Πληθώρα εναλλακτικών πολιτικών σχεδιασμών διαθέτει το πρωθυπουργικό γραφείο. Ο Αλέξης Τσίπρας φαίνεται ότι, εδώ και αρκετό καιρό, έχει βρει (προληπτικά) τις «απαντήσεις» για μια σειρά καίριων πολιτικών προβλημάτων, τα οποία εκ πρώτης φαντάζουν μη διαχειρίσιμα. Το κυβερνητικό πλάνο, τουλάχιστον για την επόμενη τριετία και μέχρι την εκλογή Προέδρου Δημοκρατίας, τον Μάρτιο του 2020, ενσωματώνει τρεις βασικές παραδοχές:
του Πέτρου Παπαβασιλείου
petros.papavasileiou@gmail.com
- Η τρίτη αξιολόγηση θα κλείσει ομαλά.
- Η «έξοδος από τα μνημόνια» θα επιτευχθεί επιτυχώς.
- Τα έσοδα θα «καλύψουν» τις απαιτήσεις για 3,5% πλεονάσματα το 2018.
Σε σχέση με το πρώτο, κυβερνητικές πηγές εκτιμούν, συνομιλώντας με το «Π»,ότι «δεν θα ανακύψουν κωλύματα ουσίας, ακόμη και αν απαιτηθεί να πάρουν σε μάκρος οι διαπραγματεύσεις». Η κραταιά πεποίθηση των κυβερνητικών παραγόντων πως η τρίτη αξιολόγηση θα κλείσει «αναίμακτα», χωρίς απρόοπτα, δημιουργεί βάσιμες υπόνοιες ότι έχει, ήδη, επέλθει ένα είδος συμβιβασμού, σε ανώτατο πολιτικό επίπεδο, μεταξύ Αθήνας και δανειστών.
Η εικόνα του υπουργού Οικονομικών Ευκλείδη Τσακαλώτου, αμέσως μετά τη λήξη του τελευταίου Eurogroup, ενισχύει το παραπάνω σενάριο. Εκτός αυτού, η συντριπτική πλειοψηφία των συναδέλφων του Έλληνα ΥΠΟΙΚ (συμπεριλαμβανομένου και του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε) τάσσεται, τώρα, υπέρ της σταθεροποίησης της εγχώριας οικονομίας και της (σταδιακής) απεμπλοκής μας από τα συνεχή προγράμματα χρηματοδότησης. Σημαντικό ρόλο φέρεται να διαδραματίζει παρασκηνιακά και ο γαλλικός παράγοντας.
«Ενοποίηση αξιολογήσεων»
Σε ερώτηση που θέσαμε προς τις κυβερνητικές πηγές, πώς είναι δυνατόν να βγούμε «στεγνοί» από το μνημόνιο, τον Αύγουστο του 2018, εάν οι επικείμενες διαπραγματεύσεις με τους εταίρους πάρουν χρόνο, δεδομένου ότι επίκεινται άλλες δύο αξιολογήσεις έως το τέλος του προγράμματος, η απάντηση που λάβαμε ήταν η εξής: «Ακόμη και στην περίπτωση που η τρίτη αξιολόγηση οδηγηθεί χρονικά στα “αποτυπώματα” της δεύτερης, δεν μας εμποδίζει κάτι να πάμε σε ενοποίηση αξιολογήσεων εντός του 2018…».
Σε μία τέτοια περίπτωση, όπως γίνεται εύκολα αντιληπτό, η χρονική πίεση θα αποκλιμακωθεί σημαντικά, διευκολύνοντας τη ροή των πραγμάτων και την υλοποίηση των σχεδιασμών του Μεγάρου Μαξίμου. Βέβαια, για να υπάρξει «ενοποίηση αξιολογήσεων» θα πρέπει να μεσολαβήσουν και οι σχετικές αποφάσεις, κάτι που δεν έχει στο «τσεπάκι» του ο Αλέξης Τσίπρας, εκτός κι αν το έχει και, απλώς δεν το γνωρίζουμε…
Αναθεώρηση πλεονασμάτων;
Οι ίδιες κυβερνητικές πηγές δεν δείχνουν να ανησυχούν για την υποχρέωση επίτευξης πρωτογενών πλεονασμάτων 3,5% του ΑΕΠ το 2018: «Θα το πιάσουμε το πλεόνασμα», εκτιμούν, παρά τα «σήματα κινδύνου» που εκπέμπει η Τράπεζα της Ελλάδος. Πιο συγκεκριμένα, το πρωτογενές πλεόνασμα, σε ταμειακή βάση, το 8μηνο Ιανουαρίου – Αυγούστου, περιορίστηκε στα 276 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΤτΕ.
Ωστόσο, το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης δεν δείχνει να αποθαρρύνεται, επικαλούμενο ότι «ο δημοσιονομικός στόχος για το 2017 βρίσκεται στο “χαμηλό” 1,75%». Όπως κι αν εξελιχθούν οι δείκτες, το ζήτημα των πρωτογενών πλεονασμάτων κρίνεται και είναι ακανθώδες, παρά την όποια αισιοδοξία των υψηλόβαθμων παραγόντων της οδού Νίκης. Στα «ψηλά πατώματα» του υπουργείου Οικονομικών ενδεχομένως να αναμένουν (έως και) αναθεώρηση των στόχων προς τα κάτω, για το 2018, εφόσον, βεβαίως, το επιτρέψουν οι πολιτικές συνθήκες…
Σενάρια εκλογών
Σε ό,τι αφορά το κομβικό ζήτημα των εθνικών εκλογών, ο κ.Τσίπρας έχει εγκρίνει έναν σύνθετο και πολυεπίπεδο σχεδιασμό, μακριά από τη διάχυτη αίσθηση ότι οι πρόωρες κάλπες (μπορεί και να)συνιστούν ένα σημείο «αυξημένης προτεραιοποίησης». Όπως αποκαλύπτουν στο «Π» αξιόπιστες πηγές, με πρόσβαση στα… ενδότερα, «αν ο πρωθυπουργός νιώσει ότι χάνει έδαφος, θα έχουμε εκλογές σε περίπου 12 μήνες από σήμερα. Αν, αντιθέτως, νιώσει ότι βρίσκεται σε πλεονεκτική θέση, θα εξαντλήσει την τετραετία».
Ο διπλός αυτός εναλλακτικός σχεδιασμός «βλέπει» και προς την επόμενη εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας, τον Μάρτιο του 2020: «Είναι δύσκολο να κάνει εκλογές το 2019 και να… προλάβει να φθαρεί η Νέα Δημοκρατία, εφόσον αναδειχθεί κυβέρνηση, μέσα σε διάστημα τεσσάρων μηνών, έως την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας». «Αντιθέτως, εάν έχουμε εκλογές το 2018, και κερδίσει η ΝΔ, θα έχει περάσει ικανό χρονικό διάστημα έως τον Μάρτιο του 2020, συνεπώς θα είναι πιο εύκολο να μη συγκεντρωθούν οι απαιτούμενες 180 ψήφοι από τη Βουλή». Στο σενάριο αυτό–δηλαδή εκλογές τον Σεπτέμβριο του 2018, νίκη της ΝΔ και μη ανάδειξη Προέδρου Δημοκρατίας το 2020–, η θεωρία της «δεξιάς παρένθεσης» (εκτιμάται ότι) θα βρει «σάρκα και οστά».
Η νέα εκλογική διαδικασία, σε περίπτωση που δεν εκλεγεί Πρόεδρος της Δημοκρατίας, θα βασιστεί στο σύστημα της απλής αναλογικής. Γεγονός που αναμένεται να δημιουργήσει ένα νέο πολιτικό τοπίο.
Το ΠΑΣΟΚ είναι εδώ
Πάντως, ό,τι κι αν προκριθεί, το Μέγαρο Μαξίμου δεν αναμένεται να εγκαταλείψει εύκολα την επιχείρηση «άλωσης» της ευρύτερης Κεντροαριστεράς. Το επόμενο διάστημα, μάλιστα, ο κ. Τσίπρας θα εντείνει τις ζυμώσεις με τον χώρο της Δημοκρατικής Συμπαράταξης, σε συνάρτηση, βεβαίως, με το πρόσωπο που θα αναδειχθεί στην ηγεσία της Χαριλάου Τρικούπη.
Δεν είναι λίγοι αυτοί που θεωρούν πως η… συνιστώσα του «προοδευτικού Κέντρου» καταλαμβάνει καίρια θέση στον στρατηγικό σχεδιασμό της κυβέρνησης, ιδίως στα κεφάλαια που αναφέρονται στις μετεκλογικές συνεργασίες… Στόχος του Μεγάρου Μαξίμου είναι η «δημιουργία ανοιχτών διαδρόμων» που οδηγούν –γιατί όχι;– «σε καθαρές και γεμάτες κυβερνητικές θητείες, συνολικά οκτώ και πλέον ετών…».
«Ηλικιακά μεγάλος ο Σόιμπλε…»
Οι ομοσπονδιακές εκλογές στη Γερμανία κρύβουν προσδοκίες αλλά και «παγίδες» για την Αθήνα. Το θέμα δεν είναι, πλέον, αν θα παραμείνει ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε στη θέση του, αλλά ποιος θα τον διαδεχθεί. Όπως μας μεταφέρει κυβερνητική πηγή, «είναι δύσκολο να παραμείνει υπουργός Οικονομικών ο Σόιμπλε. Στο τέλος της τετραετίας θα είναι 79 ετών. Είναι πολύ μεγάλος, ηλικιακά, για να διαχειριστεί τις ταχύτητες της γερμανικής οικονομίας…».
Ωστόσο, η ελληνική «ευχή», της πρότερης περιόδου, να βγει από το κάδρο των εξελίξεων ο κ. Σόιμπλε, μπορεί να αποδειχθεί και «κατάρα», εάν στη θέση του άλλοτε «σκληρού» του Βερολίνου αναρριχηθεί ένα στέλεχος των Φιλελευθέρων (FDP – FreieDemokratischePartei). Με υπουργό Οικονομικών προερχόμενο από το FDP, ο πολιτικός σχεδιασμός του Μεγάρου Μαξίμου πιθανότατα θα μεταβληθεί σημαντικά…
Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο στις 23/9
