Του Χρήστου Ν. Κώνστα
Μαραθώνιο μυστικών διαπραγματεύσεων με τις κυβερνήσεις της Γαλλίας και της Ιταλίας έχει ξεκινήσει ο πρωθυπουργός, Αλέξης Τσίπρας, για να καλύψει με διμερή διακρατικά δάνεια τις άμεσες ταμειακές ανάγκες του Δημοσίου. Οι μυστικές συζητήσεις αφορούν την έκδοση Εντόκων Γραμματίων του Δημοσίου, τα οποία θα αγοράσουν απευθείας οι κυβερνήσεις των κρατών-μελών και όχι οι ελληνικές τράπεζες, οι οποίες δεν έχουν την έγκριση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να ξεπεράσουν το ανώτατο όριο Εντόκων Γραμματίων στο χαρτοφυλάκιό τους.
· Για να καλύψει τις άμεσες ανάγκες εξυπηρέτησης των διεθνών της υποχρεώσεων (δόσεις προς ΔΝΤ και λήξεις ομολόγων), η ελληνική κυβέρνηση θα ζητήσει επισήμως διμερή διακρατικό δανεισμό που αγοράσουν οι κυβερνήσεις σε ένδειξη καλής θελήσεως, με ενέχυρο νέα Έντοκα Γραμμάτια.
· Με την κίνηση αυτή, η ελληνική κυβέρνηση θα αγοράσει επιπλέον χρόνο για να προχωρήσει στη σύναψη μιας νέας μακροχρόνιας δανειακής σύμβασης με τους θεσμούς, ενός νέου συμβολαίου ανάπτυξης και αλληλεγγύης δηλαδή, ύψους 38 δισ. ευρώ, που θα καλύψει τις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας μέχρι και το τέλος του 2016.
Ως «εργαλείο ύστατης καταφυγής», η κυβέρνηση είναι αποφασισμένη να χρησιμοποιήσει τον «παράγοντα Κίνα». Ο υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Κοτζιάς, έχει ήδη διαμορφώσει ένα πλαίσιο συμφωνίας με τους ομολόγους του στη Λ.Δ. Κίνας, ώστε να δοθεί η δυνατότητα πολυετούς επέκτασης της συμφωνίας για το λιμάνι του Πειραιά, με την κατασκευή όχι ενός, αλλά περισσότερων προβλητών από την Cosco. Σε αντάλλαγμα, τα «sovereign funds», που διαχειρίζεται η κινεζική κυβέρνηση, θα αγοράσουν νέα ομόλογα του ελληνικού Δημοσίου αξίας 40 δισ. ευρώ, μεγάλης διάρκειας και εξαιρετικά χαμηλού επιτοκίου, ώστε να μη χρειαστεί η υπογραφή νέου μνημονίου από την Ελλάδα.
Το σενάριο μιας έκτακτης φορολογίας ή ενός υποχρεωτικού εσωτερικού δανεισμού από τις καταθέσεις των Ελλήνων, το οποίο εξετάζει ακόμη η κυβέρνηση, σκοντάφτει στη δραματική εκροή καταθέσεων από τις ελληνικές τράπεζες που συνεχίζεται καθημερινά και επιβαρύνει την εξάρτηση των τραπεζών από την ΕΚΤ και τη Φραγκφούρτη.
· Σύμφωνα με πληροφορίες, ο πρωθυπουργός έχει απορρίψει το σενάριο «μερικής στάσης πληρωμών», να πληρωθούν δηλαδή οι μισθοί και οι συντάξεις άνω των 1.000 ευρώ όχι με μετρητά, αλλά με ομόλογα του ελληνικού Δημοσίου και με τον τρόπο αυτό να διασφαλισθεί η απαραίτητη ρευστότητα μέχρι την οριστική συμφωνία με τους θεσμούς.
Συνολικά, τον Μάρτιο οι υποχρεώσεις του Δημοσίου ανέρχονται σε 7,27 δισ. ευρώ. Από αυτά, τα 4,6 δισ. ευρώ αφορούν σε ΕΓΕΔ, που θεωρητικά θα αναχρηματοδοτηθούν με νέες εκδόσεις, το 1,6 δισ. ευρώ σε λήξεις δανείων του ΔΝΤ, τα 800 εκατ. ευρώ σε τόκους, τα 79 εκατ. ευρώ σε ομόλογα που δεν είχαν ενταχθεί στο PSI και άλλα 200 εκατ. ευρώ σε άλλες υποχρεώσεις. Υπάρχουν εισηγήσεις προς τον πρωθυπουργό να εκδοθεί για πρώτη φορά ένα μεγάλο λαϊκό ομόλογο, δηλαδή ένα ομόλογο που θα αγοράσουν οι Έλληνες αποταμιευτές οικειοθελώς. Μάλιστα, χθες ο υπουργός Οικονομικών Γιάννης Βαρουφάκης υποστήριξε ότι «δεν έχουμε λεφτά, τα ταμεία είναι άδεια. Είναι πολλά τα λεφτά που πρέπει να δώσουμε μέχρι τον Ιούνιο» και συμπλήρωσε ότι έχουν αρχίσει διαπραγματεύσεις, χωρίς όμως αυτές να επιβεβαιώνονται από πουθενά.
Η παγίδα της Μέρκελ
Η κυβέρνηση κατάφερε να πέσει μέσα στην τέλεια παγίδα που έστησε η Γερμανίδα καγκελάριος, Μέρκελ:
1. Η Ελλάδα βρίσκεται υπό τη διαρκή πίεση της έλλειψης ρευστότητας, ενώ οι ανάγκες αποπληρωμής οφειλών είναι πιεστικές.
2. Με τη συμφωνία του Eurogroup της 20ής Φεβρουαρίου, η ελληνική κυβέρνηση συμφώνησε ότι κάθε μέτρο, κάθε απόφασή της, ακόμη και με ελάχιστο δημοσιονομικό κόστος, θα πρέπει να τυγχάνει της έγκρισης των θεσμών. Αυτό σημαίνει ότι το περιβόητο «κοινωνικό πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης» δεν μπορεί να εφαρμοστεί ούτε κατ’ ελάχιστο, αν δεν συνυπογράψει ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών, κ. Σόιμπλε.
3. Η Ελλάδα θα οδηγηθεί στην υπογραφή του Έλληνα πρωθυπουργού στη σύναψη νέου μνημονίου, που θα διασφαλίζει την ομαλή χρηματοδότηση της χώρας, αλλά και την παραμονή της εντός της ζώνης του ευρώ.
Αυτό σημαίνει ότι μέχρι να λήξει η τετράμηνη ανακωχή –περίοδος χάριτος, επέκταση μνημονίου ή όπως αλλιώς μπορεί να ονομάζεται η συμφωνία της νέας κυβέρνησης με τους πιστωτές– το ημερολόγιο περιλαμβάνει μία σειρά από γεγονότα-σταθμούς που θα κρίνουν τις επόμενες εξελίξεις και το μέλλον της χώρας.
EKT: Την προσεχή Πέμπτη 5 Μαρτίου, θα συνεδριάσει στη Λευκωσία το Διοικητικό Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για να αποφασίσει τη νομισματική πολιτική, η οποία δεν αναμένεται να παρεκκλίνει από την ποσοτική χαλάρωση που αποφασίστηκε στο ΔΣ του Ιανουαρίου.
Eurogroup: Τη Δευτέρα 9 Μαρτίου θα συγκληθεί το κρίσιμο Eurogroup για να ασχοληθεί με την έλλειψη ρευστότητας της ελληνικής οικονομίας.
ELA: Αν υποθέσουμε ότι ξεπεράσει ομαλά η Ελλάδα το προσεχές Eurogroup, οι επόμενες δύο ημερομηνίες-σταθμοί αφορούν στον ELA (Emergency Liquidity Assistance – Έκτακτος Μηχανισμός Παροχής Ρευστότητας).
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα συνεδριάσει στις 18 Μαρτίου και την 1η Απριλίου για να αποφασίσει την επέκταση του ΕLA προς τις ελληνικές συστημικές τράπεζες.
Moody’s: Στο μεταξύ, στις 27 Μαρτίου αναμένεται να ανακοινώσει η Moody’s την αξιολόγησή της για την πιστοληπτική ικανότητα της Ελλάδας. Ο διεθνής οίκος έχει θέσει από τις 7 Φεβρουαρίου την Ελλάδα σε καθεστώς «υπό αναθεώρηση για υποβάθμιση».
ΕΚΤ: Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα ξανασυνεδριάσει στις 15 Απριλίου για να διαμορφώσει τη νομισματική της πολιτική.
Παρ’ ότι η ατζέντα του Απριλίου φαίνεται κενή, εντούτοις είναι ο κρισιμότερος μήνας. Στην προέκταση των ελληνικών προτάσεων που έγιναν δεκτές από το Eurogroup, η Ελλάδα δεσμεύτηκε να αποσαφηνίσει πλήρως τα μέτρα που θα εφαρμόσει έως το τέλος Απριλίου. Τότε θα γίνει επίσημα αποδεκτή η ελληνική πρόταση της 24ης Φεβρουαρίου από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.
Αφού οι θεσμικοί εταίροι-πιστωτές (πρώην τρόικα) εγκρίνουν την εξειδίκευση των μέτρων, τότε η νέα συμφωνία θα υποβληθεί στο ελληνικό Κοινοβούλιο για επικύρωση.
Στις 6 Μαΐου θα συνεδριάσει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, με το θέμα του ΕLA και τις ελληνικές τράπεζες στην κορυφή της ατζέντας. Ακολουθεί το Eurogroup της 11ης Μαΐου.
Η τετράμηνη επέκταση του μνημονίου λήγει στις 30 Ιουνίου. Τον ίδιο μήνα δεν υπάρχουν άλλα γεγονότα, πλην του Eurogroup της 18ης Ιουνίου.
Μέχρι τότε λοιπόν (αν όχι πολύ-πολύ νωρίτερα), θα πρέπει να υπάρχει απάντηση από την Ελλάδα σχετικά με την εξαργύρωση των ελληνικών ομολόγων που έχουν αγοραστεί από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Τα ομόλογα, συνολικής αξίας 7 δισ. ευρώ, λήγουν μεταξύ 20 Ιουλίου και 20 Αυγούστου.
Η απάντηση ασφαλώς θα είναι γνωστή στο κυβερνητικό επιτελείο «πολύ-πολύ νωρίτερα». Γι’ αυτό και δεν αποκλείεται να ακυρωθούν οι προγραμματισμένες ενέργειες ίσως από τον Μάιο, λόγω… εκλογών τον Ιούνιο!
Από την έντυπη έκδοση της εφημερίδας «Παρασκήνιο» που κυκλοφόρησε το Σάββατο 28 Φεβρουαρίου 2015.
