Πιο… ανθρώπινες συνθήκες διαβίωσης υπόσχονται στους πρόσφυγες που βρίσκονται στα όρια του νομού τρεις δήμοι της Θεσσαλονίκης.
Ο λόγος για τους δήμους Καλαμαριάς, Θεσσαλονίκης και Νεάπολης-Συκεών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα «REACT». Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ και δίνει τη δυνατότητα σε οικογένειες προσφύγων να διαμένουν σε διαμερίσματα άνω των 60 τμ. και να αφήσουν τις… τριτοκοσμικές συνθήκες διαβίωσης που επικρατούν στα κέντρα μετεγκατάστασης, τα hot spot αλλά και τις παλιές βιομηχανικές εγκαταστάσεις που πρόσφατα μισθώθηκαν από το υπουργείο εθνικής Άμυνας.
Στόχος του προγράμματος «REACT» είναι να αξιοποιηθούν διαμερίσματα άνω των 60 τμ που βρίσκονται στο νομό Θεσσαλονίκης, ώστε να φιλοξενηθούν προσωρινά πρόσφυγες με απώτερο σκοπό τη σταδιακή μετεγκατάστασή τους σε άλλες χώρες της ΕΕ. Το πρόγραμμα μεταξύ άλλων προβλέπει την εκμίσθωση ενός διαμερίσματος ανά πολυκατοικία, το μηνιαίο ενοίκιο ανέρχεται ως 400 ευρώ ανάλογα βέβαια με την έκταση του κάθε ακινήτου και την κατάσταση του σταθερού εξοπλισμού που συμπεριλαμβάνεται σε αυτό ενώ υπάρχει πρόβλεψη να δοθεί επιπλέον χρηματικό ποσό στους ιδιοκτήτες διαμερισμάτων που θα εντοπίσουν με την λήξη του προγράμματος τυχόν ζημιές. Το «REACT» προβλέπει επίσης την πρόσληψη ατόμων που θα επιβλέπουν καθημερινά τις συνθήκες διαβίωσης των προσφύγων.
Σε ό,τι αφορά τα διαδικαστικά ζητήματα, σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση του δήμου Θεσσαλονίκης, τα μισθωτήρια συμβόλαια σε πρώτη φάση θα είναι εξάμηνης διάρκειας με δυνατότητα ανανέωσής τους για ένα έτος, το μίσθωμα θα προπληρώνεται ανά τρίμηνο, οι λογαριασμοί (Κοινόχρηστα, ΔΕΗ, ΕΥΑΘ) των διαμερισμάτων που θα ενταχθούν στο πρόγραμμα πληρώνονται εξ’ ολοκλήρου από τους παραπάνω δήμους. Τα διαμερίσματα που θα μισθωθούν πρέπει να έχουν έκταση μεγαλύτερη των 60 τμ. και να διαθέτουν όλα τα απαιτούμενα πιστοποιητικά προς ενοικίαση όπως είναι το ενεργειακό πιστοποιητικό. Οι ιδιοκτήτες ακινήτων του δήμου που σχεδιάζουν να καταθέσουν φάκελο στους τρεις δήμους του νομού θα πρέπει να γνωρίζουν ότι το κάθε διαμέρισμα πρέπει να προσφέρει μέχρι έξι θέσεις φιλοξενίας και να διαθέτει φυσικό και επαρκή αερισμό, φυσικό φωτισμό, να είναι απαλλαγμένο από υγρασία, επαρκή θέρμανση και ψύξη, ζεστό νερό, πόσιμο νερό, αποχέτευση.
Αυξημένο ενδιαφέρον
Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά στο δήμο Θεσσαλονίκης αναμένεται να μισθωθούν περίπου εβδομήντα (70) διαμερίσματα, στο δήμο Νεάπολης- Συκεών είκοσι (20) και τέλος στον δήμο Καλαμαριάς δέκα (10).
Μιλώντας στην KARFITSA στελέχη των παραπάνω δήμων που έχουν επιφορτιστεί με τη συλλογή των φακέλων των ακινήτων που είναι διαθέσιμα αναφέρουν ότι το ενδιαφέρον είναι αυξημένο. Όπως εξηγούν από την πλευρά τους οι μεσίτες της πόλης «οι ιδιοκτήτες ακινήτων που ενδιαφέρονται να μισθώσουν τα ακίνητά τους για να φιλοξενηθούν πρόσφυγες αυξάνονται». Ενδεικτικό του κλίματος είναι άλλωστε το γεγονός ότι οι αρκετοί επιχειρηματίες της πόλης με βιομηχανικά κτίρια έσπευσαν να καταθέσουν δικαιολογητικά προκειμένου να μισθωθούν τα ακίνητά τους από το υπουργείο Εθνικής Άμυνας.
Όπως υποστηρίζει στην KARFITSA η αντιδήμαρχος Κοινωνικής Πολιτικής- Αλληλεγγύης και Δημόσιας Υγείας τους δήμου Καλαμαριάς, Μαρία Παυλίδου: «Πριν καλά καλά δημοσιευτεί η επίσημη ανακοίνωση του δήμου πως συμμετέχει στο εν λόγω πρόγραμμα ήρθαν σε επαφή μαζί μου ιδιοκτήτες διαμερισμάτων οι οποίοι θέλουν να τα διαθέσουν για να φιλοξενηθούν πρόσφυγες. Τα κίνητρα άλλωστε που δίνονται είναι πολλά για έναν που μπορεί να έχει ένα ακίνητο που νοικιάζει. Τα μισθώματα θα προπληρωθούν, υπάρχει ασφάλεια, τα κοινόχρηστα θα τα πληρώνει ο δήμος. Οι μισθώσεις αυτές δεν διατρέχουν κανένα πρόβλημα γιατί ο καταβαλλόμενος είναι ο δήμος. Σίγουρα θα πάρουν τα χρήματά τους» σχολιάζει η κ. Παυλίδου.
Μεγάλο ενδιαφέρον υπάρχει και στο δήμο Θεσσαλονίκης σύμφωνα με πληροφορίες από την αρμόδια υπηρεσία, όπως και στον δήμο Νεάπολης Συκεών. «Πολλοί περνούν από το γραφείο μου για να ρωτήσουν πληροφορίες. Το πρόγραμμα είναι ανοικτό. Η τιμή που δίνει η ΕΕ δηλαδή τα 400 ευρώ το μήνα για κάθε διαμέρισμα είναι πολύ καλή και σίγουρα συμφέρει το πρόγραμμα κάποιον ιδιοκτήτη που έχει το διαμέρισμά του ξενοίκιαστο. Φυσικά οι δημότες μας εκτός από τους οικονομικούς παράγοντες και μεγέθη είναι ευαισθητοποιημένοι και από τις εικόνες που έβλεπαν τόσους μήνες στην τηλεόραση και το δράμα των προσφύγων» υποστηρίζει ο κ. Αναστάσιος Τσακιρίδης, αντιδήμαρχος Κοινωνικής Πολιτικής στο δήμο Νεάπολης- Συκεών.
«Απάνθρωπες συνθήκες…»
Την ίδια ώρα, στους βιομηχανικούς χώρους της Θεσσαλονίκης που φιλοξενούνται πρόσφυγες η κατάσταση είναι τελείως διαφορετική.
Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις κάνουν λόγο για καταπάτηση βασικών και θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, και τριτοκοσμικές συνθήκες διαβίωσης. «Την περασμένη Κυριακή πραγματοποίησα αυτοψία σε συγκεκριμένο χώρο. Οι συνθήκες είναι άθλιες. Οι χώροι αυτοί δεν είναι άξιοι να φιλοξενήσουν ανθρώπους, Πρέπει άμεσα να ξεκινήσει η διασπορά των προσφύγων στην επικράτεια. Δεν είναι δυνατό το 90% να βρίσκεται στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας» αναφέρει από την πλευρά του ο Χάρης Αηδονόπουλος, συντονιστής του τομέα Κοινωνικής Συνοχής Προσφυγικού και Μεταναστευτικού για όλη την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας. Ο κ. Αηδονόπουλος συμπληρώνει επίσης ότι σους χώρους αυτούς «δεν υπάρχει περίπτωση να πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις που σχετίζονται με την ασφάλεια του κτιρίου».
Είναι χαρακτηριστικό ότι οι ΜΚΟ όπως και η Ύπατη Αρμοστεία δεκάδες φορές μέχρι σήμερα έχουν επισημάνει και μάλιστα δημόσια στον αναπληρωτή υπουργό Μεταναστευτικής Πολιτικής, Γιάννη Μουζάλα πως οι βιομηχανικοί χώροι που έχουν μισθωθεί από το υπουργείο Άμυνας στη Θεσσαλονίκη προκειμένου να φιλοξενηθούν οι πρόσφυγες της Ειδομένης είναι ακατάλληλοι. Σύμφωνα με πληροφορίες οι περισσότεροι χώροι που μετατράπηκαν σε κέντρα φιλοξενίας προσφύγων δεν διαθέτουν ούτε άδεια πυρασφάλειας ούτε πιστοποιητικό ενεργειακής απόδοσης, κάτι που είναι απαραίτητο για την μίσθωση διαμερισμάτων από ιδιώτες και αποτελεί νόμο του κράτους εδώ και πολλά χρόνια. «Πολλοί χώροι δεν πληρούν τις προϋποθέσεις για να φιλοξενηθούν πρόσφυγες. Και οι αρχές το συνειδητοποιούν και προχωρούν σε βελτιωτικές ενέργειες. Οι βελτιώσεις αυτές είναι μικρές και λίγες ωστόσο» σημειώνει στην KARFITSA η υπεύθυνη επικοινωνίας της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες στην Ελλάδα, Στέλλα Νάνου.
Μέλη ΜΚΟ – αυτόπτες μάρτυρες μετέφεραν στην KARFITSA ένα περιστατικό που έλαβε χώρα σε συγκεκριμένο βιομηχανικό χώρο της Θεσσαλονίκης. «Επειδή τα κτίρια αυτά ήταν κλειστά για πολλά χρόνια δεν είχαν πυροπροστασία. Η Πυροσβεστική βέβαια μερίμνησε και πήγε στους χώρους πυροσβεστήρες, με τους οποίους όμως έπαιζαν τα παιδιά. Σε περίπτωση πυρκαγιάς μπορεί να θρηνήσουμε θύματα» έλεγε χαρακτηριστικά ο Γ.Κ. «Οι συνθήκες είναι απάνθρωπες» αρκείται να δηλώσει, αγανακτισμένος ο δήμαρχος Θέρμης Θεόδωρος Παπαδόπουλος.
Οι νόμοι του κράτους δεν ισχύουν για το… κράτος
Υπενθυμίζεται πως, όπως είχε αποκαλύψει η KARFITSA η μισθώσεις των εν λόγω κτιρίων έγιναν με σχεδόν μυστικό τρόπο. Στελέχη του στρατού ήρθαν σε επαφές με ιδιοκτήτες πρώην βιομηχανικών χώρων και υπέγραψαν μαζί τους συμβόλαια. Το ύψος των μισθωμάτων παραμένει άγνωστο, με τις πληροφορίες να λένε πως αγγίζουν μέχρι και τις 8.000 ευρώ το μήνα. Σημειώνεται ότι μέχρι σήμερα στο νομό οι εργοστασιακοί χώροι που φιλοξενούν πρόσφυγες είναι οι εξής: στο εργοστάσιο SINATEX στο Λαγκαδά, στο κτήμα Αλεξιάδη στο Δερβένι, στο πρώην εργοστάσιο EXELKA στο Ωραιόκαστρο, στις πρώην σιταποθήκες του κτήματος Κορδογιάννη στα Βασιλικά Θεσσαλονίκης, στα παλιά βυρσοδεψία «Καραμανλή» στη Σίνδο, στο πρώην εργοστάσιο της ΗΛΤΕΞ στο Καλοχώρι, σε κτίριο απέναντι από τον Βιολογικό Καθαρισμό της ΕΥΑΘ στη Σίνδο και στο πρώην εργοστάσιο της SOFTEX στην περιοχή των Διαβατών.
Για την εκμίσθωση μάλιστα των χώρων και την άμεση μεταφορά των προσφύγων σε αυτούς μετά την εκκένωση της Ειδομένης υπήρξε ειδική πρόβλεψη στο νόμο 4375/2016 ώστε να παρακαμφθούν οι όποιες γραφειοκρατικές διαδικασίες και να επισπευσθεί η μίσθωση εγκαταστάσεων. Για παράδειγμα, όπως ορίζει ο νόμος 4122/2013 η έκδοση Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης είναι υποχρεωτική για να ολοκληρωθεί ένα μισθωτήριο συμβόλαιο είτε αφορά διαμέρισμα είτε ολόκληρη κτιριακή εγκατάσταση. Με άλλα λόγια δεν είναι σύννομη η οποιαδήποτε συμφωνία εκμισθωτή και μισθωτή εάν ο πρώτος δεν διαθέτει και δεν έχει καταθέσει το Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης του ακινήτου του στις αρμόδιες υπηρεσίες του κράτους. Το κόστος δε της έκδοσης ενός Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης, που ισχύει σύμφωνα με το Γρηγόρη Λιάντα, επίτιμο Πρόεδρο της Ομοσπονδίας Μεσιτών Ελλάδας, δεκατέσσερα χρόνια ξεκινά από 70 ευρώ.
«Πρόκειται για ένα πρόσθετο βάρος των ιδιοκτητών που είναι όμως υποχρέωση των τελευταίων» λέει ο κ. Λιάντας. Από την πλευρά του ο πρόεδρος του ΤΕΕ/ Τμήμα Κεντρικής Μακεδονίας, Πάρις Μπίλλιας υποστηρίζει πως με τροποποίηση του παραπάνω νόμου «το Πιστοποιητικό ενεργειακής Απόδοσης είναι υποχρεωτικό για όλα τα ακίνητα άνω των 50 τμ». Στην περίπτωση των βιομηχανικών χώρων στη Θεσσαλονίκη που νοικιάστηκαν από το ελληνικό δημόσιο για τις ανάγκες φιλοξενίας προσφύγων δεν φαίνεται πως υπάρχει κάποια… υποχρέωση, αφού σύμφωνα με εκτιμήσεις οι χώροι που μισθώθηκαν με διαδικασίες express πιθανότατα να μην διαθέτουν τέτοιο πιστοποιητικό. «Έχει μια βδομάδα που μας ζήτησαν τέτοιο πιστοποιητικό» αναφέρει ιδιοκτήτης βιομηχανικού χώρου που φιλοξενεί πρόσφυγες εδώ και 3,5 μήνες. Ο ίδιος καταγγέλλει επίσης ότι για όλο αυτό το διάστημα που φιλοξενεί στο χώρο του πρόσφυγες από την Ειδομένη δεν έχει λάβει ούτε ένα ευρώ!
Του Βαγγέλη Στολάκη
Το θέμα δημοσιεύεται στην εφημερίδα karfitsa
