Είναι σαφές πως ο Πάνος Καμμένος βρίσκεται σε λίαν δυσχερή θέση. Οι καλά γνωρίζοντες εκτιμούν πως, όταν αρχίσει να διαφαίνεται συγκεκριμένη λύση, ο Πάνος Καμμένος θα διαχωρίσει τη θέση του
Στην τρίτη επέτειό της η κυβέρνηση Τσίπρα καλείται να διαχειριστεί ένα από τα πιο σύνθετα εθνικά θέματα: Το Μακεδονικό. Αν σ’ αυτό προστεθεί και ο γρίφος του χρέους –και δη μετά από 7 ολόκληρα χρόνια σκληρής οικονομικής λιτότητας με όλες τις κοινωνικές συνέπειες–, εύκολα αναδεικνύεται η πολυπλοκότητα του προβλήματος, στο οποίο βρίσκεται το Μαξίμου.
Δεν είναι διόλου τυχαίο πως έμπειροι πολιτικοί από ολόκληρο το πολιτικό φάσμα, μηδέ εξαιρουμένων και πολλών παραγόντων των Βρυξελλών, εκφράζουν την εκτίμηση ότι το ζήτημα της ονομασίας της FYROM-ΠΓΔΜ μπορεί να οδηγήσει σε γενική αναδιάταξη του πολιτικού σκηνικού της χώρας. Επί τούτου, ο πρόεδρος της Βουλής Νίκος Βούτσης, μιλώντας στον Real FM, δεν διστάζει να παραδεχτεί ότι «γύρω από το ζήτημα της επίλυσης της ονομασίας της FYROM θα αναδιαμορφωθεί σε αρκετά μεγάλο βαθμό και οριζοντίως, ενδεχομένως, το σύνολο του πολιτικού συστήματος» προσθέτει, δε, πως «το ζήτημα αυτό δεν θα αλλάξει την κυβερνητική ευστάθεια». Επιπλέον, ο πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων δείχνει σίγουρος πως θα «υπάρξει μεγάλη πλειοψηφία μέσα στη Βουλή σε σχέση με μία σύνθετη ονομασία».
Πολιτικό ντόμινο
Η διαφαινόμενη λύση –εάν τελικά επιτευχθεί, όπως οι εντεύθεν κι εκείθεν του Ατλαντικού σύμμαχοι κι εταίροι επιθυμούν, προκειμένου η ΠΓΔΜ να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ και με απώτερο στόχο να περιορίσει την επιρροή της Μόσχας στα Βαλκάνια και κατ’ επέκταση κι αναλογία και της εντελώς απρόβλεπτης Άγκυρας– θα έχει σύνθετη ονομασία, η οποία θα εμπεριέχει τον όρο «Μακεδονία» με γεωγραφικό ή επιθετικό προσδιορισμό. Ο πρωθυπουργός κινείται στην εθνική γραμμή, έτσι όπως αυτή καθορίστηκε από την κυβέρνηση του Κώστα Καραμανλή στη σύνοδο του ΝΑΤΟ, στο Βουκουρέστι το 2008, δηλαδή σύνθετη ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό για γενική χρήση (erga omnes) και με εγκατάλειψη κάθε έννοιας αλυτρωτισμού κι αλλαγής των υπαρχόντων συνόρων. Κατά την κοινή συνέντευξη Τύπου, μετά την τρίωρη συνάντησή του με τον ομόλογό του, Ζόραν Ζάεφ, ο Αλέξης Τσίπρας απέφυγε έντεχνα να αναφερθεί σε γεωγραφικό προσδιορισμό. Ωστόσο, οι διαρροές συγκλίνουν πως η ελληνική πλευρά βρίσκεται κοντά στο Novamakedonija (Νέα Μακεδονία) και τις παραλλαγές του –όπως ακριβώς προέβλεπε και πρότεινε το πακέτο Πινέιρο το 1992 επί κυβερνήσεως Κωνσταντίνου Μητσοτάκη–, χωρίς να αποκλείει και τους γεωγραφικούς προσδιορισμούς, Άνω ή Βόρεια, στον όρο «Μακεδονία».
Επ’ αυτής της ενδεχόμενης συμφωνίας περί της ονομασίας, αναπτύσσονται φυγόκεντρες και κεντρομόλες δυνάμεις πέριξ του Μαξίμου:
α) Ποια θα είναι η αντίδραση του κυβερνητικού εταίρου, ΑΝΕΛ; Είναι σαφές πως ο Πάνος Καμμένος βρίσκεται σε λίαν δυσχερή πολιτική θέση. Οι καλά γνωρίζοντες τις όντως λεπτές εσωκομματικές ισορροπίες και τις λίαν ευαίσθητες ιδεολογικές χροιές, στο δεύτερο συγκυβερνών κόμμα, εκτιμούν πως, όταν αρχίσει να διαφαίνεται συγκεκριμένη λύση, ο Πάνος Καμμένος θα διαχωρίσει τη θέση του από την κυβέρνηση. Προς ώρας, οι ΑΝΕΛ εκτιμούν πως οι δυσκολίες στη συμμαχική κυβέρνηση των Σκοπίων δεν θα επιτρέψουν λύση, καθώς ακόμα και στην αποδοχή μιας σύνθετης ονομασίας δεν θα συναινέσουν στην αλλαγή του Συντάγματός τους. Άρα το πρόβλημα μετατίθεται χρονικά. Γενικά, το συλλαλητήριο της Θεσσαλονίκης έφερε σε εξαιρετικά δύσκολη θέση τους ΑΝΕΛ και το σύνολο σχεδόν των βουλευτών τους τάσσεται κατά της όποιας χρήσης του όρου «Μακεδονία», γεγονός που αποδεικνύει λίαν διακριτά τη μάχη πολιτικής επιβίωσης που δίδει το κόμμα στη δεξαμενή των συντηρητικών ψηφοφόρων.
β) Ποια θα είναι η αντίδραση του «Κινήματος Αλλαγής, της «πολύφερνης νύφης» που προ πολλού «φλερτάρει» το Μέγαρο Μαξίμου και με προξενήτρες τους Ευρωπαίους σοσιαλιστές, με προεξάρχοντα τον Μάρτιν Σουλτς; Επίσης, τι επιμέρους γνωρίζει ο πρόεδρος της Βουλής Νίκος Βούτσης, όταν εξηγεί πως «το ζήτημα, (η ονομασία των Σκοπίων, δηλαδή) αυτό δεν θα αλλάξει την κυβερνητική ευστάθεια»; Οι επιτελείς του Μεγάρου Μαξίμου καταλήγουν στο συμπέρασμα πως η κυβερνητική πλειοψηφία δεν κινδυνεύει ακόμα κι αν το σχετικό θέμα έρθει στη Βουλή και καταψηφιστεί από τους ΑΝΕΛ, καθώς η δεδηλωμένη θα συνεχίσει να υπάρχει, αφού άλλες όμορες δυνάμεις θα δώσουν θετική ψήφο.
Προς τούτο, αναπτύσσονται δύο θεωρίες: Πρώτον, πως η κυβέρνηση χάνει τη δεδηλωμένη σε ψήφιση Προϋπολογισμού, πρότασης μομφής και σε νομοσχέδιο που η ίδια θα δηλώσει πως ζητάει ψήφο εμπιστοσύνης, και, δεύτερον, σε κάθε περίπτωση, το θέμα της ονομασίας των Σκοπίων θα ψηφιστεί από άλλη πλειοψηφία. Οι επιτελείς του Μεγάρου Μαξίμου κρίνουν με απόλυτη σιγουριά πως μια νέα κοινοβουλευτική πλειοψηφία μπορεί να συγκροτηθεί από το Ποτάμι, πιθανώς το ΚΚΕ, αλλά και τη Δημοκρατική Συμπαράταξη, καθώς η τοποθέτηση της Φώφης Γεννηματά υπέρ σύνθετης ονομασίας «erga omnes» και με «συμπληρωματικές εγγυήσεις για αποτροπή ενεργειών αλυτρωτισμού» ερμηνεύεται ως θετικό μήνυμα. Σ’ αυτήν την πλειοψηφία προστίθενται και τουλάχιστον τρεις ανεξάρτητοι βουλευτές και πιθανώς κάποιοι ακόμα βουλευτές από την Ένωση Κεντρώων.
Αλλαγή κυβερνητικού εταίρου
Στο Μέγαρο Μαξίμου στοιχηματίζουν πως, σε περίπτωση κατά την οποία οι ΑΝΕΛ δεν ψηφίσουν σύνθετη ονομασία για τα Σκόπια με γεωγραφικό ή άλλο προσδιορισμό, η κυβέρνηση θα βρει στήριξη από το Κίνημα Αλλαγής, κάτι που η ίδια θεωρεί ως προπομπό μιας άλλης κυβερνητικής συμμαχίας. Οι επικοινωνιακοί επιτελείς του Μαξίμου εκτιμούν πως μεγάλος αριθμός κεντροαριστερών πολιτών –σε περίπτωση διάρρηξης της συμμαχίας ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ– θα αποδεσμευτούν από την εναντίωσή τους στον Πάνο Καμμένο και θα προσανατολιστούν προς τον ΣΥΡΙΖΑ, ενώ ταυτόχρονα θα έχει πέσει και το τελευταίο εμπόδιο για την τυπική πλέον ένταξη του ΣΥΡΙΖΑ στο Ευρωπαϊκό Σοσιαλιστικό Κόμμα.
Πολλές μέρες πριν από το Νταβός, κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του αλβανόφωνου αναπληρωτή πρωθυπουργού των Σκοπίων στην Αθήνα, ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς μίλησε για μια παράλληλη υπέρβαση των συγκρούσεων μέσα σε όλα τα κόμματα του Κοινοβουλίου, η οποία μπορεί να οδηγήσει όντως στην «πλειοψηφία ευθύνης» για την επίλυση του Μακεδονικού, εάν βεβαίως εξελιχθούν ομαλά μέσα στο επόμενο εξάμηνο οι διαπραγματεύσεις στον ΟΗΕ με την κυβέρνηση Ζάεφ. Οι παροικούντες την κυβερνητική Ιερουσαλήμ, έχουν υπόψη τους τις δηλώσεις με τις οποίες ο πρώην πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου, ο επικεφαλής του Ποταμιού Σταύρος Θεοδωράκης και ο πρόεδρος της ΔΗΜΑΡ Θανάσης Θεοχαρόπουλος έχουν δημοσίως πάρει θέση υπέρ της λύσης του ονόματος της ΠΓΔΜ από την παρούσα Βουλή στη βάση της σύνθετης ονομασίας με γεωγραφικό προσδιορισμό έναντι όλων, θέση με την οποία συμφωνεί απόλυτα και ο ιδεολογικός κορμός της Κουμουνδούρου. Στις πολιτικά ενδόμυχες σκέψεις του Μεγάρου Μαξίμου υπάρχει και μια «πλειοψηφία ευθύνης», η οποία θα στηρίξει μια λύση της ονομασίας της ΠΓΔΜ και ίσως σε ένα επόμενο στάδιο ρίξει πολιτικά θεμέλια για μια πιο ευρεία συγκυβέρνηση της Κεντροαριστεράς.
Γιάννης Σπ. Παργινός
Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο που κυκλοφόρησε το Σάββατο 27/1
