
Στον Δ. ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟ
Ο Πένταρχος (θεωρητικός του Δικαίου του 19ου αιώνα) υποστήριζε ότι «η επαναστατική προπαγάνδα είναι από την ενδόμυχη φύση της η άρνηση των θεσμών του κράτους, γιατί ο πιο αυθεντικός χαρακτήρας της δεν μπορεί να καθορίζει άλλο πρόγραμμα παρά μόνο την καταστροφή όλων όσων υπάρχουν».
Αυτή η επαναστατικότητα, περιβαλλόμενη από την πολύτροπη σκέψη των ελευθεριακών, προκύπτει στον λόγο του Βασίλη Στεφανάκου! Διαβόητος ή διάσημος; Εγκληματίας, ισοβίτης ή ένας από τους φυλακισμένους που επιλέγει να μελετά για να δαμάσει την ενεργητικότητά του από το να φυλλομετρά για να γεμίσει την ώρα του;
Για δυο πράγματα τον κακίζω: α) που δεν μπορεί να αντέξει τη σαβούρα της τηλοψίας κι αυτό θα το πετύχει μόνο όταν θα αποφασίσει να κλείσει οριστικά το κουμπί της τηλεόρασης και β) για τις συνεντεύξεις που κατά καιρούς έχει δώσει σε ανθρώπους (πέραν της δημοσιογραφικής τους ιδιότητας) που τον ρωτούσαν για να στείλουν την είδηση στους εντολείς τους και εκείνοι ως κριτές της μοναδικής αλήθειας θα αποφάσιζαν αν και πότε θα την προέβαλλαν. Η σημερινή συνέντευξη αφορά στην άλλη πλευρά του «στυγερού εγκληματία». Αφορά στον Βασίλη που με συμπληρώνει στον Κροπότκιν, με πηγαίνει παραπέρα στον Φουκώ που γράφει στην «Εποχή» και «ξετρυπώνει» την παρωδία του Βάρναλη στο «ΑΝ» του Κίπλινγκ. Χωρίς όλα αυτά να σημαίνουν ότι δεν δίνει και ειδήσεις για το παρακράτος, το οργανωμένο έγκλημα, την τρομοκρατία και τις συνθήκες διαβίωσης των φυλακισμένων.
Γιατί επιτίθεσθε με τέτοια σφοδρότητα κατά του κ. Ρουπακιώτη, αναφέροντας ότι μετέρχεται «χρυσαυγίτικες νοοτροπίες με συστημικό κοστούμι»; Πιστεύετε ότι η Δικαιοσύνη έχει περιέλθει σε τέτοιο επίπεδο κρίσης;
Έτσι σχολίασα την είδηση ότι προωθεί νόμο με τον οποίο θα αποτελεί ιδιώνυμο αδίκημα ή έστω επιβαρυντική διάταξη η ιδιότητα και μόνον του μετανάστη-πρόσφυγα. Η παρουσία του Ρουπακιώτη στο υπουργείο Δικαιοσύνης δημιούργησε προσδοκίες ότι θα βελτιωθούν λίγο οι συνθήκες, αλλά δυστυχώς μόνον περιοδείες στις φυλακές, κούφια λόγια και βέβαια το γαϊτανάκι των επιτροπών, τις οποίες θα χαρακτήριζα σχεδόν εκτός θέματος, τον «μόνιμο» καθηγητή Πανούση και συζητήσεις περί όνου σκιάς. Δυστυχώς, όμως, χρειάζεται βούληση, πυγμή και θάρρος για να κάνεις τομές στους τομείς δικαιοσύνης και φυλακών. Δεν γίνεται από χειραγωγούμενους πολιτικούς ουραγούς, ομήρους των επιλογών τους.
Πόσο έχει μεταβληθεί η ανθρωπογεωγραφία των φυλακών την τελευταία τριετία; Έχει αυξηθεί ο αριθμός των εγκλείστων για οικονομικά εγκλήματα και ποιας φύσεως είναι αυτά;
Οι φυλακές, από «στέκια» ορισμένων, έγιναν πολυσύχναστα μέρη. Ένας τραγέλαφος, άσπροι, μαύροι, κίτρινοι, πλούσιοι, φτωχοί, σκληροί και ευαίσθητοι και όλοι αυτοί ο ένας πάνω στον άλλον. Σε κελί δύο ατόμων, μένουν έξι, σε θαλάμους έξι ατόμων, μένουν δώδεκα. «Η ένδεια των ανθρώπων και η διαφθορά των ηθών πολλαπλασιάζουν τα εγκλήματα και τους ενόχους» αυτό το είπε Γάλλος δικαστής το 1768.
Σύμφωνα με τα στατιστικά δεδομένα, οι περισσότεροι από τους μισούς φυλακισμένους είναι αλλοδαποί. Πόσο επηρεάζει την «καθημερινότητα» της φυλακής μια τέτοια πολιτισμική δυσμορφία, από τη στιγμή μάλιστα που τα κρούσματα ρατσιστικής βίας πολλαπλασιάζονται και εντός των σωφρονιστικών καταστημάτων, όπως άλλωστε συμβαίνει στην κοινωνία;
Η συμβίωση των ανθρώπων στα στενά ντουβάρια της φυλακής γίνεται δυσκολότερη με τη διαφορά κουλτούρας, ηθικής και εθνικότητας. Οι ιδιαίτερες συνθήκες διαβίωσης αναγκάζουν τους όμοιους να ομαδοποιούνται, με συνέπεια να παρατηρούνται συμπτώματα αγελαίας συμπεριφοράς με εκατέρωθεν ρατσισμό και, βέβαια, καθοριστικό ρόλο έχει η πολυπληθέστερη και μαχητικότερη αγέλη.
Στην εποχή του μνημονίου, πώς θα χαρακτηρίζατε τις επιδεινούμενες συνθήκες διαβίωσης των κρατουμένων; Διαβάζω συνεχώς στα κείμενά σας για τεράστια κενά στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, το φαγητό, την υγειονομική παρακολούθηση των κρατουμένων…
Τις ήδη κακές συνθήκες διαβίωσης χειροτέρεψε η οικονομική κρίση, αλλά θεωρώ ότι το κυρίαρχο πρόβλημα της λειτουργίας των φυλακών είναι η ανεπάρκεια, η ασυνειδησία και η διαφθορά τής εκάστοτε πολιτικής ηγεσίας σε πλήρη εναρμόνιση με τους δημόσιους υπαλλήλους του υπουργείου Δικαιοσύνης και τους διοικητικούς υπαλλήλους της φυλακής, με εξαίρεση το φυλακτικό προσωπικό, οι οποίοι θεωρούνται και αναλώσιμοι από τη διοίκηση ως φτωχοί συγγενείς. Οι υπόλοιποι συμπεριφέρονται σαν να δημιουργήθηκαν οι φυλακές και οι περί αυτών υπηρεσίες για να τη βολέψουν επαγγελματικά οι ίδιοι.
Υπάρχουν πρακτικοί τρόποι στοιχειώδους εξασφάλισης της ανθρώπινης αξιοπρέπειας εντός των φυλακών και ποιοι είναι αυτοί;
Την αξιοπρέπεια δεν μπορεί κανένας να σου την πάρει, αν δεν την παραδώσεις.
Έχετε καταδικαστεί για πλήθος κακουργηματικών ενεργειών, τις οποίες αμφισβητείτε και διαρκώς εφεσιβάλλετε. Γιατί το κάνετε, αφού αποδεδειγμένα –κατά το δικαστήριο– συμμετείχατε σε αυτές; Μπορείτε να μας θέσετε ορισμένα παραδείγματα καταδικαστικών σας αποφάσεων για τις οποίες έχετε αποδεικτικά στοιχεία ότι αδικηθήκατε;
Η πρώτη παράμετρος αδικίας είναι να δικαστείς για πράξη που δεν έκανες. Εγώ, λοιπόν, έχω καταδικαστεί κάποιες φορές για πράξεις που δεν έκανα. Η δεύτερη παράμετρος αδικίας είναι η ποινική αξιολόγηση, δηλαδή η βαρύτητα της «κακής» πράξης. Κι εκεί νιώθω αδικημένος. Οφείλω, όμως, να πω ότι υπάρχουν λίγες, αλλά σημαντικές εξαιρέσεις δικαστών και εισαγγελέων που προσπαθούν να διατηρήσουν τον αυτοσεβασμό τους.
Πριν από τη φυλάκισή σας, ήσασταν ο «διασημότερος καταζητούμενος». Νωρίτερα, δε, «το διασημότερο πρόσωπο του υποκόσμου». Το όνομά σας δεν έχει απλώς ταυτιστεί με το οργανωμένο έγκλημα, αλλά αποτελεί τον βασικό του βραχίονα. Γιατί τέτοια στοχοποίηση; Και με την πειθαρχημένη μαθηματική λογική να βάλει κανείς κάτω τα πράγματα, δεν μπορεί να προκύψει ότι ένας άνθρωπος ή έστω ένας κύκλος ανθρώπων που τον περιβάλλουν μπορούν να συμμετέχουν σε τόσες ποικιλόμορφες μορφές ποινικής δραστηριότητας…
Η ταύτισή μου με το οργανωμένο έγκλημα είναι η πλέον υποτιμητική ετικέτα την οποία δεν θα ήθελα. Το έγκλημα οργανώνεται για να εξασφαλίσει βασικά την ατιμωρησία του, άρα οργανωμένο έγκλημα σημαίνει παράνομες συναλλαγές και συνεργασία με τις Αρχές με ανεπίσημες αλληλοεξυπηρετήσεις. ΔΗΛΑΔΗ, ΠΑΡΑΚΡΑΤΟΣ. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ρομαντισμού πλέον στο οργανωμένο έγκλημα. Πρόκειται περί ατόμων χωρίς ηθικούς φραγμούς, συνεργάτες της Αστυνομίας που εκμεταλλεύονται αδύναμους ανθρώπους βασιζόμενοι στα πάθη και τις αδυναμίες τους. Κατατάσσω το οργανωμένο έγκλημα σαν το νούμερο δύο κοινωνικά άδικο σύστημα μετά την πολιτική εξουσία. Τα περί δημοσιότητας είναι δημιουργήματα, σημεία των καιρών. Η πιο ξεπεσμένη μορφή δημοσιογραφίας είναι οι λεγόμενοι αστυνομικοί συντάκτες. Αυτοί που βαπτίζουν ρεπορτάζ τα σαλιαρίσματα στο τηλέφωνο με τους διεφθαρμένους χωροφυλάκους φίλους τους, οι οποίοι και τους κατευθύνουν μέσω δημοσιευμάτων για να εξυπηρετήσουν τις σκοπιμότητές τους. Φανταστείτε πόσο «φτηνό κρέας» καταντούν τη δημοσιογραφική τους υπόσταση οι συγκεκριμένοι αστυνομικοί συντάκτες που την ταΐζουν στα «σκυλιά».
Ο Κροπότκιν ήταν ξεκάθαρος στη θέση του για τη φυλακή ότι αποτελούσε ανέκαθεν το πανεπιστήμιο του εγκλήματος, ενώ χαρακτήριζε το δικαστήριο σχολείο θηριωδίας. Αναλόγως ο Φουκώ, δεκαετίες αργότερα, μιλώντας για τη Λαϊκή Δικαιοσύνη, αναρωτιόταν «μήπως το δικαστήριο δεν είναι μια μορφή λαϊκής δικαιοσύνης, αλλά η πρώτη παραμόρφωσή της». Εσείς ως ο «διασημότερος έγκλειστος» πλέον, πού τοποθετείτε το «ζύγι» σε μια τέτοια «ζυγαριά»;
Ολοκληρώνοντας τη φράση, ο Κροπότκιν είπε: «Αν οι κύριοι που βρίσκονται στην εξουσία ήταν πραγματικά τόσο ευφυείς και αφοσιωμένοι στο κοινό καλό… ο δικαστής δεν θα είχε τη θηριωδία να καταδικάσει τη γυναίκα και τα παιδιά εκείνου που στέλνει στη φυλακή να υποφέρουν χρόνια πείνας και μιζέριας και να πεθάνουν μία μέρα από αναιμία. Ποτέ ένας εισαγγελέας δεν θα ζητούσε το κεφάλι ενός κατηγορουμένου απλά και μόνον για να κάνει επίδειξη του ρητορικού του ταλέντου και πουθενά αλλού δεν θα βρισκόταν δεσμοφύλακας ή δήμιος για να εκτελέσει τις αποφάσεις που οι δικαστές δεν έχουν το θάρρος να εκτελέσουν οι ίδιοι». Αυτά είπε ο Κροπότκιν πριν από πάρα πάρα πολλά χρόνια. Ο Φουκώ, αναλυτικότερα, υποστηρίζει ότι «η άγνοια και η φτώχεια των κρατουμένων και η αδιαφορία για τις εκκλήσεις δικαίου, η υπερβολική εξουσία που έχει παραχωρηθεί στους Ανθρώπους του Βασιλιά (Δένδιες, λέω εγώ) όχι μόνον σε σχέση με τους κατηγορούμενους, αλλά και ως προς τους υπόλοιπους δικαστικούς λειτουργούς, όπως επίσης η υπερβολική εξουσία της κατηγορούσης αρχής στην οποία προσφέρονται χωρίς σχεδόν κανένα όριο τα μέσα για να ασκεί διώξεις, ενώ οι κατηγορούμενοι που βρίσκονται ενώπιον της είναι αφοπλισμένοι, γεγονός που οδηγεί τους δικαστές να είναι άλλοτε πολύ αυστηροί και άλλοτε από αντίδραση πολύ επιεικείς». Έτσι περιέγραφε την παραμόρφωση της δικαιοσύνης ο Φουκώ πριν από πάρα πάρα πολλά χρόνια. Μετά από όλα αυτά τα παραπάνω, τι μπορώ να προσθέσω εγώ ένας αδαής και φτωχός κατάδικος παρά μόνον ότι η δικαιοσύνη είναι από τα αγαθά που δεν δύναται να είναι ολίγον. Κάπως έτσι όπως η εγκυμοσύνη…
Πού οφείλονται οι τρομοκρατικές ενέργειες του τελευταίου διαστήματος; Πρόκειται για τρομοκράτες –υπό την έννοια των θιασωτών της «ένοπλης πάλης»– ή για παρακρατικούς μηχανισμούς που επιδιώκουν να αποσταθεροποιήσουν το κλίμα, έτσι όπως πάει να διαμορφωθεί μετά την απόφαση χορήγησης ενός δεύτερου «Σχεδίου Μάρσαλ» από τους εταίρους-δανειστές;
Δεν θα κρίνω το πώς αυτοπροσδιορίζεται κάποιος. Θεωρώ ότι δεν τρομοκρατείται η κοινωνία από τις ενέργειες αυτές παρά μόνον η συμμορία της ΓΑΔΑ και της Κατεχάκη, διότι αμφισβητείται η παντοδυναμία της. Είναι μία μορφή αντίστασης με συμβολικές ενέργειες. Θεωρώ πως το επιχείρημα, ότι αυτές οι ενέργειες εντείνουν τα κατασταλτικά μέτρα, είναι προβοκατόρικο και κακώς χρησιμοποιείται από το ΚΚΕ. Αλίμονο αν προσχωρήσουμε στην άποψη ότι δεν ενοχλούμε το κακό καθεστώς για να μη μας μαλώσει. Τα παλιά χρόνια έλεγαν στην ΚΝΕ: «Η όξυνση των αντιθέσεων επιταχύνει τον ρυθμό των εξελίξεων για κοινωνική δικαιοσύνη». Και τόνιζαν, μάλιστα, ότι το έλεγε ο Λένιν. Μερικοί από την τότε ΚΝΕ έγιναν παπαγαλάκια του συστήματος. Πρέπει να υποθέσουμε ότι έγιναν όλοι; Εγώ θεωρώ αυτούς τους ανθρώπους αντιστασιακούς και τους κρατουμένους αυτούς πολιτικούς κρατούμενους. Δεν έχουμε ιδέα τι σημαίνει τρομοκρατία. Ας κοιτάξουμε γύρω γύρω στην Ασία και θα καταλάβουμε. Η μόνη τρομοκρατία που βιώνουμε είναι η ανέχεια και η αβεβαιότητα για το μέλλον.
Σε ποιον βαθμό διασυνδέονται η τρομοκρατία με το οργανωμένο έγκλημα; Τα κατά καιρούς ευρήματα δείχνουν ευθεία «εξάρτηση» των τρομοκρατών με τους κοινούς ποινικούς. Άλλωστε, οι διατελέσαντες τα τελευταία χρόνια υπουργοί Δημόσιας Τάξης έχουν μιλήσει ευθέως για τέτοιους συσχετισμούς…
Για όσους γνωρίζουν αποτελεί βεβαιότητα ότι είναι αδύνατον να διασυνδεθεί η τρομοκρατία με το οργανωμένο έγκλημα. Είναι ευχής έργον μεμονωμένα άτομα, συνειδητοποιώντας την κατάσταση, να επαναπροσδιορίσουν την πορεία τους. Πάντως, μέσα στη φυλακή, τους ποινικούς με τους πολιτικούς κρατούμενους τους χωρίζουν ένα ή δύο κελιά. Τώρα, για τους διατελέσαντες υπουργούς Δημόσιας Τάξης, ένα έχω να πω: ακατονόμαστοι!





