Σε λίγες μέρες θα γιορτάσουμε –ούτως ειπείν– τη συμπλήρωση μιας αριστερής τριετίας (25/1/2015 έως 25/1/2018). Θα πανηγυρίσουμε –τρόπος του λέγειν– για τα επιτεύγματα της «πρώτη φορά αριστερής» κυβέρνησης και θα ετοιμαστούμε για τις 26 Αυγούστου, να δούμε την Πανσέληνο…
Θα πρόκειται, λέει, για την πρώτη φορά που θα είναι τόσο φωτεινή (η Πανσέληνος) μετά από οκτώ χρόνια «σκοτεινής μνημονιακής νύχτας». Βέβαια, το ότι ανακηρυχτήκαμε ως «ο πιο δυστυχισμένος λαός του κόσμου (με 2η τη Βόρεια Κορέα) και ότι η μόνη ευρωπαϊκή χώρα που δεν έχει φθάσει ακόμα στο στάδιο της ανάκαμψης είναι η Ελλάδα είναι… λεπτομέρειες.
Εν πάση περιπτώσει, στις 21 Αυγούστου 2018 θα χουμε βγει από τα μνημόνια και κλείνει, κατά πώς μας διαβεβαιώνει η κυβέρνηση, η παρένθεση της πιο σκληρής λιτότητας που έχει επιβληθεί ποτέ. Εντάξει, δεν μας υπόσχονται ότι θα επιστρέψουμε στο παλιό σύμπαν, στην καλοπληρωμένη ανεμελιά, στην παραμόρφωση που αντιλαμβανόμασταν ως κανονικότητα. Κάποιοι όμως εκεί στην κυβέρνηση άρχισαν πάλι την κυβερνητική πρωτοβουλία και ευρύτερες συναινέσεις για υποσχέσεις για, μετά την έξοδο, νέα επιδόματα, αυξήσεις συντάξεων και 13ο μισθό ή και 14ο μετά την «καθαρή έξοδο».
Η έξοδος βέβαια από τα μνημόνια ασφαλώς και είναι θετικό γεγονός, παρότι εμείς δεν θα σταματήσουμε να ανεβάζουμε τις «πέτρες στο βουνό», αφού η πολυπόθητη ανάπτυξη δεν φαίνεται να ανατέλλει μαζί με την Πανσέληνο του Αυγούστου.
Το πλέον σοβαρό όμως και εκείνο που προκαλεί τώρα ιδιαίτερη ανησυχία είναι η εντυπωσιακή ανυπαρξία σοβαρής συζήτησης γι’ αυτά που θα γίνουν ή πρέπει να γίνουν μετά τον Αύγουστο του 2018, όταν η χώρα κληθεί να βρέξει τα πόδια της και να κολυμπήσει στα βαθιά, χωρίς σωσίβιο. Το θέμα είναι η χώρα μετά τα μνημόνια. Και εκείνο το τοπίο, όπως δείχνει από την απόσταση οκτώ μηνών, είναι ακόμα, θολό, ίσως και ζοφερό. Και ουδείς ασχολείται με αυτό τώρα. Λες και ο εθνικός στόχος εξαντλείται εκεί προς το τέλος του ερχόμενου καλοκαιριού. Μετά τι; Όλα θα βρουν τον δρόμο τους; Άμ δεν είναι έτσι.
Από όλες τις πλευρές, π.χ., υποστηρίζεται ότι η χώρα μετά τα μνημόνια πρέπει να έχει δημόσιο τομέα που να λειτουργεί με λιγότερα χρήματα και μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα. Πρέπει να είναι παραγωγικά ανταγωνιστική και επενδυτικά ελκυστική. Επίσης, η Δικαιοσύνη να λειτουργεί με διαφορετικούς ρυθμούς, με ασύλληπτη, για τα σημερινά δεδομένα, ταχύτητα. Χρειάζεται ρεαλιστικό πρόγραμμα προσέλκυσης επενδύσεων, ελκυστικό τραπεζικό και φορολογικό καθεστώς.
Τι υπάρχει από όλα αυτά, τι συζητείται; Λίγα πράγματα, ελάχιστα. Σοβαρή συζήτηση δεν γίνεται από την κυβέρνηση, που έχει αναγάγει τον Αύγουστο του 2018 σε ορόσημο θρησκευτικού συμβολισμού. Ωστόσο το θέμα είναι εθνικό. Βγαίνουμε από μία «πολεμική αναμέτρηση» και αυτά τα πράγματα, για να συζητηθούν σοβαρά, χρειάζονται πρωτίστως κυβερνητική πρωτοβουλία και ευρύτερες συναινέσεις. Δεν είναι και πολιτικώς ορθόν στην παρούσα φάση να προσπαθούμε να δημιουργήσουμε την εντύπωση στην κοινή γνώμη ότι με την ολοκλήρωση του 3ου μνημονίου θα τελειώσουν και οι δύσκολες ημέρες.
Η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική από την… επικοινωνιακή αυτή εξίσωση. Ακόμα και εάν τελικώς πετύχουμε «καθαρή έξοδο», είναι γνωστό ότι οι μνημονιακές πολιτικές των τελευταίων ετών έχουν κληροδοτήσει ένα πυκνό πλέγμα νομοθετικών ρυθμίσεων και αλλαγών, οι οποίες έχουν αλλάξει ριζικά το τοπίο. Και εντάξει, μπορεί να έχουμε μία «καθαρή έξοδο», με την έννοια ότι δεν θα επιβληθούν στην Αθήνα πρόσθετες δεσμεύσεις, αλλά αυτές που έχουν συμφωνηθεί είναι υπεραρκετές.
Σε όλες τις άλλες χώρες υπήρξε ένα μίνιμουμ εθνικής συνεννόησης που επέτρεψε να γίνουν γρήγορα μεταρρυθμίσεις και αλλαγές με πολιτικό κόστος, που δεν εκτραχύνθηκε όμως σε αδιέξοδες κοινωνικές και πολιτικές συγκρούσεις. Εδώ επιμένουμε ακόμα και σήμερα, με προεξάρχουσα την κυβερνητική πλειοψηφία που μονίμως αναζητεί ή κατασκευάζει εχθρούς προκειμένου να συγκαλύψει τις αλλεπάλληλες μεταστροφές της, σε ένα πολωτικό συγκρουσιακό κλίμα, το οποίο εμποδίζει και την υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων και την κοινωνία να αντιληφθεί τη σκοπιμότητα και την αποτελεσματικότητά τους.
Δυστυχώς έχουμε πληρώσει και, όπως φαίνεται, θα εξακολουθήσουμε για πολύ καιρό ακόμα να πληρώνουμε πανάκριβα την αδυναμία του πολιτικού συστήματος να αρθεί στο ύψος των δύσκολων περιστάσεων και να ξεπεράσει οριστικά τις παθογένειες του παρελθόντος.
Όταν η αγορά εργασίας χάνεται κάτω από το στεατοπυγικό υποσύστημα του Ζουράρι…
του Φώτη Σιούμπουρα
Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο που κυκλοφόρησε το Σάββατο 20/1
