«Ὁποτεδήποτε ἡ μορφή τῆς διακυβερνήσεως καθίσταται ἐπιζήμιος, εἶναι δικαίωμα τοῦ λαοῦ νά τήν μεταβάλλη, ἤ νά τήν καταργῆ καί νά ἐγκαθιστᾶ νέα μορφή διακυβερνήσεως».
Από την Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής.
Την 4η Ιουλίου 1776, εκπρόσωποι από τις 13 Πολιτείες της Αμερικής συνήλθαν στο «Δεύτερο Ηπειρωτικό Κογκρέσο» στη Φιλαδέλφεια και διεκήρυξαν την ανεξαρτησία των. Μ’ αυτό τον τρόπο από αποικίες της Βρετανικής Αυτοκρατορίας, μετετράπησαν σε κυρίαρχο κράτος. Χρειάστηκαν επτά χρόνια σκληρών πολεμικών συγκρούσεων και η παροχή βοήθειας στους επαναστάτες από τη Γαλλία και την Ισπανία μέχρι να αναγνωριστεί επίσημα η ελευθερία τους.
Η διακήρυξη της ανεξαρτησίας συντάχθηκε από τον Τόμας Τζέφερσον (3ο Πρόεδρο των ΗΠΑ), με μικρή βοήθεια από τον Τζον Ανταμς και τον Φραγκλίνο Ρούσβελτ. Το κείμενο αποτελεί μια διακήρυξη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, επηρεασμένο από τον πατέρα του κλασικού φιλελευθερισμού, Αγγλο φιλόσοφο Τζον Λοκ (1632-1704). Στη διακήρυξη αναγράφεται ότι όλοι οι άνθρωποι γεννιούνται ίσοι και έχουν δικαίωμα στη ζωή, την ελευθερία και στην επιδίωξη της ευδαιμονίας. Το μεγαλύτερο μέρος της διακήρυξης αναλώνεται στην περιγραφή των λόγων, που οδήγησαν τις 13 αποικίες να κηρύξουν την ανεξαρτησία τους από τη βρετανική αυτοκρατορία.
Τα αίτια της επαναστάσεως
Οι Αμερικάνοι άποικοι εξηγέρθησαν λόγω της υψηλής φορολογίας, χωρίς τη συγκατάθεσή τους ή την εκπροσώπησή τους στο αγγλικό Κοινοβούλιο. Η κατάσταση επιδεινώθηκε επιπλέον με την επιβολή δασμών στα εισαγόμενα από την Αγγλία προϊόντα. Η Αγγλία, προκειμένου να αποτρέψει τη χρεοκοπία της «Εταιρείας των Ανατολικών Ινδιών», της παραχώρησε το μονοπώλιο εμπορίας τσαγιού. Οι Αμερικανοί έμποροι, οι οποίοι ζημιώνονταν από το μέτρο, αντέδρασαν βίαια, με αποκορύφωμα την απόρριψη στη θάλασσα φορτίου τσαγιού αξίας 18.000 λιρών, του αγγλικού πλοίου «Ντάρτμουθ», στο λιμάνι της Βοστώνης. Για τιμωρία οι Βρετανοί επέβαλαν πέντε σκληρούς νόμους, οι οποίοι έμειναν στην ιστορία ως «αφόρητοι». Αυτό αποτέλεσε την «έμπρακτη απόδειξη» για τους αδιάλλακτους ότι οι Αγγλοι στερούσαν την ελευθερία των αποικιών. Ο Γεώργιος Ουάσιγκτον ανέλαβε την αρχηγία της πολιτοφυλακής. Οι Αγγλοι συνειδητοποίησαν μετά από επτά χρόνια πολέμου ότι η παράτασή του απέβαινε προς όφελος της Γαλλίας και της Ισπανίας και τους ζημίωνε οικονομικά. Η παράδοση του Γιόρκταουν από τον Αγγλο στρατηγού Κορνουάλλη στον Ουάσιγκτον, την 19η Οκτωβρίου 1781, οδήγησε στην υπογραφή συνθηκολογήσεως από τους εμπόλεμους. Η αναγνώριση της ανεξαρτησίας των 13 πολιτειών υπογράφηκε στις 3 Σεπτεμβρίου 1783, στις Βερσαλλίες.
Μια νέα μεγάλη δύναμη
Την 17η Σεπτεμβρίου 1797 επικυρώθηκε το Σύνταγμα των ΗΠΑ, το οποίο συνέταξε ο Τζέημς Μάντισον (4ος πρόεδρος των ΗΠΑ) και αποτελεί το αρχαιότερο Σύνταγμα του κόσμου. Οι ΗΠΑ ξεκίνησαν με 13 πολιτείες εκτεινόμενες από τον Ατλαντικό έως τον Μισισιπή. Στη συνέχεια περισσότερο με εξαγορές και λιγότερο με πολέμους, έφθασαν στη σημερινή έκταση και εξελίχθηκαν στο ισχυρότερο κράτος της υδρογείου (3η χώρα σε έκταση και πληθυσμό στον κόσμο, 25% του παγκοσμίου ΑΕΠ). Η πορεία της Ελλάδος μεταπολεμικά εξαρτάται άμεσα από τις ΗΠΑ. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι πρέπει να ενεργούμε πάντοτε με γνώμονα το συμφέρον της χώρας μας και όχι τις πολιτικές μας πεποιθήσεις ή τα αντιαμερικανικά απωθημένα μας. Στις διεθνείς σχέσεις δεν υπάρχει ισοτιμία, αλλά πρωτεύοντα ρόλο παίζει η ισχύς των κρατών.
Φιλίστωρ Οινέας
f.oineas@yahoo.com
