Με την υπογραφή του Μνημονίου Κατανόησης, για ενεργειακή συνεργασία, άνοιξε μία νέα σελίδα στις σχέσεις Αθήνας, Λευκωσίας και Τελ-Αβίβ
Του Π. Ξανθίδη
Κάτι αλλάζει στο γεωπολιτικό καθεστώς της ανατολικής Μεσογείου, μετά την συμφωνία Ελλάδος, Κύπρου και Ισραήλ, για έμπρακτη συνεργασία στον ενεργειακό τομέα. Όπως ήταν ευνόητο η Άγκυρα, δεν βλέπει με «καλό μάτι» την εξέλιξη των πραγμάτων και έτσι άρχισε τις «ανεπίσημες» αντιδράσεις.
Ωστόσο, πριν περάσουν 24 ώρες από την υπογραφή της συμφωνίας, για την έναρξη της συνεργασίας των τριών χωρών, εμφανίστηκε ο πρώην «ηγέτης» του κατεχόμενου τμήματος της Κύπρου Μεχμέτ Αλί Ταλάτ, να δηλώνει, εμμέσως πλην σαφέστατα, ότι υπάρχει κίνδυνος τουρκικής στρατιωτικής επέμβασης στην Κύπρο! Ίσως να μην υπολόγισε ότι η συμφωνία έγινε μεταξύ δύο κρατών-μελών της ΕΕ και μιας χώρας που βρίσκεται υπό την προστασία των ΗΠΑ…
Νέα σελίδα
Το γεγονός είναι ότι με την υπογραφή του Μνημονίου Κατανόησης, για ενεργειακή συνεργασία, άνοιξε μία νέα σελίδα στις σχέσεις Αθήνας, Λευκωσίας και Τελ-Αβίβ και πως εκείνη την ημέρα που συναντήθηκαν στην κυπριακή πρωτεύουσα, ο υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, Γιάννης Μανιάτης, με τους ομολόγους του, τού Ισραήλ, Σιλβάν Σαλόμ και της Κύπρου, Γιώργο Λακκοτρύπη, σηματοδοτήθηκε η έναρξη κοινών δράσεων σε αυτή την νευραλγική περιοχή της μεσογειακής λεκάνης.
Συγκεκριμένα, το Μνημόνιο αφορά το σχέδιο ενεργειακής διασύνδεσης «EuroAsia Interconnector», το οποίο διασυνδέει τα συστήματα ηλεκτρικής ενέργειας της Ελλάδας, της Κύπρου και του Ισραήλ, μεταφορικής ισχύος 2.000 MW, μέσω της πόντισης σχετικού ηλεκτρικού καλωδίου μεταξύ των τριών χωρών.
Σύμφωνα με το υπουργείο Περιβάλλοντος, το έργο αυτό εντάχθηκε πρόσφατα στα «Εργα Κοινού Ενδιαφέροντος» (Projects of Common Interest) της Ευρωπαϊκής Ενωσης, ύστερα από ενέργειες της Αθήνας και της Λευκωσίας.
Καλώδιο 870 χλμ.
Ειδικότερα, το καλώδιο μήκους 870 χιλιομέτρων θα ποντιστεί στα 200 μέτρα κάτω από τη θάλασσα και θα έχει μεταφορική ισχύ 2.000MW. Τα πρώτα 200 χλμ. θα συνδέουν την Κύπρο με το Ισραήλ και τα υπόλοιπα 670 χλμ. την Κύπρο με την Κρήτη, απ’ όπου θα μπορεί να συνδεθεί με την ηπειρωτική Ελλάδα, είτε μέσω του καλωδίου Κρήτης – Πελοποννήσου, που προγραμματίζεται από το ελληνικό σύστημα, είτε μέσω άλλου καλωδίου.
Το συνολικό κόστος κατασκευής του καλωδίου υπολογίζεται σε περίπου 1,5 δισ. ευρώ και θα μεταφέρει ηλεκτρισμό που θα παράγεται από νέες ηλεκτροπαραγωγικές μονάδες φυσικού αερίου, που θα κατασκευαστούν στην Κύπρο.
Σημειώνεται ότι, στο επενδυτικό σχέδιο συμμετέχει η ΔΕΗ Quantum με έδρα την Κύπρο και ισραηλινές εταιρείες. Ο αρχικός προγραμματισμός προέβλεπε έναρξη κατασκευής το 2013 και ολοκλήρωση το 2016.
Επίσκεψη Μανιάτη
Εξ άλλου, κατά την επίσκεψή του στη Λευκωσία ο κ. Μανιάτης συζήτησε με τον Κύπριο ομόλογό του κ. Λακκοτρύπη, την εξέλιξη των εργασιών εξόρυξης φυσικού αερίου στις θαλάσσιες ζώνες της Κύπρου και την πορεία των ερευνών στον ελληνικό χερσαίο και θαλάσσιο χώρο. Επισημαίνεται, ότι το Μνημόνιο εκτός από τον τομέα Ενέργειας (υποδομές, έρευνα και ανάπτυξη ΑΠΕ και φυσικοί πόροι) καλύπτει επίσης τη συνεργασία στην Προστασία του Περιβάλλοντος και τη Διαχείριση των Υδάτινων Πόρων.
Εν τω μεταξύ, σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησαν μετά την υπογραφή της συμφωνίας, ο υπουργός Γεωργίας και Φυσικών Πόρων της Κύπρου Νίκος Κουγιάλης και ο Σιλβάν Σαλόμ, ο υπουργός του Ισραήλ χαρακτήρισε την υπογραφή του Μνημονίου Κατανόησης «γεγονός ιστορικής σημασίας», ενώ ο κ. Κουγιάλης απέδωσε στη συμφωνία «ύψιστη πολιτική σημασία».
Επιπλέον, ο κ. Σαλόμ, τόνισε ότι οι σχέσεις μεταξύ της Κύπρου και του Ισραήλ, είναι σήμερα καλύτερες από ποτέ, προσθέτοντας ότι η υπογραφή του Μνημονίου θα συμβάλει στην περαιτέρω ενίσχυση των σχέσεων ανάμεσα στις τρεις χώρες.
Από την πλευρά του, ο Κύπριος υπουργός ανέφερε ότι αρχίζει μια νέα συνεργασία Κύπρου – Ισραήλ στον τομέα της επεξεργασίας των αστικών λυμάτων και της χρήσης του ανακυκλωμένου νερού στη γεωργία.
Απειλές από Αγκυρα, δια στόματος Μεχμέτ Αλί Ταλάτ
Η υπογραφή για την συμφωνία των τριών κρατών, επόμενο ήταν να «πικράνει» την Άγκυρα, η οποία αντέδρασε αστραπιαία, αλλά.. ανεπίσημα! Συγκεκριμένα, εμφανίστηκε ο πρώην «ηγέτης» του ψευδοκράτους, Μεχμέτ Αλί Ταλάτ, ο οποίος έδωσε συνέντευξη στην κυπριακή εφημερίδα «Σημερινή», εκφράζοντας την… άποψη ότι δεν αποκλείεται το ενδεχόμενο στρατιωτικής επέμβασης της Τουρκίας στην Κύπρο εξαιτίας των υδρογονανθράκων… Είπε χαρακτηριστικά: «Από πολιτικής άποψης, φυσικά και είναι δυνατό να γίνει αυτό, λόγω του εντοπισμού υδρογονανθράκων».
Για τον Πρόεδρο της Κύπρου Νίκο Αναστασιάδη, είπε ότι είναι «αρκετά γενναίος» προκειμένου να καταλήξει σε συμφωνημένη λύση του Κυπριακού, ενώ δήλωσε ότι ο νυν «ηγέτης» της κατεχόμενης Κύπρου, Ντερβίς Ερογλου προτιμά τη διχοτόμηση. Όσο για τις προτάσεις του τέως Προέδρου της Κύπρου, Δημήτρη Χριστόφια, είπε ότι δεν ήταν «γενναιόδωρες».
Αμμόχωστος
Επίσης, ο Μεχμέτ Αλί Ταλάτ, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο συζήτησης για επιστροφή της Αμμοχώστου, επισημαίνοντας ωστόσο ότι προέχει μια συνολική λύση. Σε σχέση με το ζήτημα του διορισμού συνομιλητών για το Κυπριακό, ο κ. Ταλάτ τάχθηκε κάθετα εναντίον, λέγοντας ότι αυτό υποβαθμίζει τη σημασία του κυπριακού προβλήματος.
Οι δηλώσεις δεν έμειναν αναπάντητες και έλαβε τις ανάλογες «απαντήσεις» από τον εκπρόσωπο Τύπου του ΔΗΚΟ Άγγελο Βότση, την ΕΔΕΚ, τον εκπρόσωπο Τύπου του Ευρωπαϊκού Κόμματος Μιχάλη Γιωργάλλα, την εκπρόσωπο Τύπου των Οικολόγων Ελένη Χρυσοστόμου κ.ά.
