Σοκ και δέος στον τομέα του φαρμάκου. Μεγάλη έρευνα του Πανεπιστημίου Πειραιώς δείχνει ότι την περίοδο 2009- 2014 είχαμε πλήρη… ιδιωτικοποίηση της φαρμακευτικής περίθαλψης, καθώς η ποσοστιαία συμμετοχή των ασθενών στο κόστος των φαρμάκων αυξήθηκε κατά 132%!
Η έρευνα φέρει τον τίτλο «Η Φαρμακευτική πολιτική στην Ελλάδα (2010-2014): Σε πορεία Ιδιωτικοποίησης και Περιοριστικής Διανομής». Εκπονήθηκε από ομάδα ερευνητών, με επικεφαλής τον επίκουρο καθηγητή Αθανάσιο Βοζίκη, και τα αποτελέσματά της παρουσιάστηκαν στο 7ο Pharma & Health Conference, που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα. Οι ερευνητές κατέγραψαν και ανέλυσαν όλες τις νομοθετικές πρωτοβουλίες που αφορούσαν τη φαρμακευτική περίθαλψη, εκπορεύονταν από το μνημόνιο και ελήφθησαν από τις κυβερνήσεις ΠΑΣΟΚ – ΝΔ την επίμαχη πενταετία 2009-2014: 136 νόμους, Προεδρικά Διατάγματα και Υπουργικές Αποφάσεις.
Οι πρωτοβουλίες αυτές περιλάμβαναν διάφορα μέτρα ελέγχου της φαρμακευτικής δαπάνης, σε τρεις κατηγορίες: 1. Μέτρα που αφορούν τον έλεγχο της ζήτησης, όπως περιορισμός φαρμάκων που αποζημιώνονται από τον ΕΟΠΥΥ, Μη Συνταγογραφούμενα Φάρμακα (ΜΗΣΥΦΑ), αύξηση συμμετοχής ασθενούς στο κόστος φαρμάκου κ.λπ. 2. Μέτρα που αφορούν τον έλεγχο της προσφοράς, όπως εισαγωγή θετικής και αρνητικής λίστας, αγορά γενοσήμων φαρμάκων, έλεγχος συνταγογράφησης, ανώτατο όριο για φαρμακευτικές δαπάνες κ.ά. 3. Μέτρα που αφορούν την αγορά ως σύνολο, όπως έλεγχος τιμών, σύστημα τιμών αναφοράς, έλεγχος κέρδους φαρμακευτικών εταιρειών (rebate, clawback κ.ά.). Για την κατάταξη και την ανάλυση των νομοθετικών παρεμβάσεων χρησιμοποιήθηκε αφενός η οπτική των φορέων χρηματοδότησης του συστήματος υγείας, του Συστήματος Λογαριασμών Υγείας (ΣΛΥ), και αφετέρου η αξιολόγησή τους ως προς τον περιορισμό της πρόσβασης των πολιτών-ασθενών στη φαρμακευτική αγωγή.
Το ΣΛΥ είναι ένα σύστημα με σκοπό την παροχή των οικονομικών δεδομένων υγείας προς τους τρεις οργανισμούς ΟΟΣΑ, Eurostat και ΠΟΥ, μέσω κοινού ερωτηματολογίου που έχουν αναπτύξει οι προ- αναφερθέντες τρεις οργανισμοί. Η εφαρμογή του σε όλα τα κράτη- μέλη της ΕΕ είναι υποχρεωτική, ενώ η Ελλάδα το υιοθέτησε το 2012. Η ανάλυση, λοιπόν, των προαναφερόμενων κατέδειξε ότι: • Το 93% των νομοθετικών παρεμβάσεων μετακύλισε το οικονομικό βάρος από το κράτος στα «νοικοκυριά-καταναλωτής»! • Περίπου το 50% των παρεμβάσεων αφορούσαν «εξαίρεση από καλύψεις» ή «όρια στον αριθμό ή/και το κόστος χρήσης της φαρμακευτικής αγωγής». Στον Πίνακα αποτυπώνεται η ποσοστιαία συμμετοχή του κράτους και των νοικοκυριών στο κόστος των φαρμάκων. Βλέπουμε, λοιπόν, ότι ενώ το 2009 το ελληνικό νοικοκυριό ποσοστιαία επιβαρύνθηκε με μόλις 19% των δαπανών για φάρμακα, το 2014 το αντίστοιχο ποσοστό αυξήθηκε σε 44%. Δηλαδή, από το 2014, οι ασθενείς πληρώνουν περίπου τα μισά από την τσέπη τους!
Επίσης, υπήρξαν και άλλα σοκαριστικά συμπεράσματα: • Τα ευρήματα συμφωνούν με τα ευρήματα άλλων μελετών, οι οποίες κατέγραψαν ότι το μέσο ποσοστό συμμετοχής ανά συνταγή αυξήθηκε, από 11,28% για το 2011, σε 14,10% το 2012, 19,97% το 2013 και 29,08% το 2014. • Αντίστοιχα η μέση συμμετοχή ασφαλισμένου ανά συνταγή αυξήθηκε, από 6,58 ευρώ το 2011, σε 8,28 ευρώ το 2012, σε 8,35 ευρώ το 2013, και σε 10,87 ευρώ το 2014. • Δηλαδή, η μέση συμμετοχή των ασφαλισμένων (σε απόλυτες τιμές) αυξήθηκε κατά 65,2% στο διάστημα 2011-2014. Σύμφωνα με τον κ. Βοζίκη, «τα παραπάνω ευρήματα, δεν επιβεβαιώνουν απλά τη στοχοποίηση του φαρμακευτικού κλάδου στην προσπάθεια μείωσης της δημόσιας χρηματοδότησης του συστήματος υγείας και προσαρμογής στους μνημονιακούς στόχους, αλλά αναδεικνύουν το γεγονός ότι η επίτευξη των στόχων αυτών πραγματοποιήθηκε ουσιαστικά με τη με- τακύλιση σημαντικού ποσοστού από τη μείωση αυτή στους ασθενείς-καταναλωτές και με τον περιορισμό στην πρόσβαση στη φαρμακευτική περίθαλψη».
Του Αιμίλιου Nεγκή
Το άρθρο δημοσιεύθηκε με την έντυπη έκδοση της εφημερίδας Παρασκήνιο το Σάββατο 23/7
