Του ΠΑΡΙ ΚΟΥΡΤΖΙΔΗ
Κι ενώ πολλοί έσπευσαν να κατηγορήσουν τους «κακούς» Ρώσους γιατί δεν βοήθησαν τον Ελληνισμό στην περίπτωση της κρίσης χρέους της Κύπρου, στην Ελλάδα το «παιχνίδι» είναι ακόμη ανοιχτό, καθώς οι ιδιωτικοποιήσεις των ΔΕΠΑ – ΔΕΣΦΑ πρόκειται να αποτελέσουν το έναυσμα για να ξεσπάσει ένα «κύμα» ρωσικών επενδύσεων.
Σε αντίθετη περίπτωση, όπως είναι σε θέση να γνωρίζει κατά αποκλειστικότητα το «Π», ο Ρώσος Πρόεδρος, Βλαντιμίρ Πούτιν, μετά την προειδοποίησή προς τον Μανουέλ Μπαρόζο ότι «η Ε.Ε. δεν πρέπει να συνεχίσει να επιδεικνύει εμμονή κατά των ρωσικών συμφερόντων, γιατί το Κρεμλίνο θα γκρεμίσει την ευρωζώνη», έρχεται τώρα να επιστήσει την προσοχή στην ελληνική κυβέρνηση ότι «η Αθήνα πρέπει να προσέξει για να μην καταντήσει να γίνει Λευκωσία».
Συγκεκριμένα, ο Πούτιν φέρεται να έχει διαμηνύσει ότι «στην Ελλάδα πρέπει να γίνει μάθημα η πρόσφατη περιπέτεια της Κύπρου και η στάση της Ρωσίας» και να προσέξει ιδιαίτερα το πού θα καταλήξει ο διαγωνισμός για τις ΔΕΠΑ και ΔΕΣΦΑ, καθώς οι ρωσικές εταιρείες είναι αυτές που έχουν καταθέσει το μεγαλύτερο τίμημα. Μάλιστα, ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Gazprom, κατ’ εντολήν του πραγματικού και ουσιαστικού «Νο1» του ρωσικού κολοσσού, Προέδρου Πούτιν, φέρεται στην τελευταία συνάντηση που είχε στην Αθήνα με τον υπουργό Ανάπτυξης, Κ. Χατζηδάκη, να διεμήνυσε ότι «σε περίπτωση που η Gazprom κερδίσει ενεργειακό μερίδιο στην Ελλάδα, τότε θα υπάρξει εκδήλωση επίσημου ενδιαφέροντος για μία σειρά ρωσικών επενδύσεων σε τομείς όπως ελληνικά λιμάνια, αεροδρόμια, τρένα και τουρισμός της χώρας».
Άκρως ενδεικτικό, αλλά και αποκαλυπτικό, των προθέσεων του Κρεμλίνου πρέπει να θεωρείται και το δημοσίευμα της εφημερίδας «Moscow Times», βάσει του οποίου «η νίκη έστω για μία ρωσική εταιρεία στην υπόθεση ΔΕΠΑ – ΔΕΣΦΑ θα ανοίξει την πόρτα σε ένα κύμα επενδύσεων στην Ελλάδα, μία χώρα που συνδέεται με τη Ρωσία με τους δεσμούς της Ορθoδοξίας». Όμως, είναι ηλίου φαεινότερο ότι πολλά θα εξαρτηθούν από τους χειρισμούς στην υπόθεση ιδιωτικοποίησης των ΔΕΠΑ – ΔΕΣΦΑ», όπου η μάχη κλιμακώνεται ανάμεσα στις ρωσικές εταιρείες που διαθέτουν «ζεστό χρήμα» και τους Ευρωπαίους αξιωματούχους που εμφανίζονται απρόθυμοι να διευκολύνουν την αύξηση της ρωσικής επιρροής στην αυλή τους…
Μπορεί στις δημόσιες τοποθετήσεις τους οι Ρώσοι πλέον να εμφανίζονται περισσότερο μετρημένοι και να δείχνουν ότι έχουν ρίξει αρκετό «νερό στο κρασί» τους, σχετικά με το «κούρεμα» των ρωσικών καταθέσεων στην Κύπρο, αλλά φαίνεται πως έχουν σημαντικούς λόγους για να το κάνουν αυτό.
Μάλιστα, για τους καλά γνωρίζοντες είναι βέβαιο ότι δεν έχουν πει ακόμη την τελευταία τους λέξη. Στην παρούσα φάση είναι πασιφανές ότι δεν θέλησαν να χαλάσουν τη σχέση τους με την Ε.Ε. -προσβλέποντας ακόμη και σε περαιτέρω συνεργασίες με το Βερολίνο-, αλλά ούτε και ο Ρώσος Πρόεδρος μπορούσε να αλλάξει την πρόθεσή του για εξάλειψη του «βρόμικου χρήματος» και επαναπατρισμού των ρωσικών κεφαλαίων.
Οι απειλές
Απείλησαν, λοιπόν, σε πρώτη φάση παρασκηνιακά, ενώ ταυτόχρονα οι «δορυφόροι» του Πούτιν φωνασκούσαν, όπως ο πρωθυπουργός Μεντβέντεφ, αλλά και ορισμένοι σύμβουλοί του, προκειμένου να επωφεληθεί το Κρεμλίνο των γεγονότων και να διαπραγματευθεί όσο πιο σκληρά γίνεται. Όσοι πραγματικά υποστηρίζουν ότι η Ρωσία χωρίς να λάβει σημαντικά (νέα) ανταλλάγματα δεν μπορεί και δεν πρόκειται να αντιδράσει δυναμικά, πρέπει να είναι τουλάχιστον αφελείς. Η Ρωσία, όπως εξάλλου και όλες οι υπερδυνάμεις, δεν είναι «φιλανθρωπικά ιδρύματα».
Στην περίπτωση της Κύπρου, μετά τη λανθασμένη και ενοχική (μάλλον) στάση του Προέδρου Αναστασιάδη και της κυβέρνησής του -αλλά όπως αποδεικνύεται και των προκατόχων του-, η ρωσική πλευρά έπαιξε «σκληρό πόκερ» και ζήτησε να πάρει συγκεκριμένα ανταλλάγματα, τα οποία είχαν να κάνουν με ξεκάθαρες διευκολύνσεις για πλοία και αεροπλάνα (αεροδρόμιο, ναύσταθμος στο νησί), καθώς και με το κυπριακό φυσικό αέριο. Όπως, επίσης, φέρεται να ζήτησε μεταμέλεια και πλήρη ένταξη της Μεγαλονήσου στο «ρωσικό άρμα», δηλαδή να αποχωρήσει από την Ε.Ε. και να μπει στην Ευρασιατική Ένωση, ούτως ώστε να της κάλυπτε εξ ολοκλήρου το χρέος και το πρόβλημα (οικονομικό – γεωπολιτικό κ.λπ.).
Η Κύπρος δεν δέχθηκε, αγνοώντας ότι την ίδια στιγμή το Ισραήλ, παραδοσιακός σύμμαχος της Ουάσινγκτον, παραχώρησε ολόκληρο οικόπεδο στον Πούτιν για αξιοποίηση κοιτασμάτων. Στη διπλωματία δίχως ανταλλάγματα δεν παίρνεις τίποτα. Απλά κάθε κράτος οφείλει να μελετά προσεκτικά όλες τις παραμέτρους και κατόπιν να αποφασίζει τι το συμφέρει καλύτερα. Κι έτσι, η Ρωσία δεν έδωσε τίποτα, αφού δεν πήρε ό,τι ήθελε!
Στη δεύτερη φάση του διαγωνισμού, που τελειώνει (;) στις 12 Απριλίου (;) με την κατάθεση των δεσμευτικών προσφορών, έχουν περάσει δύο ρωσικές εταιρείες, η Gazprom και η Sintez, η κρατική εταιρεία αερίου του Αζερμπαϊτζάν, Socar, και δύο ελληνικές, η «Μ&M» των ομίλων Μυτιληναίου και Βαρδινογιάννη και η TΕΡΝΑ σε συνεργασία με την τσεχική PPF.
To «οk» των ΗΠΑ και το deal Λάτση – Gazprom
Σύμφωνα με αξιόπιστες διπλωματικές πηγές, οι ΗΠΑ δείχνουν να το συζητάνε για να μπει και μία ρωσική εταιρεία στο «παιχνίδι» της ενέργειας στην Ελλάδα, ειδικά αν αυτό εξασφαλίζεται από τη συμμετοχή ενός ή και δύο-τριών ακόμη Ελλήνων επιχειρηματιών, φίλα προσκείμενων στην ατλαντική πλευρά, όπως πρώτο σας είχε ενημερώσει εδώ και καιρό το «Π», σε σχετικό δημοσίευμά του.
Μάλιστα, όπως είναι σε θέση να πληροφορείται σήμερα το «Π», τα «Ελληνικά Πετρέλαια» του κ. Σπύρου Λάτση, μετά το «πάγωμα» υπογραφής προσυμφώνου με τη ρωσική Sintez, για άγνωστους λόγους και αδιευκρίνιστες επαρκώς αιτίες, ξεκίνησαν συζητήσεις με την Gazprom neft για την εξαγορά ενός σημαντικού ποσοστού στα ΕΛΠΕ.
Την ίδια ώρα, ουδείς μπορεί να αποκλείσει τυχόν μελλοντικές συμπράξεις και συνεργασίες, αφενός μεταξύ της ελληνικής εταιρείας των κ. Βαρδινογιάννη – Μυτιληναίου και της Gazprom για τη ΔΕΠΑ και αφετέρου μεταξύ της ισραηλινής Israel Corp και των Ρώσων της Sintez, όσο αφορά στη ΔΕΣΦΑ. Χωρίς φυσικά να παραβλέπει τη δυναμική και τις προοπτικές που έχει και η κρατική εταιρεία του Αζερμπαϊτζάν Socar.
Από την πλευρά της Ε.Ε., πάντως, εκδηλώνεται μία έντονη αντίθεση στην προοπτική νίκης της Gazprom, παρότι οι αξιωματούχοι της δεν έχουν εκφραστεί επίσημα για το θέμα, καθώς εδώ και καιρό η Ευρώπη μάχεται για να μειώσει τις εξαρτήσεις από το ρωσικό αέριο. Ωστόσο, η απουσία ευρωπαϊκών καθαρά ομίλων από την κούρσα διεκδίκησης των ΔΕΠΑ – ΔΕΣΦΑ προβληματίζει, γεγονός που ορισμένοι αποδίδουν στην ανησυχία για το ενδεχόμενο εξόδου της Ελλάδας από το ευρώ.
O «Κρυφός άσος»
Η Gazprom προμηθεύει σήμερα περί το 80% της ελληνικής αγοράς αερίου. Μία νίκη της Gazprom, λοιπόν, πρόκειται να φέρει ακριβώς το αντίθετο από αυτό που θέλει η Ευρώπη, δηλαδή τον ανταγωνισμό μεταξύ των προμηθευτών αερίου, την ανάπτυξη των υποδομών, τις χαμηλότερες τιμές και τις εναλλακτικές πηγές αερίου.
H Sintez, η οποία ανήκει στον μεγιστάνα Λεονίντ Λεμπέντεφ, ο οποίος δεν έχει άμεση εξάρτηση με τον Πρόεδρο Πούτιν, συμμετέχει στον διαγωνισμό μέσω της θυγατρικής Negusneft και αυτοπροβάλλεται ως η μοναδική λογική επιλογή, επειδή ακριβώς δεν είναι η Gazprom, αλλά και γιατί έχει προσφέρει το μεγαλύτερο τίμημα στο ελληνικό Δημόσιο (1,9 εκατ. ευρώ).
Μάλιστα, ο διευθύνων σύμβουλος του ομίλου δήλωσε ότι «η Sintez, πέραν του ποσού της εξαγοράς, πρόκειται να επενδύσει 3 δισεκατομμύρια ευρώ επιπλέον στις δύο εταιρείες (ΔΕΠΑ – ΔΕΣΦΑ) μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια, αν τελικά κερδίσει τον διαγωνισμό». Παράλληλα, πρόσθεσε με ιδιαίτερη έμφαση ότι «η Ελλάδα μπορεί να εξελιχθεί σε ένα ευρωπαϊκό κέντρο διαμετακόμισης αερίου από τη Μεσόγειο, τη Βόρειο Αφρική, τις αραβικές χώρες, και τις χώρες της Κασπίας».
Διεθνείς αναλυτές, ωστόσο, εκτιμούν ότι η Sintez μπορεί να λειτουργεί ως «κρυφός άσος» της Gazprom, ακριβώς επειδή η Gazprom και ο Πούτιν γνωρίζουν πολύ καλά την αντίθεση της Ε.Ε. (και των ΗΠΑ) στην υποψηφιότητά της. Η Επιτροπή Αντιτράστ της Ευρωπαϊκής Ένωσης ερευνά τον ρωσικό κολοσσό και απ’ ό,τι φαίνεται το τρίτο ενεργειακό πακέτο, το οποίο επιβάλλει στους ενεργειακούς ομίλους να διαχωρίσουν τις παραγωγικές τους δραστηριότητες από τα δίκτυα μεταφοράς, ερμηνεύεται ότι έχει σχεδιαστεί ειδικά για την Gazprom.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Sintez, πάντως, αρνείται τα περί μυστικής συμφωνίας με την Gazprom ή ότι έχουν υπάρξει επίσημες διαπραγματεύσεις, αλλά δηλώνει ότι η Sintez θα εξέταζε την πιθανότητα συνεργασίας με την Gazprom στην Ελλάδα, αν της έκανε μία ελκυστική πρόταση. «Η Gazprom φοβάται μήπως χάσει την αγορά της» πρόσθεσε ο κ. Kορόλεφ, εκτιμώντας ότι η εξαγορά της ΔΕΠΑ θα βοηθούσε τον ρωσικό όμιλο να σταθεροποιήσει τη θέση του στη νοτιο-ανατολική Ευρώπη.
Ο Πούτιν θέλει ετοιμοπόλεμη τη Ρωσία…
Τη στιγμή που το Κρεμλίνο δείχνει να έχει επιλέξει να παίξει «σκληρό πόκερ», διεκδικώντας μερίδια της παγκόσμιας ενεργειακής και όχι μόνο πίτας, κι ενώ οι διεθνείς αναλυτές σε έγκυρα μέσα ενημέρωσης περιμένουν το «αν» και το «πώς» θα εκδηλωθούν τα ρωσικά αντίποινα στη Δύση, ο Βλαντιμίρ Πούτιν έδινε εντολή για την έναρξη μίας μεγάλης κλίμακας στρατιωτικών γυμνασίων στη Μαύρη Θάλασσα, σε μια περιοχή που είναι «καυτή» και λόγω των εξελίξεων στη Συρία.
Ο Ρώσος ηγέτης εξέδωσε διαταγή για να ξεκινήσουν στρατιωτικά γυμνάσια, καθώς επέστρεφε αεροπορικώς από μια διεθνή σύνοδο κορυφής στη Νότια Αφρική. Ο εκπρόσωπος του Ντμίτρι Πεσκόφ διευκρίνισε στο «Π» πως στα γυμνάσια θα συμμετέχουν 36 πολεμικά πλοία, αδιευκρίνιστος αριθμός πολεμικών αεροσκαφών και 7.000 περίπου Ρώσοι στρατιωτικοί. «Ο κύριος στόχος είναι να ελεγχθεί η ετοιμότητα και η συνοχή των διαφόρων μονάδων».
