Ισχυρές πιέσεις για τη φύλαξη των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ, νέες κρίσιμες ψηφοφορίες στη Βουλή, που έρχονται με το νέο έτος, ψίθυροι για νέο μνημόνιο με αντάλλαγμα τη ρύθμιση του χρέους, αλλά και παρεμβάσεις των δανειστών σε στρατηγικού χαρακτήρα επιλογές, όπως είναι το παράλληλο πρόγραμμα. Ανάμεσα από όλες αυτές τις «Συμπληγάδες» θα πρέπει να περάσει η κυβέρνηση λίγο πριν από την εκπνοή του έτους, την ώρα, μάλιστα, που το μείζον θέμα του χρέους αποτελεί για την κυβέρνηση πεδίο αντιπαράθεσης και αντικρουόμενων απόψεων μεταξύ των δανειστών.
Το παρασκήνιο της απόσυρσης
«Μετά βαΐων και κλάδων» κατατέθηκε στη Βουλή το παράλληλο πρόγραμμα και «πριν αλέκτορα φωνήσαι τρις», η κυβέρνηση το μετέθεσε… για του χρόνου. Η επιλογή για τη χρονική συγκυρία της κατάθεσης ήταν προφανής: ενόψει εορτών, οι βουλευτές που θα ταξιδέψουν για τις εκλογικές τους περιφέρειες να μην καλούνται μόνο να απολογηθούν στους ψηφοφόρους τους για τα μνημονιακά μέτρα, αλλά να έχουν στις αποσκευές τους ένα βασικό επιχείρημα, ότι, δηλαδή, η κυβέρνηση δεν αθετεί τις προεκλογικές της δεσμεύσεις.
Όμως, λογάριαζαν χωρίς τον ξενοδόχο, καθώς τα μηνύματα που έφταναν στην Αθήνα από τις Βρυξέλλες ήταν απόλυτα σαφή, παρά το γεγονός ότι η κυβέρνηση αποσυνδέει τα δύο γεγονότα. «Ή το παίρνετε πίσω, ή “παγώνει” η υποδόση του 1 δισ. ευρώ».
Πάντως, κυβερνητικές πηγές παραδέχονται εμμέσως πλην σαφώς την παρέμβαση των δανειστών: «Οι “θεσμοί” το μόνο που ζήτησαν είναι περισσότερο χρόνο, προκειμένου να ενημερωθούν πάνω στο νομοσχέδιο».
Πάντως, όχι τυχαία, ο υπουργός Οικονομικών, Ευκλείδης Τσακαλώτος, ο οποίος παρευρέθηκε στην εκδήλωση των «53», το βράδυ που οι ψίθυροι για δυσφορία των «θεσμών» είχαν αρχίσει να πληθαίνουν, ήταν πολύ προσεκτικός στις αναφορές του, ρίχνοντας το βάρος στις δράσεις των υπουργών που δεν εμπλέκονται με τις διαπραγματεύσεις. Έτσι, το «διαπραγματευόμαστε και παράλληλα νομοθετούμε», που συνηθίζει να λέει στενός συνεργάτης του πρωθυπουργού, όταν η κυβέρνηση κατηγορείται για μονομερείς ενέργειες, πήγε περίπατο, με την κυβέρνηση να ρίχνει την ευθύνη στα κόμματα της αντιπολίτευσης, ότι με τις καταγγελίες τους για επιβάρυνση του προϋπολογισμού δημιούργησαν ανυπόστατες εντυπώσεις, που έβαλαν σε κίνδυνο την διαπραγμάτευση. Το Μέγαρο Μαξίμου, άλλωστε, είχε φροντίσει να προετοιμάσει το έδαφος όταν χαρακτήριζε «εσωτερική τρόικα» την αντιπολίτευση, επειδή αποχώρησε από την αρμόδια επιτροπή. Πάντως, υπό τον… φόβο των Ιουδαίων, η κυβέρνηση θα εξακολουθήσει να κρατάει ψηλά τους τόνους της πολιτικής αντιπαράθεσης, επιλέγοντας την πόλωση με την αντιπολίτευση, εκτιμώντας πως έτσι θα καταφέρει να συσπειρώσει την εύθραυστη κοινοβουλευτική πλειοψηφία που διαθέτει, ενόψει των επόμενων δύσκολων ψηφοφοριών.
Τον πρώτο κάβο, την ψήφιση του δεύτερου πακέτου των προαπαιτουμένων, τον πέρασε η κυβέρνηση και, μάλιστα, χωρίς απώλειες. Όμως, τα δύσκολα είναι μπροστά της, όσο και εάν η ανάσα που πήρε από τα 153 «ναι» στην τελευταία ψηφοφορία την κάνουν να ελπίζει πως θα περάσει αλώβητη τον κάβο του Ασφαλιστικού και όλων εκείνων των μέτρων που εξαιρέθηκαν από την τωρινή λίστα. Ωστόσο, παραμένουν κομμάτι της πρώτης αξιολόγησης, η ολοκλήρωση της οποίας, σύμφωνα με κοινοτικούς αξιωματούχους «θα είναι δύσκολη και δεν φαίνεται να είναι εφικτό να τελειώσει τον Φεβρουάριο».
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι πάει πίσω και η συζήτηση για το χρέος, με ένα ακόμη φάντασμα να πλανάται πάνω από το Μέγαρο Μαξίμου. Το ενδεχόμενο ενός νέου μνημονίου που θα συνοδεύει την όποια ρύθμισή του, μετά και τις πρόσφατες δηλώσεις του αντιπροέδρου της Κομισιόν, Βάλντις Ντομπρόβσκις.
Βέβαια, την αρχική καχυποψία της Αθήνας ότι ο Ευρωπαίος αξιωματούχος λειτουργεί ως «λαγός» κύκλων της ΕΕ, διαδέχθηκε μια πιο ψύχραιμη ανάγνωση των όσων είπε σε συνέντευξή του πρακτορείο ΜΝΙ. «το MoU, για το οποίο μίλησε ο κος Ντομπρόβσκις, δεν σημαίνει νέο πακέτο διάσωσης, άλλωστε κανένας Ευρωπαίος δεν δείχνει διάθεση για κάτι τέτοιο και ούτε θα μπορούσε να περάσει από τα Κοινοβούλιά τους», τόνιζε κυβερνητική πηγή, παραπέμποντας μάλιστα στις δυσκολίες που αντιμετώπισαν ορισμένοι Ευρωπαίοι να «περάσουν» το τελευταίο πρόγραμμα για την Ελλάδα. Εκείνο, όμως, που κρύβεται πίσω από τις δηλώσεις του Ευρωπαίου αξιωματούχου είναι τα μέτρα που θα έρθουν τους επόμενους μήνες, όχι μόνο επειδή κάποια από αυτά, όπως το Ασφαλιστικό και το φορολογικό πάνε για το 2016, αλλά και γιατί το πρόγραμμα έχει εμπροσθοβαρές χαρακτήρα, ενώ η συμφωνία αφορά την τριετή χρηματοδότηση της χώρας.
Όμως, διόλου ενθαρρυντικά είναι τα μηνύματα για το θέμα της ελάφρυνσης του ελληνικού χρέους. Την τελευταία «τορπίλη» έριξε ο πρόεδρος της Bundesbank, Γενς Βάιντμαν, ο οποίος «παγώνει» κάθε προσδοκία της Αθήνας, λέγοντας πως «μια περαιτέρω ελάφρυνση του χρέους δεν φαίνεται να είναι ιδιαίτερα επείγοντος ενδιαφέροντος». Πάντως, το δέλεαρ του χρέους εξακολουθεί να είναι το ισχυρό χαρτί στα χέρια του Αλέξη Τσίπρα στο εσωτερικό του κόμματός του. «Τώρα που πλησιάζουμε στην πηγή για να πιούμε νερό, δεν πρέπει να κλοτσήσουμε την καρδάρα με το γάλα», αυτή είναι και θα είναι η μόνιμη επωδός προς τους βουλευτές που ενδεχομένως και να έχουν δεύτερες σκέψεις για τις κρίσιμες ψηφοφορίες. «Εάν κάποιος βουλευτής έχει στο μυαλό του να καταψηφίσει, θα το έκανε τώρα (στο δεύτερο πακέτο παροαπαιτουμένων) και δεν θα τα τινάξει όλα στον αέρα, όταν μάλιστα μετά θα κλείνουμε και τις τελευταίες εκκρεμότητες για την πρώτη αξιολόγηση, θα είναι αυτοκτονική μια τέτοια κίνηση», εκτιμούν συνεργάτες του πρωθυπουργού.
Οι φράκτες της Ευρώπης
Με το δίλημμα της φύλαξης των εξωτερικών συνόρων ή του κλεισίματός τους επιχειρούν οι ισχυροί της Ευρώπης να κάμψουν τις αντιδράσεις κρατών-μελών, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, για την ενισχυμένη Frontex, που δεν θα θέλει τη συγκατάθεση του κυρίαρχου κράτους για να επέμβει. Έτσι, για να προσπεράσουν αυτό το εμπόδιο οι Ευρωπαίοι επέλεξαν στο κείμενο συμπερασμάτων μια διατύπωση, η οποία, ωστόσο, δεν αποκλείει τίποτα. «Για να διατηρηθεί το κοινοτικό κεκτημένο της Συνθήκης Σένγκεν, είναι απαραίτητο να υπάρξει επανάκτηση του ελέγχου των εξωτερικών συνόρων».
Ο πρωθυπουργός επιχείρησε να βγάλει στη «σέντρα» την Τουρκία, ότι δεν έχει κάνει τίποτα για να περιορίσει τη ροή των προσφύγων προς την Ελλάδα, αλλά και τους Ευρωπαίους πρόθυμους, όπως λέγονται, επειδή έχουν δεχθεί να φιλοξενήσουν πρόσφυγες, ότι μόνο λόγια είναι. Πάντως, όπως προκύπτει και από τις δηλώσεις των ισχυρών της Ευρώπης, το θέμα της ευρωπαϊκής συνοριοφυλακής και η σχεδόν ανεξέλεγκτη δράση της είναι θέμα χρόνου.
* Ρεπορτάζ από την εφημερίδα ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ που κυκλοφόρησε το Σάββατο 19/12/2015
