Στην Ειρήνη Σαββοπούλου
Μέχρι το τέλος του χρόνου, η κυβέρνηση σχεδιάζει να «ρίξει» 4,5 δισ. ευρώ στην αγορά, με βασική προϋπόθεση την εύρυθμη λειτουργία του τραπεζικού συστήματος και την αποκατάσταση της σταθερότητας, η οποία είναι ο μοχλός για τη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα.
Για το νέο χαρτοφυλάκιο που αποφάσισε ο Αλέξης Τσίπρας να συμπεριλάβει στο νέο κυβερνητικό σχήμα, επέλεξε έναν νέο άνθρωπο, που προέρχεται από τον ιδιωτικό τομέα. Πρόκειται για τον Αλέξανδρο Χαρίτση, ο οποίος ως γγ υπεύθυνος για το ΕΣΠΑ είχε ήδη δουλέψει το τελευταίο οκτάμηνο πάνω σε προγράμματα, που τώρα θα επιχειρήσει να κάνει πράξη.
Ο νέος υπουργός θα παρουσιάσει τις επόμενες ημέρες προγράμματα με έμφαση σε πτυχιούχους της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, ενώ τονίζει ότι πρέπει να δοθεί έμφαση στην έρευνα, στην καινοτομία στη νέα επιχειρηματικότητα, καθώς και σε έργα μικρής κλίμακας, αλλά μεγάλης περιφερειακής σημασίας.
Αναλάβατε ένα χαρτοφυλάκιο ιδιαίτερα κρίσιμο, στο οποίο ποντάρει η κυβέρνηση για την ανάκαμψη της οικονομίας. Ποιες θα είναι οι πρώτες κινήσεις σας;
Ευτυχώς, δεν ξεκινάμε από το μηδέν, καθώς μπορούμε να στηριχθούμε πάνω στο έργο του προηγούμενου οκταμήνου. Έργο απαραίτητο για να ολοκληρωθούν ομαλά τα προγράμματα ΕΣΠΑ της περιόδου 2007-2013, να ξεκινήσουν με επιτυχία εκείνα της περιόδου 2014-2020 και να διασφαλιστεί η απαραίτητη ρευστότητα για να πραγματοποιηθούν πληρωμές και, άρα, να εισρεύσουν νέοι κοινοτικοί πόροι. Γιατί σας θυμίζω ότι αυτός είναι ο τρόπος που λειτουργεί το ΕΣΠΑ: τα κράτη-μέλη πραγματοποιούν επιλέξιμες δαπάνες και στη συνέχεια η Κομισιόν επιστρέφει το ποσό που αντιστοιχεί στην κοινοτική συμμετοχή.
Στην κατεύθυνση ομαλοποίησης των πληρωμών βοηθά η εισροή πόρων από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και η συμφωνία που πετύχαμε τον Αύγουστο, μετά από διαπραγμάτευση με την Κομισιόν, να αυξηθούν η κοινοτική συμμετοχή στο ΕΣΠΑ της τρέχουσας περιόδου (στο 100%) και η προπληρωμή δαπανών για την περίοδο 2014-2020, από 7%, σε 14% (επιπλέον 1 δισ. ευρώ).
Μπορείτε να δώσετε ένα χρονοδιάγραμμα για το πότε θα πέσει «ζεστό» χρήμα στην αγορά;
Με όλα τα παραπάνω εργαλεία στοχεύουμε να πραγματοποιήσουμε πληρωμές 4,5 δισ. ευρώ μέχρι το τέλος του έτους. Θα ήθελα, όμως, να αποσαφηνίσουμε κάτι: Η κοινοτική συμμετοχή στο ΕΣΠΑ δεν αφορά χρήματα που βρέχει ο ουρανός για να «ποτιστεί» με ρευστότητα η άγονη οικονομία. Όπως ήδη ανέφερα, προϋποθέτουν πληρωμές με εθνικούς πόρους, που στοχεύουν να στηρίξουν ιδιωτικές πρωτοβουλίες. Απαιτούνται σοβαρός σχεδιασμός δράσεων, ωριμότητα συνθηκών, δημόσια και ιδιωτική συμμετοχή για να μοχλευτούν και να δημιουργήσουν πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα.
Ήδη, το προηγούμενο οκτάμηνο δουλέψαμε, ώστε ο σχεδιασμός να είναι άρτιος. Διασφαλίσαμε, επίσης, πόρους για να γίνουν οι πληρωμές σε εθνικό επίπεδο και, άρα, να έχουμε επιστροφές από τα κοινοτικά ταμεία, δηλαδή νέα ρευστότητα για νέες πληρωμές. Αν, όμως, δεν υπάρξει συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα, τίποτα δεν μπορεί να προχωρήσει. Και για να υπάρξει συμμετοχή, θα πρέπει να υπάρχει αφενός η δυνατότητα, αφετέρου το ενδιαφέρον. Όσο το τραπεζικό σύστημα αδυνατεί να χορηγήσει ρευστότητα στους ιδιώτες, η δυνατότητα συμμετοχής τους θα είναι μικρή. Όσο κυριαρχούν αρνητικές προσδοκίες για την πορεία της οικονομίας, το επενδυτικό ενδιαφέρον ιδιωτών θα είναι περιορισμένο.
Πρέπει, λοιπόν, παράλληλα με την αποκατάσταση της σταθερότητας και της εύρυθμης λειτουργίας στο τραπεζικό σύστημα, να βελτιώσουμε τις προσδοκίες των ιδιωτών για την πορεία της οικονομίας. Ακριβώς σε αυτή την κατεύθυνση θέλουμε να λειτουργήσουν τα προγράμματα ΕΣΠΑ της περιόδου 2014-2020: Να αναγεννήσουν θετικές προσδοκίες σε στοχευμένους κλάδους της οικονομίας.
Πού πρέπει να κατευθυνθούν τα 35 δισ. του πακέτου Γιούνκερ, σε τι προγράμματα θα δώσετε προτεραιότητα και ποιες περιοχές πρέπει να ωφεληθούν;
Θέλουμε να δοθεί έμφαση στην έρευνα και στην καινοτομία, στη νέα επιχειρηματικότητα, στο περιβάλλον, στην αντιμετώπιση των μορφών του κοινωνικού αποκλεισμού, στην ανάπτυξη νέων δεξιοτήτων κ.λπ. Το αμέσως προσεχές διάστημα θα παρουσιαστούν προγράμματα που δίνουν ιδιαίτερη έμφαση σε πτυχιούχους τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, σε ίδρυση καινοτόμων επιχειρήσεων και, πρωτίστως, σε πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις. Γεωγραφικά θα επικεντρωθούμε σε εντοπισμένα συγκριτικά πλεονεκτήματα και σε έργα μικρής κλίμακας, αλλά μεγάλης περιφερειακής σημασίας.
Πόσα κονδύλια θα χαθούν από το προηγούμενο πρόγραμμα και ποια έργα που είχαν ξεκινήσει δεν θα γίνουν;
Στόχος είναι να μη χαθεί ούτε ένα ευρώ ή, για να το πούμε αλλιώς, να μην επιβαρυνθεί υπέρμετρα το εθνικό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, γιατί, φυσικά, δεν πρόκειται να μην υπάρξουν αποκλίσεις. Κάποια έργα δεν θα τελειώσουν εντός του 2015 και θα πρέπει να ολοκληρωθούν με εθνικούς πόρους. Για αυτό δεν ευθυνόμαστε όμως εμείς, αλλά οι ελλιπείς σχεδιασμοί των κυβερνήσεων προηγούμενων ετών, που οδήγησαν σε έναν εκρηκτικό συνδυασμό υπερδεσμεύσεων κάποιων προγραμμάτων και χαμηλής απορροφητικότητας άλλων. Εν πάση περιπτώσει, ακόμα και για τα λίγα έργα που βρίσκονται σε πολύ χαμηλό βαθμό ολοκλήρωσης, αλλά δεν υλοποιούν στόχους του ΕΣΠΑ 2014-20 και κατά συνέπεια δεν θα μεταφερθούν σε αυτό, έχουμε προβλέψει χρηματοδοτικές λύσεις για να μπορέσουν να ολοκληρωθούν με ασφάλεια από εθνικούς πόρους μέχρι και το 2017. Για όλα αυτά δουλέψαμε το προηγούμενο οκτάμηνο και, πλέον, υπάρχουν οι βάσεις ώστε σύντομα να έχουμε ορατά αποτελέσματα.
Η αποχή στις εκλογές κατέγραψε ιστορικά υψηλά ποσοστά και ειδικά στους νέους ανθρώπους. Είσαστε από τα νέα πρόσωπα, όχι μόνο ηλικιακά, της νέας κυβέρνησης. Ποιο είναι το μήνυμά σας σε όλους εκείνους που έχουν γυρίσει την πλάτη τους στην πολιτική;
Δεν είναι τόσο ηλικιακό το ζήτημα. Όλες οι ηλικιακές κατηγορίες αποστρέφονται με κάποιον τρόπο την πολιτική και, μάλιστα, ισόποσα, θα λέγαμε. Θέλω, επίσης, να σημειώσω ότι το μέγεθος της αποχής δεν είναι αυτό που παρουσιάζεται, καθώς οι εκλογικοί κατάλογοι δεν έχουν εκκαθαριστεί και, ταυτόχρονα, αυξάνονται διαρκώς οι πολίτες που εργάζονται στο εξωτερικό και δεν μπορούν να ψηφίσουν. Λαμβάνοντας αυτά υπόψη, στις τελευταίες εκλογές επέλεξε να μην ψηφίσει περίπου ένας στους τρεις. Σίγουρα, αυτό δεν είναι λίγο και σίγουρα υπάρχει αύξηση σε σχέση με τον Ιανουάριο. Συνδέεται με την κόπωση των διαδοχικών αναμετρήσεων και την απογοήτευση από τα ασφυκτικά περιθώρια που επέβαλαν οι εταίροι.
Υπάρχει βέβαια και ένα ευρύτερο πρόβλημα, που δεν περιορίζεται στην Ελλάδα, αλλά αφορά συνολικά τις δυτικές κοινωνίες. Νομίζω είναι πρωτίστως φυσική συνέπεια της λογικής «δεν υπάρχει εναλλακτική» (There Is No Alternative) στις νεοφιλελεύθερες πολιτικές, που γενούν τα προβλήματα: Αν όντως δεν υπάρχει εναλλακτική, τότε τα προβλήματα δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν, οπότε γιατί να ασχολείται κάποιος.
Ο ΣΥΡΙΖΑ προσπαθεί εδώ και χρόνια να αντιπαρατεθεί με αυτήν τη λογική και στην κατεύθυνση αυτή θα κινηθεί η κυβέρνησή μας. Θέλουμε να αποδείξουμε ότι ακόμα και σε αυτό το πλαίσιο μπορούν να υπάρξουν διαφορετικές πολιτικές, που θέτουν στο επίκεντρο τα προβλήματα της κοινωνικής πλειοψηφίας με ειδική μέριμνα για τις ασθενέστερες ομάδες. Θέλουμε, επίσης, να αναδείξουμε ένα νέο πρότυπο διακυβέρνησης και άσκησης πολιτικής, που προτάσσει τον διάλογο και αποσκοπεί όχι στην επιβολή, αλλά στη σύνθεση απόψεων.
* Συνέντευξη από την εφημερίδα ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ που κυκλοφόρησε το Σάββατο 26/09/2015
