«Άντε, μπαμπά, πότε θα κλείσουν τα σχολεία;». Ήταν οι μέρες που όλοι συζητούσαν ότι η χώρα θα λάμβανε μέτρα, για να μπορέσει να αντιμετωπίσει τη «λαίλαπα» της παγκόσμιας υγειονομικής κρίσης, λόγω του κορονοϊού. Ο παθολόγος-λοιμωξιολόγος και καθηγητής της Ιατρικής Σχολής Αθηνών, ο άνθρωπος από τα χείλη του οποίου κρεμόμαστε όλοι μας τούτες τις δύσκολες ώρες, ο πατέρας Σωτήρης Τσιόδρας, γελάει με τρυφερότητα, όταν περιγράφει αυτήν τη στιγμή. Τη στιγμή που οι μικροί της οικογένειάς του τού υποβάλλουν την παιχνιδιάρικη ερώτηση. «Μπαμπά, πότε θα κλείσουν τα σχολεία;». Γνωρίζει, επί επτά μάλιστα (όσα είναι και τα παιδιά του), τα θέλω και τις αντιδράσεις της παιδικής ηλικίας και συνεπώς ξέρει ότι είναι δύσκολο να παραμείνουν εντός σπιτιού μικρά αγόρια και κορίτσια. «Όμως, πειθάρχησαν», λέει (προφανώς με τη βοήθεια και της συζύγου του, Μίνας). Όπως πειθάρχησαν στη συντριπτική τους πλειοψηφία και οι Έλληνες, ακόμη και οι νέοι». «Το μυστικό είναι η ενημέρωση και ο σωστός διάλογος», διευκρινίζει ο κ. Τσιόδρας. Μόνο ένα από τα παιδιά του 55χρονου καθηγητή πάντως δεν έκανε αυτό που ζήτησε ο πατέρας του. Δεν ακολούθησε το «Μένουμε Σπίτι». Αλλά αυτό λόγω ανωτέρας βίας. Η «μαμά πατρίδα» κάλεσε τον γιο του να την υπηρετήσει στον Στρατό, την ώρα που ο ίδιος ήδη διαχειριζόταν την κρίση του αδυσώπητου, δολοφονικού κορονοϊού στην Ελλάδα.
Μακριά από την οικογενειακή θαλπωρή, ο επιστήμονας Σωτήρης Τσιόδρας, ο άνθρωπος που σαν πατέρας μάς μιλάει κάθε μέρα στις 6 το απόγευμα, προσπαθεί να μας κάνει να πειθαρχήσουμε. «Πρέπει να κερδίσουμε χρόνο», λέει. «Από εμάς εξαρτάται. Από τη συμπεριφορά μας». Μιλάει ψύχραιμα και ο ρεαλιστικός επιστημονικός λόγος του εμπνέει ασφάλεια. «Υπηρετεί την αλήθεια, διατηρώντας παράλληλα το ανθρώπινο πρόσωπό του», λένε οι φίλοι του. «Ραγίζει» όταν αναφέρεται στις ευπαθείς ομάδες και στους ηλικιωμένους, που κινδυνεύουν περισσότερο απ’ οποιονδήποτε άλλον από τον κορονοϊό. Μιλάει από καρδιάς και συμβουλευτικά, όταν αναφέρεται στα νέα παιδιά, που θα πρέπει να επιδείξουν ατομική ευθύνη και υψηλό αίσθημα αλληλεγγύης. Αποκρούει δε ατάραχος τα πολλά fake news, που τρομοκρατούν ή προκαλούν εφησυχασμό.
Αν και φοράει με θρησκευτική ευλάβεια την κονκάρδα «Μένουμε Σπίτι», ο ίδιος περνάει τη μέρα του σε συσκέψεις, τηλεδιασκέψεις, ενημερώσεις και συνεντεύξεις Τύπου. Φεύγει αργά για το σπίτι του και φθάνει νωρίς το πρωί εκεί όπου τον καλεί το καθήκον. Τα πρωινά του τα περνάει με τον πρωθυπουργό –έστω και εξ αποστάσεως, με την τεχνολογία και πάλι παρούσα– αλλά και με τον υπουργό Υγείας Βασίλη Κικίλια σε σύσκεψη, όπου καθορίζεται εν πολλοίς και η ημερήσια διάταξη της καθημερινής μάχης εναντίον του COVID-1.
Ακολουθεί η συνεδρίαση της Επιτροπής Δημόσιας Υγείας, όπου συμμετέχουν 28 επιστήμονες, επί το πλείστον καθηγητές Πανεπιστημίου.
Στις 2 το μεσημέρι κάθε μέρα, ο Σωτήρης Τσιόρδας –έχοντας πλέον μια συνολική εικόνα της μάχης εναντίον του Coronavirus– θα πάρει υπό μάλης τον γνωστό δερμάτινο φάκελό του και θα πάει να προετοιμάσει το καθημερινό ανακοινωθέν του απογεύματος, με τη συνδρομή του Γραφείου Τύπου του υπουργείου Υγείας. Συνομιλητής του ο στενός συνεργάτης του Βασίλη Κικίλια, δημοσιογράφος Θάνος Τριανταφύλλου. Η συνέχεια, γνωστή: Στις 6 το απόγευμα κάθε μέρα, η χώρα «στήνεται» μπροστά στις τηλεοράσεις και οι πολίτες κρέμονται από τα χείλη του Σωτήρη Τσιόδρα.
Επτά παιδιά
Μακριά από συνεντεύξεις Τύπου του υπουργείου Υγείας και νοσοκομεία ή έδρανα διαλέξεων, ο Σωτήρης Τσιόδρας ζει με την οικογένειά του (έχει επτά παιδιά) μία πολύ ήσυχη ζωή στην Κηφισιά, όπου βρίσκεται το σπίτι του. Αν και έχει πολύ λίγο ελεύθερο χρόνο στη διάθεσή του, όταν βρίσκει, προτιμά να τον περνά με τη γυναίκα του και τα παιδιά του. Το μοναδικό χόμπι του είναι να ψάλλει και μάλιστα είναι ψάλτης σε εκκλησία της ενορίας του στην Κηφισιά. Την ψαλτική και την αγάπη του για τη βυζαντινή μουσική φαίνεται πως κληρονόμησε από τη μητέρα του, την κυρα-Φωτούλα, η οποία εξακολουθεί και σήμερα να ψάλλει στον Άη Γιώργη, στην εκκλησία του χωριού τους, στο Νεοχώρι, στα σύνορα των Νομών Αργολίδας και Αρκαδίας. Στην ίδια εκκλησία ψέλνει και ο «κυρ Σωτήρης, ο γιατρός», κατά πλως λένε και οι λιγοστοί (καμιά τριανταριά) κάτοικοι του χωριού, «όταν έρχεται στον τόπο μας» να δει και τους γονείς του, τον Παναγιώτη και τη Φωτούλα, στους οποίους ο γιατρός- γιος συνέστησε να παραμείνουν κλεισμένοι στο σπίτι τους, για τον φόβο του κορονοϊού. «Ακολουθούμε κι εμείς τις “εντολές” του Σωτήρη μας», λέει στο «Π» (τηλεφωνικά) ο κυρ Παναγιώτης. «Τον Σωτήρη τον βλέπουμε κάθε μέρα στην τηλεόραση. Κλάψαμε όμως όταν το παιδί μας δάκρυσε, καθώς μιλούσε για τους ηλικιωμένους… Να προσεύχεστε να μας έχει ο Θεός καλά και να βγούμε γρήγορα και από αυτή την κρίση». Με τα καλύτερα λόγια μιλούν για τον «συγχωριανό» τους γιατρό και οι λιγοστοί κάτοικοι του Νεοχωρίου. «Εμένα ο Σωτηράκης μου έσωσε τη ζωή, όταν πριν από πέντε χρόνια είχα αναπνευστικό πρόβλημα και μου τοποθέτησε σύστημα αναπνευστήρα», λέει η Χριστίνα Παπά. «Ο Θεός να τον έχει καλά. Είναι τόσο καλός άνθρωπος ο Σωτηράκης μας. Είμαστε όλοι στο χωριό τόσο περήφανοι γι’ αυτόν».
Η σχέση του καθηγητή Παθολογίας Λοιμώξεων της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Σωτήρη Τσιόδρα, με την Αρκαδία φαίνεται πως δεν είναι… συμπτωματική. Δεν είναι μόνο ότι το χωριό των γονιών του, το χωριό του, βρίσκεται στα σύνορα Αρκαδίας – Αργολίδας. Το αγροτικό του το έκανε στην Αρκαδία, στο Κέντρο Υγείας Άστρους Κυνουρίας, ενώ καθημερινά συνεργάζεται με τον υφυπουργό Υγείας Βασίλη Κοντοζαμάνη, που έλκει την καταγωγή του από την ίδια περιοχή. Παράλληλα, για τη θέση του εκπροσώπου του υπουργείου Υγείας για τον νέο κορονοϊό, προτάθηκε στον Β. Κικίλια από τον βουλευτή Αρκαδίας της ΝΔ και υφυπουργό Απόδημου Ελληνισμού, Κ. Βλάση. Ο κ. Κικίλιας συνέστησε στον Κ. Μητσοτάκη τον κ. Τσιόδρα, τον οποίο ο πρωθυπουργός όρισε και επίσημα εκπρόσωπο του υπουργείου Υγείας, επικεφαλής επιστημονικής ομάδας. Βέβαια, ο καθηγητής δεν ήταν ένα άγνωστο πρόσωπο στην ιατρική και ακαδημαϊκή κοινότητα. Κάθε άλλο.
Αριστούχος
Ο Σωτήρης Τσιόδρας γεννήθηκε στις 13 Οκτωβρίου 1965 στο Σίδνεϊ της Αυστραλίας. Σε ηλικία 12 χρόνων ήλθε στην Αθήνα, όταν επέστρεψαν οι γονείς του (μαζί και με τα άλλα δύο αδέλφια του) από τη χώρα των καγκουρώ, όπου είχαν μεταβεί ως μετανάστες. Τις εγκύκλιες σπουδές του τις ολοκλήρωσε σε ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σχολεία της πρωτεύουσας: στο 15ο Γυμνάσιο/15ο Λύκειο, στη γωνία Κυψέλης 46 και Παξών. Το απολυτήριο το πήρε το 1984 με γενικό βαθμό 19 7/13. Εισήχθη με άριστα στην Ιατρική Σχολή Ιωαννίνων (πήρε μετά μεταγραφή στην Ιατρική Αθηνών), από την οποία αποφοίτησε και πάλι με άριστα.
Έκανε την ειδικότητά του στην Εσωτερική Παθολογία στη Β’ Παθολογική Κλινική, στο 401 Γενικό Στρατιωτικό Νοσοκομείο Αθηνών, όπου και απέκτησε τον τίτλο Ειδικότητας Παθολογίας, μια και πέρασε με μεγάλη επιτυχία τις εξετάσεις πιστοποίησης για την απόκτηση τίτλου Ειδικότητας.
Το «άριστα» τον ακολούθησε και αργότερα και συγκεκριμένα το 2002, όταν έκανε διδακτορική διατριβή στην Ιατρική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, με θέμα «Επίδραση των αναστολέων πρωτεάσης στο μεταβολικό σύνδρομο των ασθενών με HIV-1 λοίμωξη». Η επιτυχία δεν σταμάτησε εκεί, αφού αποφοίτησε με άριστα και από το Χάρβαρντ, που του εξασφάλισε τη θέση του στο Πρόγραμμα Εξειδίκευσης στην Παθολογία – Λοιμωξιολογία του Νοσοκομείου Beth Israel Deaconess στη Βοστώνη. Ήταν ο μοναδικός γιατρός από το εξωτερικό που κατάφερνε πάρει αυτήμ τη θέση στις ΗΠΑ. Για τον Σωτήρη Τσιόδρα η επιτυχία δεν έχει κορυφή, αφού συνέχισε την ανοδική του πορεία «εισβάλλοντας» στο κορυφαίο Albert Einstein Medical Center στις ΗΠΑ, όπου δούλεψε ως εσωτερικός ειδικευόμενος ιατρός στην ειδικότητα της Παθολογίας με περαιτέρω εξειδίκευση στη Λοιμωξιολογία. Την τελευταία δεκαετία έχει διατελέσει αναπληρωτής καθηγητής παθολόγος-λοιμωξιολόγος στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «Αττικόν». Ως συνεργάτης του ΚΕΕΛ και εκπρόσωπος του υπουργείου Υγείας, ήταν εκείνος που σχεδίασε και αργότερα εφάρμοσε μαζί με την αναπληρώτρια καθηγήτρια Βιοστατιστικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, κα Ουρανία Δαφνή, την Ολυμπιακή συνδρομική επιτήρηση για τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας το 2002-2004. Κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων ήταν ο υπεύθυνος ιατρός για το σύστημα Ολυμπιακής Συνδρομικής επιτήρησης.
«Ευχαριστούμε τον καθηγητή μας»
Ένα πολύ συγκινητικό μήνυμα για τον Σωτήρη Τσιόδρα, γραμμένο από γιατρούς, που έχουν δημιουργήσει μια ομάδα με 21.000 μέλη (ανάμεσά τους και ο ίδιος ο καθηγητής, καθώς και μαθητές του) για την αλληλοενημέρωσή τους, κυκλοφορεί τις τελευταίες μέρες στα social media. Πάντα ήταν πράος και ταπεινός, διατηρώντας ένα χαμηλό προφίλ. Κάθε χώρα», γράφουν, «έχει τους ήρωές της κι εμείς έχουμε τον δικό μας. Και η χώρα οφείλει να γνωρίζει ποιος είναι. Ο καθηγητής Σωτήρης Τσιόδρας , που είναι πλήρως ενημερωμένος για κάθε μικρόβιο σε κάθε σημείο του πλανήτη. πάντα ήταν πράος και ταπεινός, διατηρώντας ένα χαμηλό προφίλ… Νιώθουμε πραγματικά τυχεροί που διδαχτήκαμε από αυτόν». Μάλιστα μία γιατρός, από την ομάδα των 21.000 μελών, η Ασπασία Αδαμοπούλου, λέει: «Προσωπικά, πιστεύω πως από την πρώτη στιγμή ο καθηγητής Σωτήρης Τσιόδρας απέδειξε ότι οι πραγματικά σπουδαίοι άνθρωποι ανά τους αιώνες δεν γνώριζαν οι ίδιοι τη σπουδαιότητά τους, και ήταν και γι’ αυτό σπουδαίοι, αλλά κοπίασαν πολύ για να το πετύχουν! Αυτός είναι ο δικός μας ήρωας! Αυτός είναι ο αναπληρωτής καθηγητής κ. Σωτήρης Τσιόδρας. Τον ευχαριστούμε για όσα κάνει για τη δική μας σωτηρία».
«Γιατί ανησυχώ»
Ο καθηγητής Σωτήρης Τσιόδρας ανησυχεί για την εξάπλωση του ιού και στη χώρα μας και φοβάται ότι το επόμενο διάστημα τα κρούσματα πιθανόν να είναι πάρα πολλά, εάν οι πολίτες δεν ακολουθήσουν πιστά τις οδηγίες των επιστημόνων. Ελπίζει όμως ότι σε 3-5 εβδομάδες η κατάσταση θα σταθεροποιηθεί, «εάν όλα εξελιχθούν ομαλά». Δηλώνει και αισιόδοξος ότι «σε δύο-τρεις μήνες» οι επιστημονικές ομάδες που ερευνούν το φάρμακο για τον κορονοϊό θα έχουν καταλήξει σε μια αποτελεσματική θεραπεία για τους ασθενείς. Την ανησυχία του έχει εκφράσει και στον πρωθυπουργό, σε μια από τις καθημερινές επικοινωνίες τους. Ο κ. Τσιόδρας, σύμφωνα με πληροφορίες του «Π», εξήγησε στον Κυριάκο Μητσοτάκη τους λόγους που τον καθιστούν ανήσυχο:
«Υπάρχουν ασθενείς», είπε, «που νοσούν χωρίς να το γνωρίζουν, αφού δεν έχουν έντονα συμπτώματα. Λόγω της μεγάλης μεταδοτικότητας που έχει ο ιός και επειδή οι άνθρωποι αυτοί κυκλοφορούσαν χωρίς προφυλάξεις, εύκολα τον μεταφέρουν. Έπειτα η ευπάθεια των ηλικιωμένων, ο αριθμός των οποίων, όπως και στην Ιταλία, είναι μεγάλος και των ομάδων πληθυσμού που έχουν νοσήματα κάνουν τον οργανισμό τους ευάλωτο. Αυτοί είναι δύο κρίσιμοι παράγοντες που οδηγούν σε ταχεία αύξηση των κρουσμάτων και δημιουργούν τεράστιο φορτίο για το σύστημα υγείας, το οποίο και πρέπει να ενισχυθεί», τόνισε ο καθηγητής.
«Θα κρούω συνεχώς τον κώδωνα του κινδύνου για την ανάγκη οι πολίτες να εφαρμόσουν τα μέτρα περιορισμού εξάπλωσης του ιού», λέει σε όλους τους τόνους ο κ. Τσιόδρας. «Όσο περισσότερο συμμορφωθούμε στις οδηγίες της Πολιτείας, τόσο καλύτερη θα είναι η εικόνα της επιδημίας στην Ελλάδα. Ο αγώνας τώρα είναι να κερδίσουμε χρόνο».
Όσο για την αισιοδοξία του για το φάρμακο κατά του κορονοϊου, ο κ. Τσιόδρας επισημαίνει: «Θα πρόκειται για ένα διπλό-τριπλό κοκτέιλ φαρμάκων. Σημαντικά αποτελέσματα περιμένουμε το επόμενο διάστημα και από άλλες επιστημονικές δράσεις που έχουν δρομολογηθεί. Μία τέτοια είναι η μελέτη αντισωμάτων για τους ασθενείς που ανάρρωσαν, καθώς και από την εργαστηριακή παρακολούθηση των επαφών επιβεβαιωμένων εργαστηριακά κρουσμάτων, που θα αποτυπώσει αδρά την εικόνα της πανδημίας στην Ελλάδα».
του Φώτη Σιούμπουρα
Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο
