Είκοσι μία ημέρες και σήμερα έμειναν έως το Eurogroup της 20ής Φεβρουαρίου, για να κλείσει η δεύτερη αξιολόγηση της ελληνικής οικονομίας, ώστε να μην εμπλακεί η «υπόθεσή μας» με την εκλογική διαδικασία σε Ολλανδία τον Μάρτιο, Γαλλία τον Απρίλιο και Γερμανία το φθινόπωρο!
Δυστυχώς, όμως, για μία ακόμη φορά η κυβέρνηση επαναλαμβάνει τα λάθη της διαπραγμάτευσης του 2015, που οδήγησε τη χώρα στα πρόθυρα της δραχμής και στο τρίτο μνημόνιο, αφού δεν δείχνει να αντιλαμβάνεται πως ο χρόνος δουλεύει σε βάρος της Ελλάδας. Δεν έχουμε συνειδητοποιήσει ότι εμείς βιαζόμαστε και όχι οι δανειστές.
Γιατί, όσο καθυστερεί η συμφωνία, τόσο αποδυναμώνεται η όποια διαπραγματευτική ισχύς της χώρας, καθώς μέσα στον Ιούλιο το Λογιστήριο του Κράτους θα πρέπει να βρει να πληρώσει περίπου 7 δισ. ευρώ – τα οποία δεν έχει στα ταμεία του. Και, ακόμη, όσο καθυστερούν να ληφθούν τα μέτρα που έχουμε συμφωνήσει με τους δανειστές τόσο αυτά θα είναι βαρύτερα και πιο επώδυνα πολιτικά για την κυβέρνηση των ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ και η κατάσταση της οικονομίας θα είναι πιο δύσκολο να ελεγχθεί.
Είναι πασιφανές ότι, αν ο κ. Τσακαλώτος, που είχε ζήσει από κοντά την ατέρμονη και αδιέξοδη «διαπραγμάτευση Βαρουφάκη» το πρώτο επτάμηνο του 2015, δεν έκανε τα ίδια ακριβώς λάθη, χάνοντας συνεχώς πολύτιμο χρόνο, και αν ο κ. Τσίπρας είχε κλείσει την αξιολόγηση προτού μπει το 2017, τώρα η χώρα θα είχε ήδη ενταχθεί στην ποσοτική χαλάρωση της ΕΚΤ και θα ήταν έτοιμη να περάσει σε πιο γοργούς αναπτυξιακούς ρυθμούς.
Οι κυβερνητικοί ήλπιζαν –στο πλαίσιο μιας πολιτικής διαπραγμάτευσης– ότι, εάν παρουσίαζαν πολύ υψηλότερο πλεόνασμα για το 2016 από τον στόχο που προέβλεπε το μνημόνιο, θα μπορούσαν να πετύχουν μια καλύτερη συμφωνία με τους δανειστές, με λιγότερα μέτρα. Έτσι, προτίμησαν και πάλι να επιχειρήσουν μια πολιτική διαπραγμάτευση (όπως ακριβώς και το 2015), ελπίζοντας ότι θα αποφύγει η κυβέρνηση να νομοθετήσει από τώρα σκληρά προληπτικά μέτρα, τα οποία θα μπουν σε εφαρμογή μετά το τέλος του τρίτου μνημονίου, στην περίπτωση που η χώρα δεν πιάσει τους δημοσιονομικούς στόχους της.
Για μία ακόμη φορά, όμως, θα αναγκαστούν να προσγειωθούν στην πραγματικότητα (αν δεν έχουν προσγειωθεί ήδη) και να αντιληφθούν ότι στο πλαίσιο ενός μνημονίου δεν νοείται πολιτική διαπραγμάτευση, αλλά, αντίθετα, απαιτείται πιστή υλοποίηση των δεσμεύσεων τις οποίες έχει αναλάβει η υπό επιτήρηση χώρα – δηλαδή, ακριβώς όπως έκαναν πριν από μας η Ιρλανδία, η Πορτογαλία και η Κύπρος.
Έτσι, τώρα, η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, που έκλεισε δύο χρόνια στην εξουσία, πανηγυρίζει για τις «επιτυχίες» της με non paper το οποίο διανέμει, ενώ και το ΔΝΤ με τα μνημόνιά του δεν φεύγει και θα πρέπει να τηρήσει όλες τις δεσμεύσεις της και να νομοθετήσει από τώρα σκληρά μέτρα για μετά το 2018 , φορτώνοντάς τα ουσιαστικά στην επόμενη κυβέρνηση. Βέβαια, δεν θα πρωτοτυπήσει.
Αντιγράφει, μέχρι ενός σημείου, τους προηγούμενους, αφού προσάρμοσε ταχύτατα στις κλασικές (παραδοσιακές) μεθόδους διακυβέρνησης. Όμως, σε ορισμένα τους έχει ξεπεράσει. Η διαφορά με αυτούς, τουλάχιστον στις σχέσεις με τους δανειστές, είναι ότι μέχρι πρότινος κατάφερνε να «πουλάει» καλύτερα τη συμφωνία και τις υποχωρήσεις, διότι την επένδυε με την «υπερηφάνεια» στη διαπραγμάτευση. Όμως, τώρα και αυτό ξέφτισε.
Το θετικό είναι ότι με τη διετή διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ περιορίζονται, αν δεν εκλείπουν οριστικά, οι ψευδαισθήσεις ότι υπάρχουν εναλλακτικοί δρόμοι άσκησης της εξουσίας, ριζικά διαφορετικοί από όσους γνωρίσαμε. Και, κυρίως, εκλείπουν οι αυταπάτες που καλλιεργήθηκαν, ότι υπάρχουν πολλά περιθώρια για ριζικές αλλαγές, ειδικά σήμερα, όταν οι δεσμεύσεις της χώρας είναι πολλές και αξεπέραστες. Και, εντάξει, η απογοήτευση από την πρώτη Αριστερή κυβέρνηση είναι η αρνητική όψη.
Υπάρχει και η θετική: τη θέση των αυταπατών και των φαντασιώσεων, που υπήρχαν μέχρι πριν από δύο χρόνια, πήραν ο ρεαλισμός και –ελπίζουμε– η αυτογνωσία.
Του Φώτη Σιούμπουρα
Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο που κυκλοφόρησε το Σάββατο 28/1
