Του Βαγγέλη Γιακουμή
Την ώρα που ο Αλέξης Τσίπρας θα βρίσκεται σήμερα στο Βατικανό σε συνάντηση με τον Πάπα Φραγκίσκο τον Ά ο υπουργός παιδείας Ανδρέας Λοβέρδος με νομοσχέδιο που φέρνει προς ψήφιση στη Βουλή, ρυθμίζει μετά από 68 χρόνια εκκρεμείς υποθέσεις που αφορούν τη σχέση των θρησκευτικών κοινοτήτων στην Ελλάδα.
Ένα νομοσχέδιο για το οποίο ενδιαφέρθηκαν πολλές ξένες , διαφορετικές εκκλησίες και δόγματα προκειμένου η Ελλάδα να ψηφίσει τις ρυθμίσεις που χρειάζονται και να μπει τέλος μετά από 68 χρόνια στις νομικές εκκρεμότητες.
Το νομοσχέδιο για το οποίο στις 12 το μεσημέρι ο υπουργός παιδείας θα δώσει συνέντευξη τύπου , αφορά πολλές εκκλησίες μεταξύ των οποίων της καθολικής εκκλησίας τους ορθόδοξους Αρμενίους , τους Κόπτες , τους Αιθίοπες ορθόδοξους , τους Ασσύριους , τους Αγγλικανούς και την ελληνική ευαγγελική εκκλησία.
Από την αρχή όλο το ιστορικό
Η Ορθόδοξη Εκκλησία και οι Ισραηλιτικές Κοινότητες είναι οργανωμένες ως Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου. Οι λόγοι είναι ιστορικού χαρακτήρα και καμία από τις δύο αυτές θρησκευτικές κοινότητες δεν επιθυμεί την αλλαγή του νομοθετικού της καθεστώτος. Οι Μουφτείες της Θράκης είναι οργανωμένες ως δημόσιες υπηρεσίες λόγω των δικαστικών αρμοδιοτήτων του Μουφτή.
Οι υπόλοιπες θρησκευτικές κοινότητες είτε είναι οργανωμένες ως σωματεία του αστικού κώδικα είτε έχουν νομική προσωπικότητα μόνο τα ιδρύματά τους που λειτουργούσαν πριν την εισαγωγή του αστικού κώδικα (όπως η Καθολική Εκκλησία).
Η Καθολική Εκκλησία, όπως και άλλες θρησκευτικές κοινότητες, έθεσαν το ζήτημα προς την Πολιτεία ότι δεν επιθυμούν να οργανωθούν ως σωματεία γιατί η εσωτερική τους δομή δεν προσιδιάζει σε σωματείο (η Καθολική Εκκλησία έχει ιεραρχική δομή όπως η Ορθόδοξη Εκκλησία και δεν λειτουργεί στη λογική της Γενικής Συνέλευσης) αλλά και γιατί θέλουν να δηλώνεται εξ αρχής ο θρησκευτικός τους χαρακτήρας και να μην υπάρχει σύγχυση με τα σωματεία τα οποία μπορούν να επιδιώκουν κάθε είδους σκοπό.
Το ζήτημα αυτό, και ειδικά του τρόπου αναγνώρισης της Καθολικής Εκκλησίας, εκκρεμεί ουσιαστικά από το 1946 και ετέθη με ιδιαίτερη ένταση μετά το 1974. Κατά το παρελθόν έγιναν πολλές προσπάθειες για την επίλυσή του οι οποίες όμως δεν κατέληξαν σε κάποια λύση με διπλά αρνητικό αποτέλεσμα για την Ελλάδα καθώς Έλληνες πολίτες αισθάνονταν ότι υφίστανται κάποιου είδους διακρίσεις από την πατρίδα τους ενώ στη διεθνή σκηνή η Ελλάδα εμφανιζόταν να αποφεύγει να αναγνωρίσει την ύπαρξη της Καθολικής Εκκλησίας. Ταυτόχρονα και άλλες θρησκευτικές κοινότητες έθεταν το ίδιο ζήτημα με αποτέλεσμα ενώ η θρησκευτική τους ελευθερία ήταν δεδομένη να αντιμετωπίζουν συνεχείς πρακτικές δυσκολίες (από το πώς θα ηλεκτροδοτηθεί ένα ακίνητο μέχρι το ότι οι ιερείς τους ήταν ασφαλισμένοι ως οδηγοί κλπ) οι οποίες αμαύρωναν την διεθνή εικόνα της χώρας και, κυρίως, ήταν αιτία απογοήτευσης για Έλληνες πολίτες ως προς τον τρόπο με τον οποίο η πατρίδας τους τους αντιμετωπίζει. Το πρόβλημα έλαβε ευρωπαϊκές διαστάσεις με την καταδίκη της Ελλάδας γιατί αρνήθηκε ελληνικό δικαστήριο να αναγνωρίσει στην Καθολική εκκλησία το δικαίωμά της να παραστεί ως διάδικος σε δίκη.
Το νομοσχέδιο στοχεύει στο να επιλύσει όλα αυτά τα προβλήματα δημιουργώντας ένα κοινό σύστημα για τη νομική οργάνωση όσων θρησκευτικών κοινοτήτων το επιθυμούν, εκτός από τις τρεις που έχουν ήδη συγκεκριμένο νομικό καθεστώς (Εκκλησία, Ισραηλιτικές Κοινότητες και Μουφτείες). Ο τρόπος που το επιλύει είναι ο ακόλουθος: α) δημιουργία του θρησκευτικού νομικού προσώπου (δηλαδή ενός νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου αποκλειστικά για θρησκευτικές κοινότητες), β) πλήρης αυτοδιοίκηση στο εσωτερικό του θρησκευτικού νομικού προσώπου υπό την προϋπόθεση ότι γίνονται σεβαστοί οι νόμοι και το Σύνταγμα, γ) απόδοση της νομικής προσωπικότητας μέσω δικαστηρίου.
Για λόγους ιστορικούς επιλέχθηκε συγκεκριμένες Εκκλησίες να τύχουν της απόδοσης αυτής της νομικής προσωπικότητας από τη Βουλή με την ψήφιση του νόμου. Πρόκειται για την Καθολική Εκκλησία, τους Ορθόδοξους Αρμενίους, τους Κόπτες, τους Αιθίοπες Ορθοδόξους, τους Ασσύριους, τους Αγγλικανούς και την Ελληνική Ευαγγελική Εκκλησία.
Το νομοσχέδιο αυτό επιλύει ένα χρονίζον πρόβλημα από την σύσταση του Ελληνικού κράτους, δημιουργεί ένα σύστημα και όχι κατακερματισμένες ρυθμίσεις «ειδικού χαρακτήρα», έχει συναντήσει ενθουσιώδη διεθνή υποδοχή (από τον Πάπα ως το Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών αλλά και από κράτη όπως η Μεγάλη Βρετανία) και θα ισχυροποιήσει πάρα πολύ την διεθνή θέση της Ελλάδας σε θέματα θρησκευτικών ελευθεριών και ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Διαβάστε το συγκεκριμένο νομοσχέδιο του υπουργείου παιδείας
