Της Ειρήνης Σαββοπούλου
Ως ανώμαλη προσγείωση στην πραγματικότητα και στον ρεαλισμό χαρακτηρίστηκε από πολλούς η πρώτη τηλεοπτική συνέντευξη του Αλέξη Τσίπρα ως πρωθυπουργού. Πέρα από το απολογητικό ύφος και την αγωνία που επέδειξε να αποδείξει στους ψηφοφόρους του ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν κάνει βήμα πίσω από τις προεκλογικές του δεσμεύσεις, αλλά και ότι το πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης θα εφαρμοστεί, σε βάθος όμως τετραετίας, η αλήθεια είναι ότι η πίεση των δανειστών αναγκάζει τον πρωθυπουργό να κάνει στροφή, προσχωρώντας «στη συμμαχία των προθύμων», όπως λένε οι επικριτές του.
ΕΝΦΙΑ και άλλα μέτρα
Από τα βασικότερα σημεία στη συνέντευξη του πρωθυπουργού, που δείχνουν μιααλλαγή στάσης, είναι το θέμα του ΕΝΦΙΑ. Πρόκειται για ένα ζήτημα, που αποτέλεσε τη Λυδία λίθο της προεκλογικής ρητορικής του ΣΥΡΙΖΑ, με τηλεοπτικά σποτ, συνεντεύξεις και έντονο καταγγελτικό λόγο κατά εκείνων που επέβαλαν «βάρβαρο, φορομπηχτικό»–χρησιμοποιώντας και άλλους τέτοιους χαρακτηρισμούς– φόρο.
Ο Αλέξης Τσίπρας, στη συνέντευξή του στο STAR,άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να παραμείνει ο ΕΝΦΙΑ και το 2015.«Εάν η χώρα κινηθεί το επόμενο διάστημα σε ομαλό πλαίσιο και πιάσουμε τους στόχους μας για πρωτογενές πλεόνασμα 1,2% και ανάπτυξη 1,4%, πιστεύουμε να μπορέσουμε στο δεύτερο εξάμηνο να δούμε το θέμα του ΕΝΦΙΑ. Εάν δεν το καταφέρουμε αυτό, και θέλω να είμαι ειλικρινής, δεν θα είναι θέμα τρόικας, θα είναι θέμα προτεραιοτήτων. Δεν θα μπορέσουμε».
«Δέσμευσή μας είναι η κατάργηση του ΕΝΦΙΑ, καθώς πρόκειται για ένανφόρο-λαιμητόμο. Ωστόσο, θα αντικατασταθεί από τον φόρο μεγάλης ακίνητηςπεριουσίας(ΦΜΑΠ).Η πρώτη κατοικία δεν θα φορολογείται και δεν αναφέρομαι σε αυτούς που έχουν σπίτια με… τρεις πισίνες, αυτούς θα τους βρούμε και θα πληρώσουν».
Όσο για την απώλεια εσόδων που θα έμπαιναν στα δημόσια ταμεία, καθώς προβλεπόταν ετήσια έσοδα της τάξης του 1,4-1,5 δισ. ευρώ έναντι 3,2 δισ. από τον ΕΝΦΙΑ, ο ΣΥΡΙΖΑ τόνιζε την επανεξέταση των φορολογικών συντελεστών.
Οι ιδιωτικοποιήσεις άλλοτε και τώρα
Δεύτερο σημείο στροφής της κυβέρνησης είναι το θέμα των ιδιωτικοποιήσεων, για τις οποίες ο πρωθυπουργός τόνισε πως είναι καλές, όταν πουλάς σε καλές τιμές. Ωστόσο,παραδέχθηκε πως πρόκειται για μία από τις υποχωρήσεις της κυβέρνησης, επιχειρώντας να διασκεδάσει τις εντυπώσεις.
«Λέμε ότι αν είναι να αξιοποιήσουμε τη δημόσια περιουσία μας για να βγούμε από την κρίση, να το κάνουμε, παρότι έχουμε διαφορετική προσέγγιση στα θέματα αυτά. Είναι μία από τις υποχωρήσεις μας. Εντούτοις, ζητάμε να μην πηγαίνουν τα χρήματα σε ένα βαρέλι δίχως πάτο, ένα μέρος τους τουλάχιστον να επενδύεται στην πραγματική οικονομία, να δίνει θέσεις εργασίας,να πολλαπλασιάζεται ως ανάπτυξη και, ταυτόχρονα, να υπάρχει η δυνατότητα –αυτό ενδεχομένως να μην μπορεί να καταστεί εφικτό για τις ιδιωτικοποιήσεις που έχουν γίνει–μιας συμμετοχής του ελληνικού Δημοσίου, η λογική των αναπτυξιακών κοινοπραξιών, γιατί με αυτόν τον τρόπο θα έχουμε ένα διαρκές έσοδο που θέλουμε να πηγαίνει στα ασφαλιστικά ταμεία».
Τότε όλα ήταν… ξεπούλημα
Ο Αλέξης Τσίπρας είχε υποστηρίξει ενώπιον εκατοντάδων διαδικτυακών ψηφοφόρωνπως οι ιδιωτικοποιήσεις των τελευταίων χρόνων ήταν ξεπούλημα για να εξυπηρετηθούν συμφέροντα, πως περιπτώσεις εκποίησης δημόσιας περιουσίας από το ΤΑΙΠΕΔ με αδιαφανείς διαδικασίες θα επανεξεταστούν από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ.
«Το νερό δεν μπορεί να είναι σε ιδιώτες, ο ηλεκτρισμός δεν μπορεί να είναι εξολοκλήρου σε ιδιώτες, ο ΟΠΑΠ είναι ένας κερδοφόρος οργανισμός, που δόθηκε έναντι ευτελούς τιμήματος».
Τα δημοψηφίσματα, ακόμα και για τη ΔΕΗ
Μάλιστα, κατά την επίσκεψή του, πριν από τις εκλογές, στο Αμύνταιο είχε προαναγγείλει πρωτοβουλίες για δημοψήφισμα, που θα αφορούσε την ιδιωτικοποίηση της ΔΕΗ.«Μόνο ο ελληνικός λαός έχει αρμοδιότητα να πάρει μια τέτοια απόφαση. Τελείωσαν τα ψέματα. Δεν θα παίζουν ο κ. Σαμαράς και ο κ. Βενιζέλος με το μέλλον του τόπου, ούτε ο ΣΥΡΙΖΑ θα είναι το κόμμα που θα επωμιστεί μια εθνική καταστροφή. Δεν θα την πάρουν εν κρυπτώ την απόφαση για διάλυση και εκποίηση της ΔΕΗ. Αν έχουν τα κότσια, ας την πάρουν στο φως της μέρας», είχε πει τον Ιούλιο του 2014.
Όμως, ο πρωθυπουργός επανάφερε το θέμα του δημοψηφίσματος. Μόνο που αυτήν τη φορά δεν θα αφορά τις ανέξοδες εξαγγελίες που έκανε ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, αλλά θέματα σχετικά με το μέλλον της χώρας, ξεχνώντας τι έλεγε τον Οκτώβριο του 2011 για το δημοψήφισμα Παπανδρέου.
Στις 27 Απριλίου 2015, στο STAR,είπε: «Έχω λάβει εντολή λύσης μέσα στο ευρωπαϊκό πλαίσιο. Αν βρεθώ στη δύσκολη θέση, αν καταλήξω να έχω συμφωνία έξω από αυτά τα όρια, δεν έχω άλλο αποκούμπι, ο λαός θα αποφασίσει, αλλά όχι με εκλογές».
Τι έλεγε τον Οκτώβριο του 2011
«Αν επιχειρήσει ο πρωθυπουργός να διενεργήσει δημοψήφισμα και να θέσει στον λαό το δίλημμα ευρώ και μέτρα ή έξοδος, τότε η κατάρρευση της οικονομίας, η πτώχευση της χώρας θα έρθει πολύ πριν από την κάλπη. Αυτό δεν θα είναι δημοψήφισμα, θα είναι μια επικίνδυνη ζαριά για τη χώρα μας».
Σχεδόν εντυπωσιασμένος από την προσωπική του επαφή με τη Γερμανίδα καγκελάριο εμφανίστηκε ο πρωθυπουργός. «Δεν τη γνώριζα προσωπικά, την γνώριζα πολιτικά. Πολλές φορές, η προσωπική γνωριμία είναι αρκετά διαφορετική. Τώρα, που τη γνώρισα από κοντά, λέω ότι δεν είναι τυχαίο που είναι τόσα χρόνια καγκελάριος. Είναι επιμελής και διαβασμένη». Μάλιστα, προστρέχει για βοήθεια, κρατώντας ανοιχτό δίαυλο επικοινωνίας μαζί της και προσδίδοντας στην Άνγκελα Μέρκελ τον ηγεμονικό ρόλο για τον οποίο την εγκαλούσε ακόμη και μετά τις εκλογές.
Τι είπε στη συνάντηση με Ολάντ
«Στην Ευρώπη δεν υπάρχουν ιδιοκτήτες και ενοικιαστές, είμαστε όλοι συγκάτοικοι», είπε ο Αλέξης Τσίπρας, ο οποίος συμπλήρωσε ότι η νέα κυβέρνηση έχει καταθέσει προτάσεις ρεαλιστικές και στο θέμα του χρέους που πρέπει να γίνει βιώσιμο και δεν αφορά μόνο την Ελλάδα, αλλά την Ευρώπη για να φύγουμε από την αυτοτροφοδοτούμενη κρίση… Είχαν προηγηθεί δεκάδες επιθέσεις, με κορυφαία όσα είχε πει σε προεκλογική ομιλία στη Λέσβο που χρησιμοποίησε το σύνθημα των δυνάμεων του ΕΛΑΣ, το 1944, που απέτρεψαν αποβίβαση βρετανικού στρατού στο νησί. Ο Αλέξης Τσίπρας, πριν από έναν χρόνο, τον Απρίλιο του 2014, είχε πει: «Go back! Go back, κα Μέρκελ, κ. Σόιμπλε, κυρίες και κύριοι της συντηρητικής νομενκλατούρας της Ευρώπης». Αυτά είναι κάποια από τα εμφανή σημεία της κυβερνητικής «κωλοτούμπας». Υπάρχει, όμως, και κάτι που πέρασε σχεδόν απαρατήρητο. Ο Αλέξης Τσίπρας, όταν απαντούσε στα περί δημιουργικής ασάφειας, είπε επί λέξει: «Δεν το έγραψε ο Βαρουφάκης το κείμενο».
Τόσο ο πρωθυπουργός, όσο και πολλά κυβερνητικά στελέχη έχουν κατακεραυνώσει τις προηγούμενες κυβερνήσεις ότι ψήφιζαν νομοσχέδια προερχόμενα κατευθείαν από την τρόικα. Έτσι, εάν κανείς ανατρέξει σε εκείνη την περίοδο, θα βρει τη λίστα Βαρουφάκη διά χειρός Κοστέλο, όπως τουλάχιστον αυτή διέρρευσε στους «Financial Times» στις 24 Φεβρουαρίου.
Άρχισαν τα όργανα
Όλα αυτά που συγκροτούν τον έντιμο συμβιβασμό της κυβέρνησης με τους εταίρους προκαλούν ισχυρές αντιδράσεις στο εσωτερικό του κόμματος. Οι διαθέσεις της Αριστερής Πλατφόρμας έγιναν απόλυτα σαφείς στην κοινή συνεδρίαση του προεδρείου της ΚΟ και της γραμματείας του ΣΥΡΙΖΑ.
Στελέχη της προκρίνουν την «έντιμη ρήξη» απέναντι στον έντιμο συμβιβασμό, όρο που ο Παναγιώτης Λαφαζάνης χαρακτήρισε αδόκιμο και ρευστό, καθώς όπως υποστήριξε μπορεί να τα χωρέσει όλα. «Η ρήξη είναι επιλογή», υποστηρίζει, μεταξύ άλλων, ο Κώστας Λαπαβίτσας, ενώ και άλλα στελέχη της Αριστερής Πλατφόρμας υποστηρίζουν πως ο έντιμος συμβιβασμός, που επιδιώκει η κυβέρνηση, με βάση τις απαιτήσεις των δανειστών, δεν οδηγεί σε αμοιβαία επωφελή λύση, αντιθέτως θεωρούν πως θα είναι ετεροβαρής για την Ελλάδα. «Όχι όπως-όπως και όσο-όσο», τόνιζε στέλεχος της εσωκομματικής αντιπολίτευσης. Και όλα αυτά για μια ενδιάμεση συμφωνία… Τι θα γίνει με το μεγάλο πακέτο-συμφωνία που θέλει η κυβέρνηση από τον Ιούνιο και μετά; Πάντως, για να λύσουν τους λογαριασμούς τους, να μετρήσουν δυνάμεις, αλλά και για να αποσυμπιεστεί η ένταση, το επόμενο δεκαήμερο θα συνεδριάσει η ΚΕ του κόμματος.
