Της Ειρήνης Σαββοπούλου
Επανέρχεται στο προσκήνιο η υπόθεση της Siemens, που για περισσότερα από δέκα χρόνια ταλαιπωρεί τις ελληνικές αρχές, πολιτικές και δικαστικές, το ελληνικό Κοινοβούλιο και έχει στοιχίσει στο ελληνικό Δημόσιο, σύμφωνα με την απόφαση της εξεταστικής επιτροπής, 2 δισ. ευρώ.
Για τη νέα κυβέρνηση, το θέμα παραμένει ορθάνοιχτο,ειδικά στο κομμάτι που αφορά στον εξωδικαστικό συμβιβασμό του 2012, καθώς ερευνάται τόσο σε ευρωπαϊκό επίπεδο, όσο και σε επίπεδο ελληνικής Δικαιοσύνης η εγκυρότητα της σύμβασης.
Πάντως, στίγματων προθέσεων της κυβέρνησης έδωσε ο ίδιος ο πρωθυπουργός και, μάλιστα, ενώπιον την Άνγκελα Μέρκελ, στο Βερολίνο, όταν ζητούσε τη συνδρομή των δικαστικών αρχών.
Οι αμαρτωλές συμβάσεις
Τι θα σήμαινε πρακτικά αυτό; Για παράδειγμα, την έκδοση του Μιχάλη Χριστοφοράκου,ο οποίος βρίσκεται μεταξύ των 64 προσώπων που παραπέμπονται σε δίκη, σύμφωνα με βούλευμα του Συμβουλίου Εφετών,στις αρχές του μήνα. Η υπόθεση αφορά τις αμαρτωλές συμβάσεις μεταξύ Siemens και ΟΤΕ, που υπογράφηκαν το 1997.
Βέβαια, το θέμα της έκδοσής του από τις γερμανικές αρχές δεν είναι εύκολη υπόθεση,καθώς για διαφορετικές υποθέσεις η Γερμανία είχε αρνηθεί την έκδοσή του παρά το γεγονός ότι υπήρχαν ευρωπαϊκά εντάλματα σύλληψης. Μένει,όμως, να διευκρινιστεί τι, τελικά, προβλέπει η γερμανική νομοθεσία για το θέμα, κάτι που σύμφωνα με πληροφορίες ερευνάται εκ νέου.
Η συνδρομή των γερμανικών αρχών θα μπορούσε να γίνει και σε επίπεδο ανταλλαγής δικογραφιών και καταθέσεων μαρτύρων. Το θέμα έθεσε ο Αλέξης Τσίπρας στη Γερμανίδα καγκελάριο και στο δείπνο που είχαν στην καγκελαρία. Όμως, η κα Μέρκελ έκανε την «πάπια», σαν και αυτή που έφαγαν οι δύο αντιπροσωπείες.
Το δεύτερο κρίσιμο ζήτημα είναι ο εξωδικαστικός συμβιβασμός μεταξύ της εταιρείας και της ελληνικής δημοκρατίας. Όμως, κάποιες από τις υποχρεώσεις του γερμανικού κολοσσού έναντι του ελληνικού Δημοσίου ελέγχονται ως προς τη συμβατότητά τους με το ευρωπαϊκό δίκαιο ανταγωνισμού από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Σύμφωνα με έγγραφο που αποκαλύπτει το «Π», η ειδική νομική υπηρεσία του υπουργείου Εξωτερικών διαβιβάζει στις 12/12/2014 προς τα υπουργεία Οικονομικών, Εθνικής Άμυνας, Υγείας, στην ενιαία ανεξάρτητη αρχή δημοσίων συμβάσεων και στη γενική γραμματεία συντονισμού της κυβέρνησης, επιστολή από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και συγκεκριμένα από τη Γενική Διεύθυνση Εσωτερικής Αγοράς και Υπηρεσιών, στην οποία γίνεται λόγος για παραβίαση των ευρωπαϊκών κανόνων δημοσίων συμβάσεων στο πλαίσιο της εφαρμογής της συμφωνίας συμβιβασμού μεταξύ της ελληνικής δημοκρατίας και της Siemens.
Το θέμα προέκυψε μετά από καταγγελία που έφτασε μέχρι τις Βρυξέλλες για απευθείας αναθέσεις για ιατρικό εξοπλισμό στη Siemens στο πλαίσιο της συμφωνίας.
Οι υποχρεώσεις των Γερμανών
Σύμφωνα με το εν λόγω έγγραφο, και με τον όρο III(1)(2) της συμφωνίας συμβιβασμού, η Siemens ανέλαβε την υποχρέωση να διαθέσει συνολικό ποσό 90 εκατ. ευρώ για μια περίοδο πέντε ετών από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της συμφωνίας συμβιβασμού για τη μεταξύ άλλων παροχή ιατρικού εξοπλισμού (συμπεριλαμβανομένης της παράδοσης, εγκατάστασης και συντήρησης του εξοπλισμού αυτού), που θα ζητηθεί για δημόσια νοσοκομεία με έμφαση στα παιδιατρικά της ελληνικής δημοκρατίας, μετά από εκτίμηση των σχετικών αναγκών από το υπουργείο Yγείας σε συνεννόηση με την Επιτροπή Εποπτείας και σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία… Ο επίμαχος όρος έχει εφαρμοστεί έως σήμερα κατά τέτοιον τρόπο, ώστε σε αρκετές περιπτώσεις η Siemens να προμηθεύσει απευθείας και χωρίς οποιονδήποτε προηγούμενο διαγωνισμό (δηλαδή, με απευθείας ανάθεση) τα προϊόντα ιατρικού εξοπλισμού της σε ελληνικές αναθέτουσες αρχές (υπουργεία Υγείας και Άμυνας).
Μάλιστα, στην επιτροπή είχε φτάσει έγγραφο του υπουργείου Υγείας με ημερομηνία 12/08/14, που αποδείκνυε τα παραπάνω. Δηλαδή, ότι η Siemens θα προμηθεύσει απευθείας αρκετά ελληνικά νοσοκομεία (16 νοσοκομεία, συμπεριλαμβανομένου και του μεγαλύτερου στην Ελλάδα, τον Ευαγγελισμό), με τα προϊόντα ιατρικού εξοπλισμού της, όπως καρδιολογικό υπέρηχο, φορητό ακτινολογικό, αξονικούς τομογράφους, ψηφιακούς μαστογράφους, ψηφιακά ακτινολογικά, υπερήχους τεσσάρων κεφαλών, παιδιατρικούς υπερήχους κ.λπ.
Μετά από σχετική ερώτηση του ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ, Δημήτρη Παπαδημούλη, η επίτροπος Εσωτερικής Αγοράς, Βιομηχανίας και Επιχειρηματικότητας, Ελζμπιέτα Μπιενκόφσκα,είχε τονίσει πως η «επιτροπή εξακριβώνει με τις ελληνικές αρχές αν η συμφωνία είναι σύμφωνη με το δίκαιο της ΕΕ περί δημοσίων συμβάσεων και κατά πόσο εμπλέκεται τυχόν συγχρηματοδοτούμενο από την ΕΕ έργο στην παρούσα φάση».
Το θέμα ανοίγει και από δικαστικής πλευράς, καθώς η αποκαλούμενη «συμφωνία συμβιβασμού» μεταξύ του ελληνικού Δημοσίου και της εταιρείας Siemens (και των θυγατρικών της εταιρειών της) θα υποστεί τον συνταγματικό έλεγχο του Συμβουλίου της Επικράτειας.
Η υπόθεση έφτασε στο Δ’ Τμήμα του ΣτΕ (πρόεδρος Δημοσθένης Πετρούλιας και μέλος του Ειδικού Δικαστηρίου που δίκασε τον πρώην υπουργό Οικονομικών, Γιώργο Παπακωνσταντίνου) και εισηγητή τον πάρεδρο, Νίκο Μαρκόπουλο, μετά από προσφυγή του μη κερδοσκοπικού Σωματείου «Έλληνες Φορολογούμενοι».
Η «συμφωνία συμβιβασμού» και το Σύνταγμα
Ο εισηγητής κ. Μαρκόπουλος ζητάει να εξεταστεί η συμβατότητα της «συμφωνίας συμβιβασμού» με το Σύνταγμα και το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και η ύπαρξη ή όχι έννομου συμφέροντος εκ μέρους του σωματείου για την άσκηση της προσφυγής. Οι προσφεύγοντες, από την πλευρά τους, κάνουν λόγο για αντισυνταγματική και ενάντια στο εθνικό συμφέρον σύμβαση, καθώς η ζημία του Δημοσίου είναι ύψους πάνω από τα 2 δισ. ευρώ χωρίς να περιλαμβάνεται στο ποσό αυτό η ζημία στα αποθεματικά και η ηθική βλάβη.
Επιπλέον,από τα στοιχεία που διαβιβάστηκαν τον περασμένο Νοέμβριο στη Βουλή από τον Γκίκα Χαρδούβελη,μετά από αίτημα 17 βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ, για την πορεία υλοποίησης του εξωδικαστικού συμβιβασμού και υπογράφονται από την αρμόδια Επιτροπή Εποπτείας,αρκετές από τις υποχρεώσεις του γερμανικού κολοσσού προς το ελληνικό Δημόσιο, τρία χρόνια μετά τη σύναψη της συμφωνίας,ακόμη εκκρεμούν. Έτσι, δεν είναι λίγοι εκείνοι που επισημαίνουν πως η συμφωνία δεν τηρείται, κάτι που λύνει τα χέρια της κυβέρνησης, ώστε να κινηθεί ανάλογα.
*Ρεπορτάζ από την έντυπη έκδοση της εφημερίδας το «Παρασκήνιο» που κυκλοφόρησε το Σάββατο 28 Μαρτίου 2015.
