα, «στην αγορά κυκλοφορούσε η φήμη ότι εκείνο το διάστημα, ο Λιντζέρης λειτουργούσε ως “ταμίας” του Βενιζέλου στα θέματα του υπουργείου Υγείας».
Ο κ. Βενιζέλος σε δηλώσεις του χαρακτήρισε την αναφορά του ονόματός του στην υπόθεση ως «περιθωριακή, αστεία και τελείως παρεμπίπτουσα». Πρόσθεσε, επίσης, ότι «δεν υπάρχει κανένα αποδεικτικό υλικό για τίποτα. Υπάρχει η πλήρης γελοιοποίηση των θεσμών και της δικαστικής και της κοινοβουλευτικής διαδικασίας». Τέλος, ζήτησε από τη Βουλή «να άρει αυτή την αδικαιολόγητη και προκλητική ανωνυμία των μαρτύρων», ώστε να μπορούν να ερευνηθούν «οι δυσώδεις αναφορές τους εναντίον πρωθυπουργών, υπουργών, δημοσίων λειτουργών, καθηγητών και δημοσιογράφων».
ε) Για τον πρώην υπουργό Υγείας, Άδωνι Γεωργιάδη, οι μάρτυρες «Μάξιμος Σαράφης» και «Αικατερίνη Κελέση» υποστηρίζουν ότι χρηματιζόταν από τον Φρουζή (χέρι με χέρι) με διάφορα ποσά, για να ευνοήσει την τιμολογιακή πολιτική της Novartis, και ότι χρησιμοποιούσε ως μέθοδο «ξεπλύματος» των χρημάτων που λάμβανε ως δώρα από την εταιρεία «τις εκδοτικές του δραστηριότητες, καθώς και υπηρεσίες προβολής μέσω τηλεπωλήσεων και διοργάνωσης εκδηλώσεων σχετικά με την εκμάθηση της ελληνικής γλώσσας και την ανάλυση της αρχαιοελληνικής γραμματείας».
Ο κ. Γεωργιάδης σε δηλώσεις του αρνήθηκε οποιαδήποτε ανάμειξή του, χαρακτήρισε «τρίχες» τις σε βάρος του αναφορές και επιτέθηκε εναντίον του αναπληρωτή υπουργού Δικαιοσύνης Δημήτρη Παπαγγελόπουλου, του υπουργού Υγείας Παύλου Πολάκη και της εισαγγελικής λειτουργού Ελένης Τουλουπάκη, ισχυριζόμενος ότι έστησαν την υπόθεση εκτελώντας εντολές του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα.
στ) Ο μάρτυρας «Μάξιμος Σαράφης» αναφέρει στην κατάθεσή του για τον πρώην υπουργό Υγείας Ανδρέα Λοβέρδο ότι είχε «απευθείας επικοινωνία με τον Φρουζή, μέσω των προσωπικών τους e-mails», αλλά και συχνές προσωπικές επαφές για την ευνοϊκή και γρήγορη τιμολόγηση συγκεκριμένων φαρμάκων της Novartis. Για τις συγκεκριμένες «εξυπηρετήσεις», ο πρώην υπουργός φέρεται να έχει δωροδοκηθεί με περίπου 270.000 ευρώ. Ο ίδιος μάρτυρας υποστηρίζει, επίσης, ότι η Novartis, μέσω εταιρειών επικοινωνίας και κάποιων δημοσιογράφων, διοχέτευε μεγάλα χρηματικά ποσά, προκειμένου «να καλλιεργηθεί η πολιτική εικόνα του Αν. Λοβέρδου στην κοινή γνώμη».
Ο πρώην υπουργός σε δηλώσεις του υποστήριξε ότι όλες οι ενέργειές του «υπαγορεύθηκαν αποκλειστικά, μονοσήμαντα και απόλυτα από το δημόσιο συμφέρον και κατήγγειλε τη σημερινή κυβέρνηση για ηθική εξαχρείωση και πολιτικό αμοραλισμό».
ζ) Για τον πρώην υπουργό Οικονομικών Γιάννη Στουρνάρα, οι υπό προστασία μάρτυρες αναφέρουν ότι πρέπει να έπαιρνε χρήματα μέσω της εταιρείας διοργάνωσης εκδηλώσεων Mindwork της συζύγου του, που υπερτιμολογούσε τις υπηρεσίες που προσέφερε στη Novartis.
Μια ιδιαίτερα σκληρή ανακοίνωση για την εμπλοκή του ονόματός του και της συζύγου του εξέδωσε ο Γιάννης Στουρνάρας, ο οποίος αναφέρει ότι οι επιθέσεις που έχει δεχθεί τα τελευταία τρία χρόνια έχουν έναν στόχο, την αποπομπή του από τη διοίκηση της ΤτΕ. Μάλιστα προσθέτει ότι η εν λόγω προσπάθεια «είχε μεθοδευτεί ήδη από το 2014 σε σύσκεψη στην Κυψέλη, όπως αναφέρει στο βιβλίο του ο Γιάνης Βαρουφάκης, χωρίς να έχει διαψευστεί». Ο διοικητής της ΤτΕ χαρακτηρίζει τις κατηγορίες προφανή ψέματα και ανακρίβειες που στηρίζονται αποκλειστικά σε ανώνυμους προστατευόμενους μάρτυρες, χωρίς να υποστηρίζονται από αποδείξεις, ενώ η σύζυγός του, Λίνα Νικολοπούλου, έκανε λόγο για εκστρατεία δολοφονίας χαρακτήρων και για κυνήγι μαγισσών και πρόσθεσε ότι «οι αμοιβές που πήρε η εταιρεία της από τη Novartis είναι καθόλα νόμιμες».
Διαψεύσεις για την εμπλοκή τους στην υπόθεση αυτή, χαρακτηρίζοντάς τη «στημένη», έχουν κάνει και οι Ανδρέας Λυκουρέντζος, Μάριος Σαλμάς και Γιώργος Κουτρουμάνης.
Kων. Φρουζής: «Χοντροκομμένη φάρσα, θα καταπέσει»
«Θέλω να γνωρίζετε ότι όλη αυτή η χοντροκομμένη φάρσα σύντομα θα καταπέσει», ανέφερε με ανάρτησή του στο Facebook ο Κωνσταντίνος Φρουζής, ο οποίος διετέλεσε αντιπρόεδρος της εταιρείας Novartis Ελλάς ΑΕΒΕ και αναφέρεται, από τους τρεις προστατευόμενους μάρτυρες, ως ο άνθρωπος που «μοίραζε λεφτά σε πολιτικούς».
Στην ανάρτησή του στο Facebook, ο Κωνσταντίνος Φρουζής τονίζει:
«Αγαπητοί φίλοι, θέλω να γνωρίζετε ότι όλη αυτή η χοντροκομμένη φάρσα που ζούμε τις τελευταίες μέρες σύντομα θα καταπέσει. Οι στημένοι ψευδομάρτυρες και οι άθλιοι συνεργάτες τους, που “βρέθηκαν”/”ανακαλύφθηκαν” τις τελευταίες εβδομάδες (!), σύντομα θα λογοδοτήσουν στη Δικαιοσύνη. Προσωπικά, δεν θα αφήσω κανέναν να σπιλώσει τη μακρόχρονη επαγγελματική μου πορεία, όπου τίμησα και τιμώ τα παιδιά μου, την οικογένειά μου και τη χώρα μου. Άμεσα, λοιπόν, πρέπει να δοθεί το σύνολο της δικογραφίας στη δημοσιότητα. Πρέπει όλοι οι Έλληνες να έχουν πρόσβαση σε όλη την πληροφόρηση και στο περιεχόμενο της».
Ο Κων. Φρουζής, από το 1985 μέχρι σήμερα, κατείχε ανώτατες διοικητικές θέσεις, εντός κι εκτός Ελλάδας, σε εταιρίες, όπως Vodafone, ΟΤΕ, L’Oreal, Promodes/Carrefour, ELF/TOTAL και Novartis. Είναι μέλος της Γενικής Συνέλευσης του ΣΕΒ και της ΕΑΣΕ. Tο 2013 αναδείχθηκε «Manager of the Year» στην Ελλάδα, θεσμός που αφορά τους γενικούς διευθυντές/προέδρους εταιρειών της χώρας μας. Από το 2017 ανέλαβε καθήκοντα διευθύνοντος συμβούλου (CEO) του Ομίλου Creta Farms.
του Στέλιου Βορίνα
Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο που κυκλοφόρησε το Σάββατο 10/2
