Tης Μαρίνας Πρωτονοταρίου
Εκρηκτικό κοκτέιλ γα την ελληνική αγορά δημιουργεί ο συνδυασμός της οικονομικής αβεβαιότητας, που δυναμιτίζει τη ρευστότητα των επιχειρήσεων και την καταναλωτική συμπεριφορά, και των αποσπασματικών κυβερνητικών εξαγγελιών, που θέτουν επιπλέον εμπόδια και αυξάνουν τα κόστη για τις επιχειρήσεις.
Η κατάργηση της λειτουργίας των καταστημάτων οκτώ Κυριακές τον χρόνο, αλλά και των εκπτώσεων και προσφορών, καθώς και η εφαρμογή του προκαταβαλλόμενου φόρου 26% κατά τις εισαγωγές θα αποτελειώσουν τον εμπορικό κλάδο, προειδοποιούν παράγοντες της αγοράς, ενώ ο Κ. Μίχαλος, πρόεδρος του ΕΒΕΑ, επισημαίνει το πρόβλημα της ρευστότητας, αναφέροντας ότι δεν υπάρχουν πια «μαξιλάρια», όπως το 2012, και ότι, πλέον, βαδίζουμε σε τεντωμένο σκοινί, με τον κίνδυνο ατυχήματος να παραμονεύει.
Με τον τζίρο της πασχαλινής αγοράς να έχει μειωθεί άνω του 10%, είναι, πλέον, φανερό ότι η αβεβαιότητα για την πορεία της ελληνικής οικονομίας και ο κίνδυνος χρεοκοπίας επηρεάζουν την καταναλωτική συμπεριφορά. Ήδη, όπως σημειώνουν κύκλοι της αγοράς, παρατηρείται πτωτική πορεία στην κατανάλωση από τα τέλη Φεβρουαρίου, με αποτέλεσμα να ανακοπεί η ανοδική πορεία του πρώτου διμήνου. «Η αβεβαιότητα επηρεάζει άμεσα την πραγματική οικονομία, αφού η έλλειψη του αισθήματος σταθερότητας και εμπιστοσύνης δημιουργεί αρνητική ψυχολογία και διακυμάνσεις στη διάθεση, που αποτρέπουν τις αγορές», επισημαίνει ο Α. Ζαΐρης, αναπληρωτής αντιπρόεδρος του ΣΕΛΠΕ.
Οι αλλαγές θα είναι καταστροφικές
«Στο πρόβλημα της οικονομικής αβεβαιότητας, που επηρεάζει τον τζίρο των επιχειρήσεων λιανικών πωλήσεων και τη ρευστότητά τους, προστίθεται και ο κίνδυνος να εφαρμοστούν αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο. Αν κάτι σήμερα κρατάει την αγορά, είναι η ενίσχυση της κατανάλωσης που προσφέρουν οι οκτώ Κυριακές τον χρόνο, οι προσφορές, οι αυξημένες περίοδοι εκπτώσεων, που θεσμοθετήθηκαν πέρυσι με άμεσα θετικά αποτελέσματα. Αν η σημερινή κυβέρνηση αναθεωρήσει το θεσμικό πλαίσιο, βλέπω 50-60.000 απολύσεις στον εμπορικό κλάδο, αφού δεν θα υπάρχει τίποτα πια να συγκρατήσει την πτώση του τζίρου».
Όπως εξηγεί ο κ. Ζαΐρης, η μεσαία και μεγάλη λιανική αγορά, που εκπροσωπεί ο ΣΕΛΠΕ, στηρίζει τις θέσεις εργασίας και τις επενδύσεις του κλάδου, ενώ –όπως σημειώνει– συνεχίζει με ανάπτυξη ακόμα και φέτος. Ωστόσο, δεν αντέχει κατασταλτικούς μηχανισμούς, που περιορίζουν την εμπορική δραστηριότητα, ενώ οι συνέπειες μιας τέτοιας πολιτικής στις θέσεις εργασίας θα είναι καταστροφικές.
Πάντως, από τον κλάδο του εμπορίου προήλθαν οι μεγαλύτερες απώλειες θέσεων εργασίας σε σχέση με όλους τους άλλους επιχειρηματικούς κλάδους λόγω κρίσης, με ποσοστό 18,3% των συνολικών απωλειών, ενώ ακολουθούν οι κατασκευές (13,9%) και η μεταποίηση (11,2%).
Το ζητούμενο για την αγορά δεν είναι οι θεσμικές αλλαγές, είναι να λυθεί το δημοσιονομικό πρόβλημα και να επανέλθει η ρευστότητα σε τράπεζες και επιχειρήσεις, καταλήγει ο κ. Ζαΐρης.
Σχετικά με τη ρευστότητα των επιχειρήσεων, παράγοντας της αγοράς λιανικής σημειώνει ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα σήμερα αντιμετωπίζουν οι μικρότερες επιχειρήσεις, που δεν έχουν την απαιτούμενη ρευστότητα για να προκαταβάλουν το κόστος των εισαγωγών τους ή για να διατηρούν κεφάλαια σε τράπεζες ώστε να εκδίδουν εγγυητικές. Πιο ασφαλείς είναι οι μεγάλες θυγατρικές ξένων αλυσίδων και οι ελληνικές οικονομικά ισχυρές και ιστορικές εταιρείες, που καταφέρνουν να διατηρούν σταθερές σχέσεις με τους προμηθευτές τους.
Καμιά επένδυση χωρίς συμφωνία
Αυτή την περίοδο έχει παγώσει κάθε σχέδιο και κάθε επένδυση, επισημαίνει ο Κ. Μίχαλος, πρόεδρος του ΕΒΕΑ, αναφέροντας ότι ενώ υπάρχει επενδυτικό ενδιαφέρον για τη χώρα και έχουν προσεγγίσει 5-6 επενδυτές το ΕΒΕΑ, δεν προτίθενται να κάνουν καμία κίνηση αν δεν ολοκληρωθεί η συμφωνία με τους δανειστές.
Στο μεταξύ, τα επίπεδα ρευστότητας στον κλάδο είναι σε πολύ οριακά επίπεδα, αφού, όπως σημειώνει ο κ. Μίχαλος, πλέον δεν υπάρχει το «μαξιλάρι» (οι οικονομίες) που υπήρχαν το 2012 και οι επιχειρηματίες έχουν, ήδη, επιστρατεύσει όλες τους τις δυνάμεις.
«Και αντί για στήριξη, βλέπουμε από την κυβέρνηση να λαμβάνει αποσπασματικά μέτρα, που θα αποτελειώσουν τις επιχειρήσεις», σημειώνει αναφέροντας τον νόμο για την προκαταβολή φόρου 26% στις εισαγωγές από 16 χώρες, «ένας νόμος που θα απομυζήσει κάθε ρευστότητα που έχει απομείνει».
«Οι επιχειρήσεις που είναι σήμερα απόλυτα οριακές δεν θα αντέξουν αυτόν τον νόμο», προειδοποιεί.
Περπατάμε σε ένα τεντωμένο σχοινί, σημειώνει ο κ. Μίχαλος, εξηγώντας ότι η έλλειψη ρευστότητας από τις τράπεζες στην αγορά, σε συνδυασμό με το κλίμα αβεβαιότητας, κάνει τα περιθώρια να στενεύουν επικίνδυνα και να αυξάνεται ο κίνδυνος ατυχήματος. Η μόνη λύση είναι η ολοκλήρωση της συμφωνίας και η αποκατάσταση του κλίματος εμπιστοσύνης στην αγορά και της ρευστότητας στις τράπεζες, καταλήγει ο κ. Μίχαλος.
*Ρεπορτάζ από την έντυπη έκδοση της εφημερίδας το «Παρασκήνιο» που κυκλοφόρησε το Σάββατο 18 Απριλίου 2015.
