Του Φώτη Σιούμπουρα
Η γερμανική γκαλερί «Gorny & Mosch» του Μονάχου βγάζει σε δημοπρασία στις 13 Οκτωβρίου αρχαία νομίσματα «υψηλής ποιότητας» με τις «υπογραφές» των βασιλέων Φιλίππου, Μεγάλου Αλεξάνδρου και Δημητρίου Πολιορκητή, πολλά από τα οποία προέρχονται από την ευρύτερη περιοχή του τύμβου Καστά και εκλάπησαν από τους κατακτητές του Γ’ Ράιχ.
Στο «σφυρί» βγάζουν οι Γερμανοί την… Αμφίπολη. Την ώρα που οι πανέλληνες, αλλά και η παγκόσμια κοινή γνώμη, παρακολουθεί με έντονο ενδιαφέρον τις εξελίξεις γύρω από τις ανασκαφές στον τύμβο Καστά της μακεδονικής γης, πασίγνωστη γερμανική γκαλερί η «Gorny & Mosch» του Μονάχου βγάζει σε δημοπρασία στις 13 Οκτωβρίου αρχαία νομίσματα της εποχής Φιλίππου και Μεγάλου Αλεξάνδρου, πολλά από τα οποία προέρχονται από την ευρύτερη περιοχή της Αμφίπολης. Πρόκειται για νομίσματα της περιόδου 340-316 π.Χ.που έχουν χαρακτηριστεί ως «υψηλής ποιότητας» και στα οποία εικονίζονταικεφαλές του Δία, του Απόλλωνα, του Ηρακλή και του Ποσειδώνα και φέρουν «υπογραφές» των βασιλέωνΦιλίππου, Μεγάλου Αλεξάνδρου,Περσέα καιΔημητρίου του Πολιορκητή.Αγνωστο παραμένει το πώς τα συγκεκριμένα νομίσματα ανεκτίμητης αξίας (η γερμανική γκαλερί ξεκινά τη δημοπρασία από 500 ευρώ και φτάνει στα 2.500 ευρώ για το κάθε νόμισμα) βρέθηκαν στα χέρια των Γερμανών. Πιθανολογείται ότι εκλάπησαν από την περιοχή της Αμφίπολης την εποχή της κατοχής της χώρας από τους Γερμανούς του Γ’ Ράιχ ή πουλήθηκαν σε ιδιώτες Γερμανούς από σύγχρονους τυμβωρύχους. Βεβαίως και μόνοννα ευρίσκονται εκτός της χώρας στην οποία ανήκουν τα αρχαία χωρίς την άδεια για επιστημονικούς και ιστορικούς λόγους απαγορεύεται, πολύ περισσότερο να πωλούνται και, μάλιστα, δημοσίως. Γι’ αυτό και στην περίπτωση αυτή, νομιμοποιείται το υπουργείο Πολιτισμού της Ελλάδας να ζητήσει με ασφαλιστικά μέτρα τη μη διεξαγωγή της δημοπρασίας «παρανόμως εξαχθέντων αρχαίων ελληνικών αντικειμένων και νομισμάτων». Εκτός και αν συμμετάσχει στη δημοπρασία καιαποκτήσει τα νομίσματα. Εν καιρώ, όμως, οικονομικής κρίσης δεν υπάρχουν ευρώ.
Στη μεγάλη,πάντως,δημοπρασία αρχαίων νομισμάτων «υψηλής ποιότητας», που θα γίνει στο Μόναχο στις 13.10.14, δημοπρατούνται τα εξής νομίσματα του Φιλίππου Β΄ (359-336 π.Χ.):Τετράδραχμο, βάρους περίπου 14,40 γραμμ. Νόμισμα του 356-355 π.Χ. Εμπρός εικονίζεται κεφάλι του Διός με δάφνινο στεφάνι. Αξιοπρόσεκτο είναι το σύμβολο σαν ημισέληνος-μάτι στην κορυφή της κεφαλής του. Πίσω γράφει «ΦΙΛΙΠ-ΠΟΥ», και «ΔΥ»(ναστεία) και εικονίζει ιππέα σαν να χαιρετά με ανυψωμένο το δεξί χέρι. Κάτω από το άλογο υπάρχει ο κοσμικός μυστικιστικός κεραυνός-όπλο του Διός. Αλλο τετράδραχμο, βάρους 14,21 γραμμ. Νόμισμα του 355-349/8 π.Χ. Εμπρός εικονίζει κεφάλι του Διός, με δάφνινο στεφάνι. Πίσω γράφει «ΦΙΛΙΠ-ΠΟΥ» και «Λ», και εικονίζει ιππέα-αναβάτη επί πηγασόμορφου αλόγου, με κλαδί, δάφνης ή φοίνικα, και έναν καρκίνο (καβούρι). Δημοπρατούνται δυο τέτοια ίδια νομίσματα. Αλλο τετράδραχμο, βάρους 14,16 γραμμ. Παρόμοιο με τα προηγούμενα, νόμισμα του 323/2-316/5 π.Χ. Εμπρός: Κεφάλι του Διός με δάφνινο στεφάνι. Πίσω γράφει «ΦΙΛΙΠ-ΠΟΥ», ιππέας-αναβάτης με «καουμπόικο» καπέλο, βαστώντας κλαδί, και τσεκούρι με μακρύ κοντό. Κάτω από το άλογο ένας λαγός, σύμβολο των Λαγιδών. Τέλος, άλλο τετράδραχμο, βάρους 14,12 γραμμ. Νόμισμα του 323/2-316/5 π.Χ. Εμπρός: Κεφαλή του Διός, με ένα δάφνινο στεφάνι. Πίσω γράφει «ΦΙΛΙΠ-ΠΟΥ», και εικονίζεται ιππέας-αναβάτης με κλαδί, ένα άφλαστον, και το γράμμα «Γ».
Τα εξής νομίσματα του Μ. Αλεξάνδρου: Δημοπρατείται τετράδραχμο, βάρους 17,25 γραμμ. Νόμισμα του 336-323 π.Χ. Εμπρός: Κεφαλή του Ηρακλέους με λεοντοκεφαλή. Πίσω: Γραφή «ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ». Εικονίζεται ο Ζευς με ράβδο-σκήπτρο καθιστός, κρατώντας με τεντωμένο το δεξί του χέρι έναν αετό. Από κάτω υπάρχει ένα μακεδονικό κράνος. Αλλο τετράδραχμο, βάρους 17,23 γραμμ. Νόμισμα του 325-315 π.Χ. Εμπρός: Κεφαλή του Ηρακλέους με λεοντοκεφαλή. Πίσω γράφει «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ» και εικονίζεται ο Ζευς καθιστός, πατώντας σε υποπόδιο, κρατώντας βασιλική ράβδο (σκήπτρο) στο αριστερό χέρι, και στο τεντωμένο δεξί χέρι αετό, ενώ συνυπάρχουν μάλλον μέλισσα και ροδοπέταλα. Και ένα νόμισμα του θλιβερού Περσέα (179-168 π.Χ.): Τετράδραχμο, βάρους 15,38 γραμμ. Νόμισμα του 173-171 π.Χ. Εμπρός εικονίζεται το κεφάλι του βασιλιά με διάδημα. Πίσω γράφει «ΒΑΣΙ-ΛΕΩΣ ΠΕΡ-ΣΕΩΣ» και εικονίζει αετό με ελαφρώς ανοιγμένα πτερά, σε στάση απογειώσεως, ενώ ένας κεραυνός στέκεται στο κεφάλι του. Διακρίνεται το μονόγραμμα «ΘΕ»(ός) και το μονόγραμμα «AY». Μεταξύ των νυχιών του αετού το «AN», και το φλογοβόλο μυστικιστικό όπλο του Διός. Το σύνολο στο κάτω μέρος δεσμεύεται με κορδέλα, που κλείνει ένα δάφνινο στεφάνι! (Αυτό το νόμισμα ίσως να μην προέρχεται από την Αμφίπολη, αλλά από την Πέλλα).
Στη δεύτερη δημοπρασία που θα διεξαχθεί επί διήμερον (14-15.10.2014) θα δημοπρατηθούν και πάλι αρχαία νομίσματα και συλλογές: Νομίσματα του Φιλίππου: Τρία χρυσά νομίσματα, στατήρες, βάρους 8,59 γραμμ. Νόμισμα του 340/336-328 π.Χ. Εμπρός: Κεφαλή του θεού Απόλλωνος με δάφνινο στεφάνι. Πίσω γράφει «ΦΙΛΙΠΠΟΥ», και εικονίζονται φύλλα κισσού. Τετράδραχμο, βάρους 14,36 γραμμ. Νόμισμα του 342-329 π.Χ. Εμπρός: Κεφαλή του Διός με δάφνινο στεφάνι. Πίσω γράφει «ΦΙΛΙΠ-ΠΟΥ», και εικονίζεται αναβάτης ιανόμορφου αλόγου, με κλαδί. Και άλλο τετράδραχμο, ιδίου βάρους (14,36 γραμμ.). Νόμισμα του 323/2-316/5 π.Χ. Εμπρός: Κεφαλή του Διός, με δάφνινο στεφάνι. Πίσω γράφει «ΦΙΛΙΠ-ΠΟΥ» και εικονίζει αναβάτη ίππου με κλαδί και το μονόγραμμα «Λ».
Νομίσματα του Μ. Αλεξάνδρου: Τέταρτο στατήρος, βάρους 2,12 γραμμ. Νόμισμα περ.330-320 π.Χ.. Εμπρός: Κεφαλή της θεάς Αθηνάς με κορινθιακό κράνος. Πίσω γράφει «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ» και εικονίζεται ο φλογοβόλος κεραυνός-όπλο του Διός, τόξο και ρόπαλο. Τετράδραχμο, βάρους 17,25 γραμμ. Νόμισμα του 336-323 π.Χ. Εμπρός: Κεφαλή του Ηρακλέους με λεοντοκεφαλή. Πίσω γράφει «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ» και εικονίζεται ο Ζευς με τον ιερό αετό του και έναν κόκορα. Και δεύτερο τετράδραχμο, βάρους 17,05 γραμμ. Νόμισμα του 336-323 π.Χ. Εμπρός: Κεφαλή του Ηρακλέους με λεοντή. Πίσω γράφει «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ».
