της Μαρίας Ακριβού
Προ κρίσης, ο όρος «εξαγωγές» ίσως να μη βρισκόταν καν στον «δεκάλογο» των Ελλήνων επιχειρηματιών. Ωστόσο, η έλλειψη ρευστότητας, η διεκδίκηση μεγαλύτερου μεριδίου αγοράς από πολυεθνικούς κολοσσούς και το ασταθές οικονομικό – πολιτικό περιβάλλον ανάγκασαν τις επιχειρήσεις να αναπροσαρμόσουν τη στρατηγική τους, προκειμένου να διαφυλάξουν τη βιωσιμότητά τους. Πολύ σύντομα, η εξωστρέφεια έγινε συνώνυμο της ανάπτυξης, με την επέκταση στις αγορές του εξωτερικού να αποτελεί σήμερα τον κανόνα παρά την εξαίρεση.
Εύλογα θα αναρωτηθεί κάποιος: Είναι εύκολη η δραστηριοποίηση στο εξωτερικό για μια ελληνική εταιρεία που, ενώ έχει μάθει να λειτουργεί στον δικό της μικρόκοσμο, βρίσκεται αντιμέτωπη με μεγαθήρια στην παγκόσμια επιχειρηματική «σκακιέρα»; Τι γίνεται σε περίπτωση που ο Έλληνας εξαγωγέας κληθεί να διαχειριστεί φαινόμενα πτώχευσης, υπερημερίας του ξένου αγοραστή, δηλαδή άνω των 60 ημερών καθυστέρηση καταβολής της πληρωμής και αυθαίρετη καταγγελία της εξαγωγικής σύμβασης; Ασπίδα προστασίας απέναντι στους κυριότερους εμπορικούς και πολιτικούς κινδύνους των εξαγωγικών εταιρειών αποτελεί ο Οργανισμός Ασφάλισης Εξαγωγικών Πιστώσεων.
Όπως τονίζει στο «Π» ο πρόεδρος του ΟΑΕΠ, κ. Θεμιστοκλής Καλπακτσόγλου, η παγκόσμια κρίση έχει επιφέρει σημαντικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας των επιχειρήσεων. Εταιρείες που μέχρι χθες πλήρωναν εμπρόθεσμα τους συνεργάτες τους σήμερα αδυνατούν να το κάνουν και βλέπουν τα οικονομικά τους μεγέθη να ακολουθούν την κατιούσα. «Ως ΟΑΕΠ, είμαστε σε θέση να προσφέρουμε την πρόληψη τέτοιων φαινομένων και τη σωστή πληροφόρηση για τη φερεγγυότητα των πελατών του εξωτερικού. Το συγκριτικό μας πλεονέκτημα είναι πως διαθέτουμε χαμηλά ασφάλιστρα, καθώς δεν θέλουμε να υπάρχει επιβάρυνση στο τελικό προϊόν. Ο εξαγωγέας πρέπει να είναι σίγουρος ότι θα πληρωθεί για το εμπόρευμα που εξάγει και εμείς διασφαλίζουμε έως και το 95% του ποσού, αναλαμβάνοντας να πληρώσουμε το τίμημα σε περίπτωση που δεν το πληρώσει ο πελάτης».
Η συμβολή του ΟΑΕΠ είναι μείζονος σημασίας, εάν λάβει κανείς υπόψη του την έλλειψη ρευστότητας που επικρατεί την τελευταία τετραετία στην εγχώρια αγορά και που αποτελεί, μαζί με τη γραφειοκρατία, το μεγαλύτερο πρόβλημα που αναχαιτίζει την ανάπτυξη των επιχειρήσεων. Καθώς πρόκειται για έναν οργανισμό ειδικού σκοπού, η βασική του αρχή είναι να μη γίνονται διακρίσεις και να παρέχεται βοήθεια και τεχνογνωσία, τόσο στις μικρού όσο και στις μεγάλου μεγέθους επιχειρήσεις. «Βοηθάμε την ελληνική εξωστρέφεια από το πρώτο κιόλας ευρώ που θέλει να εξάγει ένας επιχειρηματίας και δεν μιλάμε μόνο για προϊόντα, αλλά και για τεχνικά έργα, εγγυήσεις και παροχή υπηρεσιών».
Ο κ. Καλπακτσόγλου επιβεβαιώνει ότι η κρίση ήταν, πράγματι, η βασική αιτία που οδήγησε πολλές επιχειρήσεις να ανοίξουν τα «φτερά» τους στο εξωτερικό. Διευκρινίζει, ωστόσο, πως στην εξίσωση που εγγυάται την επιτυχία μιας επιχείρησης τα πάντα εξαρτώνται από την κατάρτιση ενός καλά δομημένου business plan μακροπρόθεσμου χαρακτήρα. «Το θέμα δεν είναι να γίνονται εξαγωγές που έχουν ευκαιριακό χαρακτήρα, αλλά να δημιουργηθούν οι κατάλληλες προϋποθέσεις για ένα σωστό brand name και οι συνθήκες για την ύπαρξη σταθερών τιμών. Είναι λάθος η λογική τού να περιμένει ένας επιχειρηματίας να βγάλει κέρδος από τον πρώτο χρόνο εξαγωγών. Χρειάζονται μεθοδικότητα και υπομονή».
Εξαιρετικά ελληνικά προϊόντα
Ο ίδιος αναφέρει πως υπάρχουν εξαιρετικής ποιότητας ελληνικά προϊόντα, όπως λάδι, κρασιά, μέλι και οπωροκηπευτικά, τα οποία είναι περιζήτητα στο εξωτερικό, αλλά θα μπορούσαν να αυξήσουν ακόμα περισσότερο τις πωλήσεις τους, εάν γινόταν πιο στοχευμένη διαφήμιση. «Έχουν γίνει προσπάθειες από φορείς, όπως το “Invest in Greece”, οι οποίες έχουν μεν αποδώσει, ωστόσο δεν αρκούν».
Σε ό,τι αφορά το πρόγραμμα «Εξωστρέφεια» του ΟΑΕΠ, η καινοτομία του έγκειται στο ότι προσφέρει ταυτοχρόνως ασφάλιση και χρηματοδότηση με ένα ιδιαίτερα ελκυστικό επιτόκιο, της τάξης του 3,6%. Προσφέρονται μία τονωτική ένεση ζεστού χρήματος στην πραγματική οικονομία, ουσιαστική στήριξη στην εξωστρεφή επιχειρηματικότητα, ενώ, παράλληλα, ενισχύονται η ανταγωνιστικότητα και η ευελιξία των ελληνικών εξαγωγικών επιχειρήσεων. Στην πράξη, ο πελάτης γνωρίζει τα όριά του και μέχρι πόσο εμπόρευμα μπορεί να φορτώσει. Ασφαλίζει το τιμολόγιο στον ΟΑΕΠ, στέλνει το εμπόρευμα και μόλις το εμπόρευμα παραληφθεί, σφραγίζεται από τον ΟΑΕΠ το τιμολόγιο και πάει σε όποια τράπεζα εκείνος επιθυμεί (έχει γίνει σύμβαση με όλες τις συστημικές τράπεζες, την Παγκρήτια και την Τράπεζα Αττικής) και παίρνει το 80% του ποσού για χρονικό διάστημα maximum τεσσάρων μηνών.
Όπως αποκάλυψε ο πρόεδρος του ΟΑΕΠ, τις προσεχείς ημέρες αναμένεται να «πέσει» η υπογραφή και με την Τράπεζα Χανίων, ολοκληρώνοντας έτσι τον κύκλο υπογραφών με όλες τις τράπεζες της χώρας. «Η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών δεν επηρέασε καθόλου τη συνεργασία μας με τις τράπεζες. Αντιθέτως, εμείς τους δίνουμε ρευστότητα. Κάνουμε καταθέσεις, οι οποίες αποτελούν εγγύηση για τις ίδιες τις τράπεζες, αφού δεσμευόμαστε ότι εάν δεν πληρωθεί το τιμολόγιο που έχουν χρηματοδοτήσει, θα το πληρώσουμε υποκαθιστώντας τα δικαιώματα του εξαγωγέα στο εξωτερικό, για να ζητήσουμε από εκεί τα χρήματα. Εκείνες έχουν το ασφαλιστήριο με τα όρια που έχουμε δώσει στους ξένους αγοραστές και ο εξαγωγέας εισπράττει μέσα σε τέσσερις μέρες το 80% του τιμολογίου, με maximum ποσό ένα εκατομμύριο ευρώ. Οι τράπεζες είναι εξασφαλισμένες και ο ΟΑΕΠ παίζει πολύ σημαντικό ρόλο στο θέμα αυτό».
Εκφράζει, ωστόσο, τη δυσαρέσκειά του γιατί το πρόγραμμα δεν έχει αποδώσει όσο θα ήθελαν τα στελέχη του ΟΑΕΠ, δεδομένου ότι «τρέχει» σε μια δύσκολη οικονομικά συγκυρία, ενώ έχουν γίνει παρουσιάσεις σε όλους τους Συνδέσμους Εξαγωγέων και στα Εμπορικά Επιμελητήρια της χώρας. «Η αλήθεια είναι πως περίμενα να πάει καλύτερα το πρόγραμμα, αλλά είναι δύσκολο, όταν η κάθε τράπεζα προσπαθεί να προωθήσει, παράλληλα, τα δικά της προϊόντα. Το 2016 θα συνεχίσουμε την ενημέρωσή μας προς τους Συνδέσμους Εξαγωγέων και τα επιμελητήρια, προκειμένου να ενημερωθούν όσον το δυνατόν περισσότερες επιχειρήσεις. Άλλωστε, τα επιτόκια που υπάρχουν αυτήν τη στιγμή είναι ιδιαίτερα χαμηλά».
Σχολιάζοντας την επιβολή των capital controls, ο πρόεδρος του ΟΑΕΠ παραδέχεται πως υπήρξε έντονη ανησυχία από εταιρείες του εξωτερικού, όμως, πλέον, το αρνητικό κλίμα τείνει να αποκατασταθεί. «Ένα σοβαρό πρόβλημα που δημιουργήθηκε ήταν στους Έλληνες που εισάγουν πρώτες ύλες από το εξωτερικό, οι οποίες είναι απαραίτητες για τη δημιουργία του τελικού προϊόντος που εν συνεχεία θα εξαχθεί. Σταδιακά τα εμπόδια έχουν αρχίσει να ξεπερνιούνται, όμως οι επιπτώσεις θα φανούν στους ισολογισμούς στο τέλος του έτους».
Αποκάλυψε, δε, πως αυτό το διάστημα βρίσκεται στα «σκαριά» η δημιουργία ενός προγράμματος προχρηματοδότησης εξαγωγών που θα αφορά το στάδιο της προετοιμασίας μιας παραγγελίας. «Κάποιος που έχει κλείσει μια συμφωνία και θέλει να ετοιμάσει μια παραγγελία, αλλά δεν έχει τα χρήματα για την αγορά των πρώτων υλών, θα μπορεί να βρει τη χρηματοδότηση που αναζητά μέσω ΟΑΕΠ».
Σημειώνεται πως ο ΟΑΕΠ έχει έδρα την Αθήνα, διαθέτει ένα υποκατάστημα στη Θεσσαλονίκη και βρίσκεται υπό την εποπτεία του υπουργείου Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού.
* Ρεπορτάζ από την εφημερίδα ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ που κυκλοφόρησε την Πέμπτη 24/12/2015
