Ρεπορτάζ: Κώστας Παπαδόπουλος
Οι αιρετικές… προσωπικές απόψεις του Νίκου Φίλη, ότι οι 353.000 νεκροί της περιόδου 1916-1923 στον Μικρασιατικό Πόντο δεν συνιστούν γενοκτονία αλλά εθνοκάθαρση, θα ήταν ασήμαντες και αδιάφορες, εάν δεν κατείχε τη θέση του υπουργού Παιδείας.
Ο κ. Φίλης, είτε από πεποίθηση είτε από ιδεοληψία είτε για στρέψει τα φώτα της επικαιρότητας μακριά από το πακέτο των προαπαιτούμενων μέτρων που έφερε στη Βουλή η κυβέρνηση, επέλεξε να χτυπήσει μία φλέβα που πονά τον ελληνισμό, διεγείροντας τα ένστικτα επιφανών Ποντίων που διαπρέπουν στη χώρα μας και μέσω του «Π» ξεσπούν εναντίον του υπουργού Παιδείας. Πριν, όμως, παραθέσουμε τις απόψεις τους, οφείλουμε να παρουσιάσουμε τον ορισμό της γενοκτονίας, όπως τον βρίσκουμε στη Διεθνή Σύμβαση για την αποτροπή και την τιμωρία του εγκλήματος της γενοκτονίας, που υιοθετήθηκε από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ το 1948. Εκεί, διαβάζουμε ότι ως γενοκτονία ορίζονται «πράξεις που αποσκοπούν να καταστρέψουν, εν μέρει ή εν όλω, μια εθνική, εθνοτική, φυλετική ή θρησκευτική ομάδα, όπως οι εξής: α) δολοφονίες μελών της ομάδας, β) πρόκληση σοβαρών σωματικών και πνευματικών βλαβών σε μέλη της ομάδας, γ) σκόπιμη επιβολή συνθηκών διαβίωσης, υπολογισμένων ώστε να επιφέρουν τη φυσική καταστροφή της ομάδας εν μέρει ή εν όλω, δ) επιβολή μέτρων περιορισμού της γεννητικότητας της ομάδας, ε) βίαιη μετακίνηση παιδιών της μιας ομάδας στην άλλη ομάδα». Διαβάζοντας τα παραπάνω και έχοντας γνώση των ιστορικών γεγονότων της περιόδου, υπάρχουν άραγε πολλοί που ταυτίζονται με τις απόψεις του κ. Φίλη;
«Να σεβαστεί τη μνήμη των νεκρών»
Ο επίτιμος πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ποντιακών Σωματείων και συγγραφέας βραβευμένων βιβλίων για τον Ποντιακό Ελληνισμό, Στέφανος Τανιμανίδης, καταγγέλλει στο «Π»: «Οι συνεχιζόμενες επί δεκαετία δηλώσεις του κ. Φίλη ως προσώπου και δημοσιογράφου μπορεί να γίνονται οποτεδήποτε και οπουδήποτε, άσχετα εάν συμφωνεί ή διαφωνεί κανείς. Ωστόσο, οι δηλώσεις του ως υπουργού Παιδείας και η εμμονή του να μη σέβεται την ομόφωνη απόφαση του Κοινοβουλίου το 1994, το γεγονός ότι καθιερώθηκε η 19η Μαΐου ως Ημέρα Μνήμης για τη γενοκτονία των Ποντίων, συνιστά άρνηση και έγκλημα κατά του ελληνικού Συντάγματος και της Βουλής». Γιος του Παναγιώτη Τανιμανίδη, αξιωματικού του ελληνικού στρατού που πολέμησε στην πρώτη γραμμή εναντίον Ιταλών και Τούρκων, μετέπειτα κληρικού και εμβληματικής μορφής των Ποντίων, ο κ. Στέφανος Τανιμανίδης, εμφανώς συγκινημένος, δηλώνει ακόμα: «Η δική μας γενιά, οι απόγονοι των θυμάτων των Νεότουρκων και του Κεμαλισμού που άσκησαν γενοκτονία εις βάρος των προγόνων μας αφήνοντας πίσω τους 353.000 αθώα θύματα, οφείλει να διατρανώνει την ιστορική αλήθεια, αλλά έχει και την υποχρέωση να υπερασπίζεται το διεθνές δίκαιο. Τιμώντας τη μνήμη αυτών των θυμάτων, οφείλουμε όλοι –και ο κ. Φίλης– να σεβόμαστε την απόφαση της Διεθνούς Επιτροπής Μελέτης των Γενοκτονιών με έδρα της Γενεύη, που το 2007 και έπειτα από ενδελεχή μελέτη κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα γεγονότα της περιόδου 1919-1922, αποτελούν αναμφισβήτητη γενοκτονία. Στην επιστημονική αυτή τεκμηρίωση κατέληξαν ύστερα από έρευνα σε ελληνικά και ξένα αρχεία, ενώ την απόφαση χαιρέτησαν τα κοινοβούλια της Ελλάδας, της Σουηδίας, της Αρμενίας, της Κύπρου, δέκα πολιτειών και 16 δήμων των ΗΠΑ, της Νέας Νότιας Ουαλίας στην Αυστραλία, δεκάδες πανεπιστήμια και πνευματικά ιδρύματα ανά τον κόσμο κ.ά.».
Μέσω του «Π» και ως υπεύθυνος Επικοινωνίας και Δημοσίων Σχέσεων του Παγκόσμιου Συμβουλίου Ποντιακού Ελληνισμού απευθύνει κάλεσμα «στον υπουργό Παιδείας, Νίκο Φίλη, ή να δεχθεί το αίτημα για συνάντηση μαζί του που καταθέτουμε επανειλημμένως εδώ και δύο χρόνια, με τον ίδιο κατ’ επανάληψη να κωφεύει, ή να βρεθεί ως κεντρικός ομιλητής στη Θεσσαλονίκη, στην εκδήλωση που θα γίνει στις 14 Νοεμβρίου με τίτλο ‘‘Το έγκλημα της άρνησης και της υπονόμευσης της γενοκτονίας των Ποντίων’’, προκειμένου να μας τεκμηριώσει τα όσα ισχυρίστηκε».
«Ανώδυνος ο όρος “εθνοκάθαρση” για τον θύτη»
Στο ίδιος μήκος κύματος και ο δρ Αντώνης Παυλίδης, πρόεδρος του Δικτύου Αναγνώρισης Γενοκτονιών και πρόεδρος του Πανελλήνιου Συνδέσμου Πόντιων Εκπαιδευτικών, ο οποίος σε ανοιχτή επιστολή του προς τον Νίκο Φίλη δηλώνει: «Με τη διατύπωση των απόψεών σας εξυπηρετείτε τον θύτη και, κατά συνέπεια, καταπατάτε το θύμα». Σε συνομιλία με το «Π», ο κ. Παυλίδης εξηγεί πως ο όρος «εθνοκάθαρση» δεν βρίσκεται στο πλαίσιο του Διεθνούς Δικαίου και, συνεπώς, είναι ανώδυνος για τον θύτη σε αντίθεση με τον όρο «γενοκτονία» που παράγει αποτελέσματα σε βάρος του. «Κεραυνοί»έπεσαν και από τον πρώην πρόεδρο της Παμποντιακής Ομοσπονδίας ΗΠΑ και Καναδά, Ηλία Τσεκερίδη, ο οποίος δηλώνει πως «δεν ξέρω σε ποιον αιώνα ζει ο κ. Φίλης, οι επιστήμονες και το IAGS έχουν αναγνωρίσει τη γενοκτονία των Ποντίων, των Αρμενίων, κι αυτός είναι διεθνής οργανισμός. Ο κ. Φίλης από ποιους θέλει να το ακούσει; Από αυτούς που δεν την αναγνωρίζουν;».
Πόντιοι καλλιτέχνες ξεσπούν μέσω του «Π»
Περήφανος για την ποντιακή καταγωγή του και ιδιαίτερα αγαπητός, ο ηθοποιός Παύλος Κοντογιαννίδης διερωτάται μέσω της εφημερίδας μας: «Με ποια ιδιότητα τοποθετήθηκε κατ’ αυτόν τον τρόπο ο κύριος αυτός; Είναι ιστορικός του μέλλοντος; Είναι εθνικολόγος; Είναι παραϊστορικός του παρελθόντος; Αλήθεια, ποιος τον γνώριζε πριν από έναν χρόνο; Τα 353.000 θύματα συνιστούν εθνοκάθαρση; Είναι κάτι που κάνουν συχνά οι λαοί; Ας μας αναλύσει με επίσημη τοποθέτηση ποια είναι η διαφορά εθνοκάθαρσης και γενοκτονίας. Ντροπή του. Λυπάμαι και γι’ αυτόν και για την ιστορική εφημερίδα που διεύθυνε (σ.σ. την «Αυγή»). Τέτοιου είδους δηλώσεις από δήθεν αριστερούς αμαυρώνουν την Αριστερά».
Ένας από τους πιο διάσημους Ποντίους παγκοσμίως είναι και ο λαϊκός τραγουδιστής Λευτέρης Πανταζής (σ.σ. Πογκοζίδης), ο οποίος έσπευσε να δηλώσει: «Την ώρα που από το 1994 η ελληνική Βουλή έχει αναγνωρίσει τη θηριωδία των Τούρκων απέναντι στους Ποντίους ως ποντιακή γενοκτονία έρχεται ο κύριος Φίλης, ο οποίος, άκουσον άκουσον είναι υπουργός Παιδείας, να αμφισβητήσει το μακελειό που υπέστη ο Πόντος. Το λιγότερο που μπορούν να κάνουν οι απανταχού Πόντιοι είναι να μην ξεχνούν αυτήν τη γενοκτονία. Έτσι και εγώ δίνω το παρών με άλλους συναδέλφους κάθε χρόνο στην εκδήλωση που γίνεται. Δεν μπορεί αυτός που πρεσβεύει την παιδεία να πιάνεται αδιάβαστος».
Και νέα παιδιά, όμως, όπως ο τραγουδιστής Κώστας Αγέρης, που τιμούν τις ποντιακές ρίζες τους, εξέφρασαν την αντίδρασή τους στους ισχυρισμούς του κ. Φίλη. «Σπάνια εκφράζω δημόσια τις απόψεις μου, καθώς προτιμώ να μιλάω με τα τραγούδια μου. Ως Έλληνας και ως Πόντιος, όμως, νιώθω υπερήφανος που είχα την ευκαιρία να γνωρίσω ανθρώπους που ήρθαν διωγμένοι από τον Πόντο και αποτελούσαν ζωντανές πηγές για τα γεγονότα που έγραψαν τις μαύρες σελίδες στην εθνική μας ιστορία. Γι’ αυτό και θλίβομαι ιδιαίτερα, όταν ένας εκπρόσωπος της χώρας μου από μία τόσο σημαντική θέση εκφράζει τέτοιου είδους απόψεις που προσβάλλουν τους άξιους προγόνους μας», δηλώνει στο «Π» ο ανερχόμενος καλλιτέχνης.
Η ιστορία δίνει την απάντησή της
«Με αυστηρή επιστημονική έννοια, η γενοκτονία είναι άλλο πράγμα», ήταν η χαρακτηριστική φράση του Νίκου Φίλη, που άναψε το φιτίλι των αντιδράσεων εναντίον του. Ωστόσο, η ιστορία έχει γράψει πως η γενοκτονία των Ποντίων (1916-1923) με τους 353.000 νεκρούς αποτελεί τη δεύτερη μεγάλη γενοκτονία του αιώνα μας. Τον Φεβρουάριο του 1994, η Βουλή των Ελλήνων ψήφισε ομόφωνα την ανακήρυξη της 19ης Μαΐου ως Ημέρας Μνήμης για τη γενοκτονία των Ελλήνων στον Μικρασιατικό Πόντο την περίοδο 1916-1923, μία αναγνώριση που ήρθε με καθυστέρηση 70 ετών να δικαιώσει ηθικά τον ποντιακό ελληνισμό και να συνδέσει τον σύγχρονο ελληνισμό με την ιστορική του μνήμη.
«Δεν έχει το δικαίωμα να παραμένει υπουργός Παιδείας»
Την παραίτηση του Νίκου Φίλη από τη θέση του υπουργού Παιδείας ζήτησε με γραπτή του δήλωση ο μεγαλομέτοχος της ΠΑΕ ΠΑΟΚ, Ιβάν Σαββίδης. Κορυφαίος επιχειρηματίας, με ιδιαίτερη αγάπη και προσφορά στον ποντιακό ελληνισμό, καθώς έχει ποντιακές ρίζες και ο ίδιος, ο κ. Σαββίδης έστειλε ηχηρό μήνυμα στην κυβέρνηση: «Ως Πόντιος, ως Έλληνας, ως άνθρωπος του οποίου οι πρόγονοι είχαν εκδιωχθεί από την πατρίδα τους πριν από εκατό χρόνια, δεν μπορώ να μείνω αδιάφορος και να μην καταδικάζω αποτρόπαιες δηλώσεις σχετικά με το θέμα της γενοκτονίας, που εκφράστηκαν από έναν επίσημο εκπρόσωπο του ελληνικού κράτους. Ιδιαίτερα καταθλιπτικό είναι το γεγονός ότι οι λέξεις της άρνησης της γενοκτονίας των Ποντίων ακούγονται από τα χείλη του υπουργού Παιδείας.
Σήμερα, όταν η χώρα περνάει δύσκολες στιγμές που απαιτούν από τον ελληνικό λαό να είναι ενωμένος στη βάση των θεμελιωδών εθνικών αξιών, οι δηλώσεις αυτές είναι απαράδεκτες, ακόμη και ποινικά ελεγκτέες, επειδή αδικούν τη μνήμη των εκατοντάδων χιλιάδων θυμάτων της γενοκτονίας, τον ελληνικό λαό και την ελληνική ιστορία γενικά, ενώ φέρουν σύγχυση και διχόνοια στην κοινωνία. Είμαι πεπεισμένος ότι ο πολιτικός, που κρατά μια τέτοια μη εποικοδομητική θέση, δεν μπορεί, δεν έχει το δικαίωμα να συνεχίσει να παραμένει στο πόστο του. Η κυβέρνηση και ο πρωθυπουργός οφείλουν να ζητήσουν την παραίτησή του και την έκφραση δημόσιας συγγνώμης, αλλά και να εξετάζουν την ηθική αντιστοίχιση του εκάστοτε επικεφαλής του υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων με αυτήν τη θέση», αναφέρει ο ομογενής επιχειρηματίας.
