Του Δημήτρη Κωστάκου
Έκρηξη συνταξιοδοτήσεων και «μαύρη τρύπα» περίπου 4 δισ. ευρώ απειλούν τα ασφαλιστικά ταμεία, εφόσον η κυβέρνηση προχωρήσει στην άμεση αύξηση των ενδιάμεσων, ευνοϊκών ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης με στόχο την απαρέγκλιτη καθιέρωση του 62ου έτους ως κατώτατου ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης.
Πρόκειται για έναν φαύλο κύκλο ελλειμμάτων-μέτρων-συνεπειών, που θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέα ελλείμματα και, επομένως, σε νέες απαιτήσεις για παρεμβάσεις στο συνταξιοδοτικό εκ μέρους των δανειστών μας.
Πηγές από τον χώρο της Κοινωνικής Ασφάλισης επισημαίνουν ότι ήδη η καθυστέρηση που παρατηρείται ως προς την απονομή των συντάξεων έχει ως συνέπεια τη δημιουργία «κρυφού χρέους» της τάξεως των 3 δισ. ευρώ στα ασφαλιστικά ταμεία.
Περίπου 175.000 συνταξιούχοι περιμένουν κατά μέσο όρο δύο χρόνια από την υποβολή της σχετικής αίτησης προκειμένου να λάβουν τη σύνταξή τους.
Είναι ορατός ο κίνδυνος το χρέος αυτό, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, να αυξηθεί άμεσα κατά 1 δισ. ευρώ, στην περίπτωση που υιοθετηθεί η απαίτηση των εκπροσώπων των δανειστών μας για άμεση κατάργηση των ευνοϊκών διατάξεων συνταξιοδότησης.
Όπως εκτιμάται, περίπου 100.000 εργαζόμενοι, που θίγονται από την πιθανή αύξηση του ορίου ηλικίας στα 62 έτη, έχουν ήδη κατοχυρώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα και, επομένως, τη δυνατότητα να υποβάλουν ανά πάσα στιγμή αίτηση συνταξιοδότησης.
Παράταση εργασιακού βίου
Οι κατηγορίες εργαζομένων που θα βρεθούν αντιμέτωποι με την παράταση του εργασιακού βίου κατά 7,8 ή ακόμη και 10 έτη, αν καταργηθούν τα ενδιάμεσα όρια συνταξιοδότησης χωρίς ικανό διάστημα προσαρμογής, είναι οι εξής:
- Μητέρες με ανήλικο τέκνο που υπηρετούν στον δημόσιο τομέα.
- Ασφαλισμένες στο ΙΚΑ με ανήλικο τέκνο που έχουν κατοχυρώσει δικαίωμα, χωρίς να έχουν συμπληρώσει το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης.
- Ασφαλισμένοι στο ΙΚΑ με 7.500 ένσημα στα βαρέα και ανθυγιεινά.
- Ασφαλισμένες στο ΙΚΑ με 3.600 ημέρες ασφάλισης στα βαρέα και ανθυγιεινά.
- Ασφαλισμένες στα Ταμεία ΔΕΚΟ και Τραπεζών.
- Ασφαλισμένες στο Ταμείο Νομικών.
- Δημόσιοι υπάλληλοι που θεωρούνται «παλαιοί ασφαλισμένοι», δηλαδή ξεκίνησαν τον εργασιακό τους βίο πριν από τις 31/12/1982, και συνταξιοδοτούνται με 35 έτη υπηρεσίας χωρίς όριο ηλικίας.
- Εκπαιδευτικοί που διορίστηκαν πριν από τις 31/12/1982 και μπορούσαν να συνταξιοδοτηθούν με 30 έτη εργασίας σε ηλικία 55 ετών.
- Οι τρίτεκνοι δημόσιοι υπάλληλοι.
- Δημόσιοι υπάλληλοι που ξεκίνησαν να εργάζονται μετά το 1983 και μπορούν να συνταξιοδοτηθούν με 35ετία σε ηλικία 58 ετών.
- Ασφαλισμένοι του ΟΑΕΕ που συμπλήρωσαν 35 έτη στην τριετία 2010-2012 και μπορούσαν να συνταξιοδοτηθούν με τη συμπλήρωση των 60 ετών.
- Ασφαλισμένοι του ΕΤΑΑ (γιατροί, δικηγόροι, μηχανικοί, συμβολαιογράφοι) που μπορούν να συνταξιοδοτηθούν με τη συμπλήρωση 35ετίας (υπό την προϋπόθεση ότι συμπληρώθηκε την τριετία 2010-2012), σε ηλικία 60 ετών.
Αυτό είναι το πακέτο μέτρων
Το πακέτο μέτρων που προωθεί η κυβέρνηση στο πλαίσιο της διαπραγμάτευσης με τους εκπροσώπους των δανειστών μας για το Ασφαλιστικό περιλαμβάνει:
- Τον δραστικό περιορισμό των ευνοϊκών ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης, με στόχο την καθιέρωση του 62ου έτους της ηλικίας ως κατώτατου ορίου συνταξιοδότησης. Σήμερα, σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Εργασίας, τουλάχιστον το 75% των συνταξιούχων του Δημοσίου και του ΙΚΑ και το ποσοστό-ρεκόρ 91,6% των συνταξιούχων ΔΕΚΟ και τραπεζών αποχώρησαν από την αγορά εργασίας πριν από το 62ο έτος.
- Την καθιέρωση των 20 ετών ασφάλισης ως απαιτούμενου χρόνου για τη λήψη της κατώτατης σύνταξης. Από τα 15 έως τα 20 έτη ασφάλισης, θα χορηγείται σύνταξη ανάλογη των εισφορών που έχουν καταβληθεί και όχι η κατώτατη στο σύνολό της. Ο υπουργός Εργασίας, Γιάννης Βρούτσης, γνωστοποίησε ότι η εφαρμογή του νέου συστήματος θα ξεκινήσει το 2019 και θα ωριμάσει πλήρως το 2040.
- Την επανεξέταση των συντάξεων χηρείας.
- Τον επανέλεγχο των οικογενειακών επιδομάτων που λαμβάνουν συνταξιούχοι.
- Το «πάγωμα» των συντάξεων για την επόμενη διετία.
Πάντως, η ηγεσία του υπουργείου Εργασίας επισημαίνει ότι θα προστατευτούν ορισμένες κατηγορίες ασφαλισμένων με ευνοϊκό όριο συνταξιοδότησης, όπως οι συμπολίτες μας με αναπηρία, και προσθέτουν ότι δεν θα θιγούν 2.650.000 ήδη συνταξιούχοι.
Ποιο θα είναι το όφελος
Από την… αριθμητική των επικείμενων παρεμβάσεων προκύπτει αρχικό όφελος, το οποίο ξεπερνά τα 450 εκατομμύρια ευρώ. Πιο αναλυτικά, με μια πρώτη αποτίμηση των μέτρων που προτείνει η κυβέρνηση, απαντώντας σε σχετικό αίτημα των εκπροσώπων των δανειστών μας, το υπουργείο Εργασίας εκτιμά ότι θα εξοικονομηθούν:
- 123 εκατ. ευρώ ετησίως από τον περιορισμό των συντάξεων χηρείας,
- 37 εκατ. ευρώ ετησίως από τον έλεγχο των οικογενειακών επιδομάτων.
- Τουλάχιστον 100 εκατ. ευρώ από τον ανακαθορισμό των κριτηρίων χορήγησης του ΕΚΑΣ.
- 190 εκατ. ευρώ από το «πάγωμα» των συντάξεων.
Επιπλέον, οφέλη από το 2016 και μετά αναμένονται από:
- Την αντιμετώπιση της εισφοροδιαφυγής.
- Την κατάργηση των πρόωρων συνταξιοδοτήσεων.
- Την εφαρμογή των νέων συντελεστών υπολογισμού της σύνταξης.
Δεν έχει διευκρινιστεί ακόμη αν στο πλαίσιο του περιορισμού των ειδικών ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης υπάρξει και παρέμβαση στη δυνατότητα αναγνώρισης πλασματικών ετών ασφάλισης.
Επί ποδός πάλι τα συνδικάτα
Σε πολιτικό και κοινωνικό μπρα-ντε-φέρ οδηγούν –κατά τα φαινόμενα– τα νέα μέτρα που προωθεί η κυβέρνηση στο Ασφαλιστικό. Ο υπουργός Εργασίας, Γιάννης Βρούτσης, με δηλώσεις του πέταξε το γάντι προς την αντιπολίτευση και τα συνδικάτα, τονίζοντας ότι «οι φωνές του λαϊκισμού και της δημαγωγίας περισσεύουν εδώ και χρόνια στον τόπο μας. Όμως, με καταγγελίες και διαδηλώσεις δεν λύνεται το Ασφαλιστικό». Εν τω μεταξύ, συλλαλητήρια διαμαρτυρίας κατά των απαιτήσεων της τρόικας προγραμματίζουν για αύριο τα συνδικάτα. Επιπλέον, στις 10 του μηνός οι συνταξιούχοι του ιδιωτικού και του δημοσίου τομέα έχουν προγραμματίσει συγκέντρωση διαμαρτυρίας στις 6 το απόγευμα στο Σύνταγμα.
