Είναι δυνατόν να κάνει κανείς προβλέψεις σε μια χώρα που τα πάντα αλλάζουν κάθε μέρα; Είναι δυνατόν να καταλήξει κανείς σε ασφαλή συμπεράσματα, ακούγοντας μόνο τις επίσημες τοποθετήσεις της πολιτικής ηγεσίας αυτού του τόπου;
Η απάντηση στο ερώτημα αυτό φαίνεται να είναι μια σχετικώς εύκολη υπόθεση, για όσους διαβάζουν μέσα (ή κάτω) από τις γραμμές και μελετούν όσα λέγονται όχι μόνο δημοσίως, αλλά κυρίως στους πολιτικούς διαδρόμους. Με το σκεπτικό αυτό, μπορεί να δει κανείς τις εξελίξεις που θα προκύψουν το προσεχές διάστημα, από τώρα έως τον Αύγουστο του 2018 , τότε που η χώρα θα μπει σε μια άλλη εποχή, αφού –τυπικά– θα έχουμε βγει από τα μνημόνια, που μας επιβλήθηκαν.
Οι εξελίξεις δείχνουν να είναι προδιαγεγραμμένες. Τις καταγράφουν εν πολλοίς πολιτικοί παράγοντες και αναλυτές και τις περιέγραψε πριν από μέρες κορυφαίο στέλεχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σε μια off the record «διακομματική», όπως χαρακτηρίστηκε, ενημέρωση. Η ενημέρωση αφορούσε τη (σχεδιαζόμενη) πορεία της Ελλάδας τους επόμενους, τουλάχιστον, δέκα μήνες. Ποιες θα είναι οι εξελίξεις;
Κατ’ αρχάς, η τρέχουσα τρίτη αξιολόγηση έχει σχεδόν ολοκληρωθεί. Αυτό έχει προεξοφληθεί από τους δανειστές, τουλάχιστον τους Ευρωπαίους. Δεν υπάρχουν σοβαρά εμπόδια, λένε οι γνωρίζοντες καλά τα πράγματα. Η κυβέρνηση έχει αποδεχθεί ουσιαστικά όλες τις απαιτήσεις των δανειστών, έχει ψηφίσει ήδη τα δύσκολα μέτρα και οι Βρυξέλλες δεν θα θέσουν εμπόδια σε κάποιους «φιλολαϊκούς» σχεδιασμούς της, όπως π.χ. το μοίρασμα ενός μέρους του «πλεονάσματος» σε οικονομικά αδύναμους.
Τον Αύγουστο του 2018, η κυβέρνηση θα αναγγείλει «καθαρή έξοδο» από τα μνημόνια . Τι εννοεί, όμως, η κυβέρνηση λέγοντας «καθαρή έξοδος»;
Εννοεί ότι η χώρα θα μπορεί να δανείζεται με χαμηλά επιτόκια, ανάλογα με τα σημερινά του ESM, για να εξυπηρετεί τις ανάγκες της και να μην εκτοξεύσει και πάλι το χρέος της στα ύψη;
Εννοεί έξοδο από τα μνημόνια, δηλαδή από τις πολιτικές που εφαρμόστηκαν και θα εφαρμοστούν μέχρι το 2020, σύμφωνα με τις περικοπές στα εισοδήματα, που ψήφισε την άνοιξη η κυβέρνηση;
Εννοεί έξοδο από την επιτροπεία;
Όποιος ισχυρίζεται ή προαναγγέλλει τέτοιες εξελίξεις πρέπει να ζει σε διαρκή αυταπάτη.
Η επίτευξη των συμφωνημένων πλεονασμάτων, όχι μόνο του 3,5% του ΑΕΠ μέχρι και το 2022 αλλά και πάνω από το 2% του ΑΕΠ μέχρι και το 2060, δεν θα αφεθεί στην καλή θέληση των ελληνικών κυβερνήσεων. Αν δεν έχουμε ρύθμιση του χρέους και νέο χρηματοδοτικό πρόγραμμα, δηλαδή νέου τύπου μνημόνιο, θα αλλάξουν μορφή και οι μηχανισμοί της διεθνούς επιτροπείας.
Τυπικά βέβαια θα είναι έτσι, αφού τον Αύγουστο του 2018 λήγει το ισχύον μνημόνιο και δεν πρόκειται να υπογραφεί νέο, τουλάχιστον με τη μορφή που γνωρίζουμε μέχρι σήμερα. Για τον απλούστατο λόγο ότι καμία ευρωπαϊκή χώρα δεν είναι διατεθειμένη να δώσει στην Ελλάδα νέα δάνεια με τη μορφή και τα επιτόκια που έχουν δοθεί μέσω των κλασικών μνημονίων.
Τότε τι θα ισχύσει; Σε γενικές γραμμές, το προσδιόρισε ο ανώτατος κοινοτικός αξιωματούχος, στην ενημέρωση που έκανε. «Καθαρή έξοδος», δηλαδή χωρίς υποχρεώσεις της Ελλάδας, δεν μπορεί να γίνει, είπε, διότι δεν είναι βέβαιο ότι θα την «εγκρίνουν» οι αγορές, από τις οποίες η Ελλάδα πρέπει στο εξής να βρίσκει όλα τα δανεικά που θα έχει ανάγκη.
Κατά συνέπεια, η εποπτεία θα συνεχιστεί και μάλιστα επί μακρόν. Όλα αυτά βέβαια σημαίνουν ότι η έξοδος της Ελλάδας στις αγορές θα είναι «εγγυημένη» από τους δανειστές, μέσω κάποιας «προληπτικής πιστωτικής γραμμής». Ό,τι, δηλαδή, είχε σχεδιαστεί να γίνει και το 2014, αλλά ανακόπηκε, επειδή η τότε κυβέρνηση Σαμαρά, προ της βέβαιης ανατροπής της, την οποία προκάλεσε ο ΣΥΡΙΖΑ, λόγω μη ψήφισης Προέδρου της Δημοκρατίας, αναγκάστηκε να «παγώσει» κάποιες από τις μεταρρυθμίσεις. Χρειάστηκε να περάσουν τρία χρόνια και θα χρειαστεί άλλος ένας για να επιστρέψουμε στο 2014, αφού βεβαίως η «Βαρουφάκειος» εποχή μάς «φέσωσε» με άλλα 90 δισ. ευρώ.
Τώρα η λύση που θα δοθεί θα έχει μοναδικότητα. «Υβριδική» την αποκάλεσε ο Ευρωπαίος αξιωματούχος, ακριβώς επειδή δεν έχει εφαρμοστεί σε άλλη παρόμοια περίπτωση. Και η λύση αυτή θα δώσει το «δικαίωμα» στον κ. Τσίπρα, ετοιμάζοντας τον τόπο για εκλογές, να λέει «εγώ σας έβγαλα από τα μνημόνια» και «ρύθμισα το χρέος» και στην αντιπολίτευση, βεβαίως, να τον κατηγορεί ότι «έχει δέσει τη χώρα για πολλά χρόνια χειροπόδαρα» με τα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα.
Τις τελευταίες μέρες όμως ένα νέο, πιο ισχυρό επικοινωνιακά μήνυμα άρχισε να διακινείται. Από το «σας βγάλαμε από τα μνημόνια, εμείς θα σας απαλλάξουμε από την πρόσθετη λιτότητα και την εποπτεία», περάσαμε στο «σας φέραμε λίγες ημέρες πριν από την έξοδο από τα μνημόνια, δώστε μας μια νέα εντολή να βγούμε χωρίς εποπτεία και νέα μέτρα».
Αυτό σημαίνει, μην αποκλείσετε και την πιθανότητα η χώρα να οδηγηθεί στις κάλπες την άνοιξη του 2018; Όλα εξαρτώνται από το αν ο κ. Τσίπρας τολμήσει να προκηρύξει εκλογές την άνοιξη, με την ελπίδα να ανατρέψει τους πολιτικούς συσχετισμούς, ή το φθινόπωρο για να χάσει με διαφορά, που θα κρατήσει το κόμμα του σε τροχιά επιστροφής στην εξουσία, όπως επιθυμεί και σχεδιάζει.
του Φώτη Σιούμπουρα
Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο που κυκλοφόρησε το Σάββατο 11/11
